గశే రాశ్యంతరే సూర్యో యావద్గచ్ఛతి భానుమాన్
సూర్యుడు ఒక రాశి నుండి మరొక రాశికి వెళ్లేంతవరకు, అతడు ప్రయాణిస్తూనే ఉంటాడు.
వర్ధతే తిథయో యావత్తులాం యాతి దివా కరః
సూర్యుడు తులారాశిని చేరే వరకు తిథులు పెరుగుతుంటాయి.
స్వభావాత్సమగత్యా తు యతః సంక్రమతే రవిః నిశాస్వపి తు సౌరే తా ఏకస్మింస్తిస్ర ఇత్యపి
స్వభావం ప్రకారం, సమంగా కదిలే సూర్యుడు సంచరించేటప్పుడు, రాత్రిపూట కూడా ఒకే మాసంలో మూడు సౌరతిథులు ఏర్పడవచ్చు.
సంపూర్ణత్రింశత్తిథిభిర్మాస్యేకస్మిన్యదా భవేత్
ఒక మాసంలో ముప్పై తిథులు పూర్తిగా ఉన్నప్పుడు,
భుక్తోచ్ఛిష్టా తు తన్మాసాదసంస్పృష్టదివాకరః 2.2.6.
ఆ మాసంలో భుజించిన మిగతావి సూర్యునికి తాకవు.
సార్ధవర్షద్వయే పూర్ణే పతత్యేవం నిశాకరః తిథయస్తే నియోక్తవ్యా నరో న స్యాత్స పూరణః
రెండు సంవత్సరాలు, అర్ధ సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత, చంద్రుడు పడిపోతాడు; ఆ తిథులను నిర్ణయించాలి, ఒక వ్యక్తి తాను పూర్తిచేయరాదు.
నైర్ఋత్యాంతం హితార్థాయ జలకేతుర్నిగచ్ఛతి
హితార్థంగా, జలకేతువు నైరుత్య దిశ చివరకు కదులుతుంది.
అతః ప్రేతక్రియాః సర్వాః కార్యా మలిమ్లుచేఽపి చ
అందువల్ల, మలినులకైనా అన్ని ప్రేతక్రియలు చేయాలి.
తదిదానీం ప్రవక్ష్యామి కథితం చ ప్రసంగతః మలమాసేఽపి తత్కార్యం విశి నష్టి సపిండనమ్
ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే విషయం — సందర్భానుసారం ఇదివరకే చెప్పినట్టు, మలినమైన నెలలోనైనా ఆ కార్యాన్ని, ముఖ్యంగా సపిండీకరణాన్ని, తప్పక చేయాలి.
యదా తు ద్వాదశో మాసో దైవాన్మలిమ్లుచో భవేత్। తత్రైవ యత్నాత్కర్తవ్యా క్రియా ప్రేతస్య వార్షికీ
దైవకృప వల్ల ద్వాదశ నెల మలినంగా మారితే, ఆ నెలలోనే శ్రద్ధను శ్రద్ధగా నిర్వహించాలి.
మాసాంతరే తు పతితే తస్మిన్నేవ మలిమ్లుచే
మధ్యలో మలినమైన నెల వస్తే,
వర్జ్యం మాసికయా శ్రాద్ధమేకం తస్మింస్త్రయోదశే
ఆ పదమూడవ మలిన నెలలో ఒకసారి మాసిక శ్రద్ధను వదిలేయాలి.
కుర్యాత్పత్యాబ్దికం కర్మ ప్రయత్నేన మలిమ్లుచే
మలినమైన నెలలో భర్తకు సంబంధించిన వార్షిక కర్మను శ్రద్ధగా చేయాలి.
తీర్థస్నానమలభ్యం తత్తదాద్యం దేవదర్శనమ్
తీర్థస్నానం, దేవత దర్శనం మొదలైన వాటిని ఆ నెలలో చేయకూడదు.
ఆర్తవర్జం పుంసవనం పుత్రాదిముఖదర్శనమ్ 2.2.6.
ఆపద తప్పితే, పుంసవనం, పిల్లను మొదటిసారి చూడటం వంటి కార్యాలను కూడా వదిలేయాలి.
మలమాసేపి కుర్వీత నృపాణామభిషేచనమ్
మలినమైన నెలలోనైనా రాజులకు అభిషేకాన్ని చేయవచ్చు.
మంత్రోపాసాం రహస్యం చ మహాదానం సుమఙ్గలమ్
మంత్రారాధన, రహస్య పూజలు, మహాదానాలు, శుభకార్యాలు చేయవచ్చు.
ఉపగ్రహం గవాదీనామాశ్రమాంతరసంక్రమమ్
పశువులకు గుర్తు వేయడం, ఆశ్రమాంతర మార్పులు వంటి కార్యాలు చేయవచ్చు.
వర్షవృద్ధివృషోత్సర్గకన్యా ద్విర్నయనాది చ
ప్రతి ఏడాది వృద్ధి, వృషభాలను విడిచిపెట్టడం, కన్యను రెండుసార్లు ఇచ్చిపెట్టి చేయడం మొదలైన కార్యాలు చేయవచ్చు.
ఏవమస్తం గతే శుక్రే వృద్ధబాల్యే చ సంత్యజేత్
శుక్రుడు అస్తమించేటప్పుడు, వృద్ధాప్యంలో లేదా బాల్యంలో ఇవి చేయకుండా వదిలేయాలి.
ద్విసప్తతిర్దినాన్యస్య మహాస్తం పూర్వతో భవేత్
శుక్రుడి మహా అస్తమయానికి ముందుగా డెబ్బై రెండు రోజులు పాటించాలి.
ఊనపఞ్చాశదధికం దివసానాం శతద్వయమ్
ఊనపదిహేను, లేదా కొంత ఎక్కువ, లేదా రెండువందల రోజులు కూడా పరిగణించాలి.
ఏకర్క్షే గురుణా యుక్తో యావత్తిష్ఠతి భార్గవః
శుక్రుడు గురుతో కలిసి ఒక రాశిలో ఉన్నంతవరకు,
ఋక్షభేదే త్వేకరాశౌ సంపర్కే యది వానయోః
రాశి మారితే, లేదా ఇద్దరూ ఒకే రాశిలో కలిసుంటే,
సింహే రాశౌ స్థితే సూర్యే జీవే చాస్తముపాగతే 2.2.6.
సూర్యుడు సింహ రాశిలో ఉన్నప్పుడు, గురుడు అస్తమించినప్పుడు,
మిథునస్థే యదా భానౌ మలమాసః పతత్యసౌ
సూర్యుడు మిథున రాశిలో ఉన్నప్పుడు, ఆ మలిన నెల వస్తుంది.
ఫలం చాత్ర మృతస్యౌర్ధ్వదేహికం కర్మ కుర్వతా
ఇక్కడ మరణించినవారికి ఉత్తరక్రియలు చేసే వారికి ఫలం కలుగుతుంది.
ఆషాఢద్వయసంయుక్తపూర్ణమాసీద్వయం తథా
అలాగే, రెండు ఆశాఢ మాసాలతో కూడిన రెండు పౌర్ణమి రోజులు ఉన్నప్పుడు కూడా ఇదే విధంగా ఉంటుంది.
భవేద్గౌణో ద్విరాషాఢో రాశిస్తత్రైవ సంయుతే
అక్కడే రాశితో కలిసినప్పుడు ద్వి-ఆశాఢం అనే ఉపవిధి ఉంటుంది.
కర్కటే శయనం కుర్యాదాగమిష్యం పరత్రకే
కర్కాటక రాశిలో, పరలోకానికి వెళ్లేవారికి మంచిని సిద్ధం చేయాలి.