రవిణా కృత్తికాయోగాద్రవివారే చ పూర్ణిమా
సూర్యుడు కృత్తికా నక్షత్రంలో కలిసినప్పుడు, పౌర్ణమి ఆదివారం వచ్చినప్పుడు.
ఏవం గురౌ గురోర్యోగే మహాచైత్రీ ప్రకీర్తితా
ఇలా గురువు గురునితో కలిసినప్పుడు, మహా చైత్రి అని పిలుస్తారు.
సర్వమక్షయతాం యాతి ఫలం చైవాశ్వమేధికమ్
అన్ని ఫలితాలు నశించకుండా ఉంటాయి, ఫలం అశ్వమేధ యాగానికి సమానంగా ఉంటుంది.
భరణ్యాం కార్త్తికే మాసి యది స్యాత్పూర్ణిమా తిథిః
భరణి నక్షత్రంలో, కార్తిక మాసంలో పౌర్ణమి తిథి వస్తే.
శాలగ్రామే మహాచైత్రీ కృతపుణ్యా మహాతిథిః
శాలగ్రామంలో, మహా చైత్రి పుణ్యంతో చేసిన మహా తిథి.
పురుషోత్తమే మహాజ్యైష్ఠీ మహాషాఢీ తు శృంఖలే
పురుషోత్తమంలో, మహా జ్యేష్ఠి మరియు మహా ఆషాఢి వరుసగా ఉంటాయి.
మహాభాద్రీ బదర్యాం చ కుజోఽపి స్యాన్నరస్తథా
బదరి క్షేత్రంలో మహా భాద్రి, అలాగే కుజుడు కూడా అక్కడ ఉండవచ్చు.
మహతీ మార్గశీర్షే స్యాదయోధ్యాయాం తథోత్తరే
అయోధ్యలో మహా మార్గశీర్ష మాసం, ఉత్తర ప్రాంతంలో కూడా.
మహాఫాల్గునీ నైమిషే చ నిర్దిష్టాః స్యుర్మహాఫలాః ।। 2.2.8.
నైమిశారణ్యంలో మహా ఫాల్గుని, ఇవి మహా ఫలాలను ఇస్తాయని చెప్పబడింది.
అత్ర స్మ విహితం కర్మ శుభం వా యది వాశుభమ్
ఇక్కడ ఏ పని చేసినా, అది శుభమైనదైనా, అశుభమైనదైనా.
ఆశ్వినే పౌర్ణమాసీ తు కౌముదీతి ప్రకీర్తితా
ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి 'కౌముదీ' అని పిలుస్తారు.
నిర్వతయేన్న యః శ్రాద్ధం ప్రభాతే పైతృకం ద్విజః
బ్రాహ్మణుడు ఉదయాన్నే పితృకార్యమైన శ్రాద్ధం చేయకుండా ఉంటే—
చన్ద్రాశ్వినే తు కృష్ణాయాం పఞ్చదశ్యాం యథావిధి
ఆశ్వయుజ మాసంలో కృష్ణ పక్షంలో పదిహేనవ తిథి వచ్చినప్పుడు, చంద్రునితో, విధి ప్రకారం.
ప్రదోషసమయే లక్ష్మీం పూజయిత్వా యథావిధి
సాయంత్రం సమయానికి, లక్ష్మిని విధి ప్రకారం పూజించి.
నదీతీరే గిరౌ గోష్ఠే శ్మశానే వృక్షమూలతః
నది ఒడ్డున, కొండపై, పశువుల గోశాలలో, శ్మశానంలో, లేదా చెట్టు వేరుల దగ్గర.
ద్విర్భోజనమమావాస్యాం న కర్తవ్యం కదాచన
అమావాస్య రోజున ఎప్పుడూ రెండు సార్లు భోజనం చేయకూడదు.
ప్రవరవిచారవర్ణనమ్ యద్వినా వ్యత్యయో యస్మాత్తస్మాచ్ఛాస్త్రానుసారతః
ప్రఖ్యాత ఋషుల వంశాల వివరాలు: ఏది మార్పు లేకుండా ఉంటే, అది శాస్త్రానుసారం అని భావించాలి.
ప్రవరత్రయం కాశ్యపస్య కాశ్యపాశావనైర్ధ్రువమ్
కాశ్యపులలో మూడు ప్రధాన వంశాలు కాశ్యపులకే చెందినవి అని నిర్ధారించబడింది.
చ్యవనో జామదగ్న్యశ్చ ఆప్లవాయనమేవ చ
చ్యవనుడు, జామదగ్న్యుడు, అలాగే ఆప్లవాయనుడు.
శాండిల్యాసితదైవలాః ప్రవరత్రయమేవ చ
శాండిల్యుడు, అసితుడు, దైవలుడు — వీరు కూడా మూడు ప్రధాన వంశాలు.
ఆత్రేయమాచార్యణస్యాబాలప్రవరమేవ హి
ఆత్రేయునికి, ఆచార్యణుడు మరియు ఆబాలుడు వంశాలు ప్రధానమైనవి.
అర్థక్షీరమిత్రావరుణం పఞ్చమం పరికీర్తితమ్
అర్థక్షీరుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు — ఇవి ఐదవ వంశంగా పేర్కొనబడింది.
ఔతథ్యస్య చ వాశిష్ఠమైన్ద్రే చక్రం చ క్రౌఞ్చాయనం తథా
ఔతథ్యునికి వాశిష్ఠుడు, ఐంద్రుడు, చక్రుడు, అలాగే క్రౌంచాయనుడు వంశాలు ఉన్నాయి.
ఉరుకంటత్రయం విద్యాత్కౌశికస్య త్రయం తథా
ఉరుకంటునికి మూడు వంశాలు, అలాగే కౌశికునికి కూడా మూడు వంశాలు తెలుసుకోవాలి.
విశ్వామిత్రో దేవరాట్చ స్వయం చైవ త్రయం మతమ్ ౯ చణ్డకౌశికస్య చ తథా దేవరాట్ దేవరాతకమ్ 2.2.9.
విశ్వామిత్రుడు, దేవరాట్, తానే — వీరు మూడు ప్రధాన వంశాలు; చండకౌశికునికి దేవరాట్ మరియు దేవరాటకుడు.
తరుంకశాకటాయనః స్వయమేవ ప్రవరత్రయమ్
తరుంకుడు, శాకటాయనుడు, తానే — వీరు మూడు ప్రధాన వంశాలు.
శంఖమాంగిరసచ్యవనం శంఖభస్య త్రయం మతమ్
శంఖుడు, మాంగిరసుడు, చ్యవనుడు — ఇవి శంఖభుని మూడు వంశాలు.
సావర్ణస్య తు సావర్ణ్యచ్యవనజామదగ్నిభార్గవమ్
సావర్ణునికి సావర్ణ్యుడు, చ్యవనుడు, జామదగ్న్యుడు, భార్గవుడు వంశాలు.
కృష్ణాజినస్య కృష్ణాజినం విశ్వామిత్రస్య జైమినమ్
కృష్ణాజినునికి కృష్ణాజినుడు; విశ్వామిత్రునికి జైమినీ వంశం.
వాత్స్యాయనేతి విఖ్యాతం కుశికస్య చ పంచమమ్
వాత్స్యాయనుడు ప్రసిద్ధి పొందిన వంశం; కౌశికునికి ఐదవ వంశం.