దేహి మేతి చ మంత్రస్య ప్రజాపతిర్ఋషిః స్మృతః
'దేహి మే' అనే మంత్రానికి ఋషిగా ప్రజాపతి గుర్తించబడ్డాడు.
పూర్ణా దర్వీతి మన్త్రస్య శతక్రతుర్ఋషిః స్మృతః
'పూర్ణా దర్వీ' అనే మంత్రానికి ఋషిగా శతక్రతువు గుర్తించబడ్డాడు.
పునాత్వితి చ మన్త్రస్య ఋషిః స్యాత్పవనః స్మృతః
'పునాతు' అనే మంత్రానికి ఋషిగా పవనుడు చెప్పబడ్డాడు.
తుర్యపూర్ణా యజ్ఞమధ్యే నకులే ద్విజసత్తమాః
యజ్ఞమధ్యంలో నాలుగవ పూర్తి హవ్యపాత్రను, ఉత్తమ ద్విజులారా, నక్కపిల్ల కోసం సమర్పించాలి.
ఋత్విక్ఛందః స్పృశన్సమ్యగ్దక్షిణాంగమథాపి వా
ఋత్వికుడు కుడి భాగాన్ని, లేక ఎడమ భాగాన్ని సరిగ్గా తాకాలి.
విశ్వామిత్రోఽయుతం తత్ర హోమం కుర్యాద్విచక్షణః 2.1.20.
అక్కడ, విజ్ఞానులు విశ్వామిత్రునితో కలిసి పది వేల సార్లు హోమం చేయాలి.
నాగరంగం ధాతకీం చ పూర్ణాయాం చ వివర్జయేత్
పూర్తిగా నిండిన హవ్యపాత్రలో నాగరంగం, ధాతకీ వాడకూడదు.
తస్మాత్ప్రాగేవ సతిలాన్గణిత్వా స్థాపయేత్పృథక్
అందుకే ముందుగానే నువ్వులను లెక్కించి, వేరుగా పెట్టాలి.
ధాతక్యాశ్చ ఫలైః సంఖ్యా కర్తవ్యా ఫలమిచ్ఛతా
ఫలితాన్ని కోరేవారు ధాతకీ పండ్లతో లెక్కించాలి.
నాగరంగఫలైరేవ ధాతక్యా బకులైః ఫలైః
నాగరంగం, ధాతకీ, బకుల పండ్లతో కూడా లెక్కించవచ్చు.
కర్పూరచందనైః కుర్యాద్ధోలికాం యజ్ఞసిద్ధయే
యజ్ఞం విజయవంతం కావడానికి కర్పూరం, చందనం కలిపి ధోలికా సిద్ధం చేయాలి.
రక్తగుంజాఫలైః సంఖ్యాం పుష్టికామేషు యోజయేత్
పుష్టిని కోరేవారు ఎర్ర గుంజ పండ్లతో లెక్కించాలి.
హోతా స్యాదయుతేనాపి ఏకాహే వేదసంఖ్యయా
హోతా పది వేలతోనైనా, లేక ఒక రోజు యజ్ఞానికి వేదాల సంఖ్యను అనుసరించి ఉండవచ్చు.
లక్షహోమే తు హోతారః షడేవ పరికీర్తితాః
లక్ష హోమంలో మాత్రం ఆరు మంది హోతారులు మాత్రమే చెప్పబడ్డారు.
నవ పంచ దశదశకం పంచవింశమథాపి వా
తొమ్మిది, ఐదు, పది, పది లేదా ఇరవై అయిదు అని చెప్పవచ్చు.
నవగ్రహమఖే విప్రాశ్చత్వారో వేదవేదినః 2.1.20.
నవగ్రహ యజ్ఞంలో, బ్రాహ్మణులారా,veda పఠించిన నలుగురు అవసరం.
కార్యావయుతహోమే తు న ప్రసజ్యేత విస్తరే
యజ్ఞాన్ని పూర్తిగా చేయలేకపోతే, విస్తృతంగా చేయకూడదు.
కర్తవ్యాః శక్తితస్తద్వచ్చత్వారోఽపి విమత్సరాః
శక్తికి తగినంతగా, అసూయ లేని నలుగురు బ్రాహ్మణులను కూడా నియమించాలి.
ఏకమప్యర్చయేద్బ్రహ్మా సహస్రే త్వేకబ్రాహ్మణమ్
ఒక బ్రాహ్మణుడే ఉన్నా, వేలు మంది బ్రాహ్మణుల్లా గౌరవించాలి.
లక్షహోమస్తు కర్తవ్యో యదా విత్తం భవేత్తదా
ధనం ఉన్నప్పుడు లక్ష హోమాలు చేయాలి.
పూజ్యతే శివలోకే చ వస్వాదిత్యమరుద్గణైః
ఆయన శివలోకంలో వసువులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలచే పూజించబడతాడు.
అకామో యస్త్విమం కుర్యాల్లక్షహోమం యథావిధి
ఎవరైనా కోరిక లేకుండా, విధిగా లక్ష హోమం చేస్తే,
పుత్రార్థీ లభతే పుత్రం ధనార్థీ లభతే ధనమ్
కొడుకు కోసం కోరినవాడు కొడుకుని పొందుతాడు; ధనం కోరినవాడు ధనం పొందుతాడు.
భ్రష్టరాజ్యస్తథా రాజ్యం శ్రీకామః శ్రియమాప్నుయాత్
రాజ్యం కోల్పోయినవాడు తిరిగి రాజ్యాన్ని పొందుతాడు; ఐశ్వర్యం కోరినవాడు ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.
నిష్కామః కురుతే యస్తు పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి
కోరికలు లేకుండా చేసేవాడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
ఆచార్య ఏవ హోతా స్యాద్బ్రాహ్మణానామసంభవే 2.1.20.
బ్రాహ్మణులు లేనప్పుడు, ఆచార్యుడే హోతగా వ్యవహరించాలి.
దర్భాసనేఽతో న కుశే తృణే పత్త్రే త్వచేఽపి చ
కాబట్టి, దర్భ గడ్డి, కుశ గడ్డి, పొత్తి, ఆకులు, చెట్టు తొక్క మీద కూర్చోవద్దు.
తత్ర దారుమయం కుర్యాదాగమం భజతే ద్విజః
అప్పుడు, ద్విజుడు ఆగమ ప్రకారం కలపతో తయారుచేసిన ఆసనం వాడాలి.
ద్విజసంస్కారకార్యేషు పూర్ణాదౌ చాపి దక్షిణా
ద్విజులకు సంస్కార కర్మల్లో, పూర్తయ్యాక కూడా దక్షిణ ఇవ్వాలి.
మణ్డలవిధివర్ణనమ్ యదధీనా భవేత్సిద్ధిస్తస్మాత్కుర్యాత్సమాహితః
యజ్ఞంలో విజయం, ఏ విధంగా చెప్పారో దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే, ఏకాగ్రతతో చేయాలి.