సంభవేత్ఫాల్గునే మాసి యా చ కృష్ణా చతుర్దశీ
ఫాల్గుణ మాసంలో, కృష్ణపక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి జరుగుతుంది.
దివా తస్యా అలాభే తు రాత్రియోగే వ్రతం చరేత్
ఆ రోజు దినంలో లభించకపోతే, రాత్రి వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.
తిథియోగే చ శర్వర్యాం సంపూర్ణే వ్రతమాచరేత్
తిథి పూర్తిగా రాత్రితో కలిసినప్పుడు, వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.
ప్రహరేప్రహరే స్నానం స్వయం స్నాత్వా శివస్య చ
ప్రతి పహరంలో, తాను స్నానం చేసి, శివునికి కూడా స్నానం చేయించాలి.
అథ వక్ష్యామి చైత్రాదిమాసే తు పూర్ణిమా యథా మహాచైత్రీతి సా జ్ఞేయా పూర్ణిమాక్షయపుణ్యదా
ఇప్పుడు నేను చైత్రమాసం మొదలైన నెలల్లో పూర్ణిమ ఎలా గుర్తించాలో చెప్పబోతున్నాను; దానిని మహా చైత్రం అని పిలుస్తారు, పూర్ణిమ అమితమైన పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
విశాఖాదిషు భేదేషు పూర్ణచన్ద్రో గురుశ్చరేత్
విశాఖ మొదలైన నక్షత్రాలలో, చంద్రుడు పూర్ణిమగా ఉన్నప్పుడు గురువు వ్రతాన్ని చేయాలి.
మహాజ్యైష్ఠీ విశేషోఽయం ప్రాజాపత్యే యథా రవిః
ప్రజాపత్య సంప్రదాయంలో ఈ మహా జ్యేష్ఠి ప్రత్యేకమైనది, సూర్యుడు ఎలా ప్రత్యేకంగా ఉంటాడో అలాగే.
వినాపి గురుణా చన్ద్రః కృత్తికా పూర్ణిమా తథా
గురువు లేకపోయినా, చంద్రుడు కృత్తికా నక్షత్రంలో ఉండే పౌర్ణమి కూడా జరుగుతుంది.
రోహిణ్యాం తు స్థితశ్చన్ద్రః పౌర్ణమాస్యాం తు కార్త్తికే 2.2.8.
చంద్రుడు రోహిణి నక్షత్రంలో ఉన్నప్పుడు, అలాగే కార్తిక మాసంలో పౌర్ణమి వచ్చినప్పుడు.
చిత్రా వా యది వా పూర్ణా యదా స్యాత్పూర్ణిమాతిథిః
చిత్రా నక్షత్రంలో అయినా, లేక పౌర్ణమి వచ్చినప్పుడు అయినా, ఎప్పుడు పౌర్ణమి తిథి వస్తే.
రవిణా కృత్తికాయోగాద్రవివారే చ పూర్ణిమా
సూర్యుడు కృత్తికా నక్షత్రంలో కలిసినప్పుడు, పౌర్ణమి ఆదివారం వచ్చినప్పుడు.
ఏవం గురౌ గురోర్యోగే మహాచైత్రీ ప్రకీర్తితా
ఇలా గురువు గురునితో కలిసినప్పుడు, మహా చైత్రి అని పిలుస్తారు.
సర్వమక్షయతాం యాతి ఫలం చైవాశ్వమేధికమ్
అన్ని ఫలితాలు నశించకుండా ఉంటాయి, ఫలం అశ్వమేధ యాగానికి సమానంగా ఉంటుంది.
భరణ్యాం కార్త్తికే మాసి యది స్యాత్పూర్ణిమా తిథిః
భరణి నక్షత్రంలో, కార్తిక మాసంలో పౌర్ణమి తిథి వస్తే.
శాలగ్రామే మహాచైత్రీ కృతపుణ్యా మహాతిథిః
శాలగ్రామంలో, మహా చైత్రి పుణ్యంతో చేసిన మహా తిథి.
పురుషోత్తమే మహాజ్యైష్ఠీ మహాషాఢీ తు శృంఖలే
పురుషోత్తమంలో, మహా జ్యేష్ఠి మరియు మహా ఆషాఢి వరుసగా ఉంటాయి.
మహాభాద్రీ బదర్యాం చ కుజోఽపి స్యాన్నరస్తథా
బదరి క్షేత్రంలో మహా భాద్రి, అలాగే కుజుడు కూడా అక్కడ ఉండవచ్చు.
మహతీ మార్గశీర్షే స్యాదయోధ్యాయాం తథోత్తరే
అయోధ్యలో మహా మార్గశీర్ష మాసం, ఉత్తర ప్రాంతంలో కూడా.
మహాఫాల్గునీ నైమిషే చ నిర్దిష్టాః స్యుర్మహాఫలాః ।। 2.2.8.
నైమిశారణ్యంలో మహా ఫాల్గుని, ఇవి మహా ఫలాలను ఇస్తాయని చెప్పబడింది.
అత్ర స్మ విహితం కర్మ శుభం వా యది వాశుభమ్
ఇక్కడ ఏ పని చేసినా, అది శుభమైనదైనా, అశుభమైనదైనా.
ఆశ్వినే పౌర్ణమాసీ తు కౌముదీతి ప్రకీర్తితా
ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి 'కౌముదీ' అని పిలుస్తారు.
నిర్వతయేన్న యః శ్రాద్ధం ప్రభాతే పైతృకం ద్విజః
బ్రాహ్మణుడు ఉదయాన్నే పితృకార్యమైన శ్రాద్ధం చేయకుండా ఉంటే—
చన్ద్రాశ్వినే తు కృష్ణాయాం పఞ్చదశ్యాం యథావిధి
ఆశ్వయుజ మాసంలో కృష్ణ పక్షంలో పదిహేనవ తిథి వచ్చినప్పుడు, చంద్రునితో, విధి ప్రకారం.
ప్రదోషసమయే లక్ష్మీం పూజయిత్వా యథావిధి
సాయంత్రం సమయానికి, లక్ష్మిని విధి ప్రకారం పూజించి.
నదీతీరే గిరౌ గోష్ఠే శ్మశానే వృక్షమూలతః
నది ఒడ్డున, కొండపై, పశువుల గోశాలలో, శ్మశానంలో, లేదా చెట్టు వేరుల దగ్గర.
ద్విర్భోజనమమావాస్యాం న కర్తవ్యం కదాచన
అమావాస్య రోజున ఎప్పుడూ రెండు సార్లు భోజనం చేయకూడదు.
ప్రవరవిచారవర్ణనమ్ యద్వినా వ్యత్యయో యస్మాత్తస్మాచ్ఛాస్త్రానుసారతః
ప్రఖ్యాత ఋషుల వంశాల వివరాలు: ఏది మార్పు లేకుండా ఉంటే, అది శాస్త్రానుసారం అని భావించాలి.
ప్రవరత్రయం కాశ్యపస్య కాశ్యపాశావనైర్ధ్రువమ్
కాశ్యపులలో మూడు ప్రధాన వంశాలు కాశ్యపులకే చెందినవి అని నిర్ధారించబడింది.
చ్యవనో జామదగ్న్యశ్చ ఆప్లవాయనమేవ చ
చ్యవనుడు, జామదగ్న్యుడు, అలాగే ఆప్లవాయనుడు.
శాండిల్యాసితదైవలాః ప్రవరత్రయమేవ చ
శాండిల్యుడు, అసితుడు, దైవలుడు — వీరు కూడా మూడు ప్రధాన వంశాలు.