ప్రవక్ష్యామి విధిం కృత్స్నం యద్విశేషం పునః శృణు
ఇప్పుడు నేను మొత్తం విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను. ప్రత్యేక విషయాలు మళ్లీ విను.
వక్రా ఖ్యాతా మహాహోమే కృష్ణాభా సా క్రతౌ మతా
పెద్ద యజ్ఞంలో వంకర భాగం ప్రసిద్ధి పొందింది; నలుపు రంగులో ఉన్నదే ఆ కర్మకు యోగ్యంగా భావిస్తారు.
పుష్పపత్రవిధౌ హోమే వహ్నేర్జిహ్వాః ప్రకీర్తితాః
పువ్వులు, ఆకులతో చేసే హోమంలో అగ్ని నాలుకలు వివరించబడ్డాయి.
ఇన్ద్రకోష్ఠం మస్తకం స్యాదీశాగ్నేయే చ మస్తకే
ఇంద్ర భాగం తలగా ఉంటుంది; ఈశాన్య, అగ్నేయ దిశల్లో కూడా తల భాగం స్థాపించబడుతుంది.
అవిశిష్టం భవేత్పుచ్ఛం మధ్యే చోదరసమ్భవమ్
విభేదించని భాగం తోకగా ఉంటుంది; మధ్యలో పొట్ట భాగం ఉంటుంది.
హుత్వా వ్రీహిగణం తత్ర కర్ణే పుష్పాహుతిం హునేత్
అక్కడ బియ్యం గింజలు సమర్పించిన తర్వాత, చెవిలో పుష్పాలను అర్పించాలి.
శ్రవణే చైవ నేత్రే చ దక్షిణే చేక్షుఖండకమ్
చెవిలో, కళ్ళలో, అలాగే కుడివైపు చెరకు ముక్కను సమర్పించాలి.
మారణే పుష్పదేశే తు న చాన్యం హోమయేత్క్వచిత్ 2.1.15.
మరణానికి సంబంధించిన స్థలంలో పువ్వులతో మాత్రమే హోమం చేయాలి; ఇతర దానిని ఎప్పుడూ చేయకూడదు.
చన్దనాగరుకర్పూరపాటలాయూథికానిభః
అది గంధం, అగరు, కర్పూరం, పాటల, యూతికా పువ్వుల వలె కనిపించాలి.
ప్రదక్షిణస్త్యక్తకల్పా ఛత్రాకా శిథిలా శిఖా
ప్రదక్షిణ చేయడంలో నియమాలను వదిలేయాలి; జటను సడలించి, గొడుగు ఆకారంలో ఉంచాలి.
ఛిన్నవృత్తాః శిఖాః కుర్యాన్మృత్యుర్ధనపరిక్షయః
జటను కోస్తే లేదా విరిగితే, మరణం లేదా ధనం నష్టం కలుగుతుంది.
ఏవంవిధేషు దోషేషు ప్రాయశ్చిత్తం సమాచరేత్
ఇలాంటి తప్పులు జరిగితే, ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
మూలేనాజ్యేన జుహుయాజ్జుహుయాత్పఞ్చవింశతిమ్
మూలాలతో కూడిన నెయ్యితో ఇరవై అయిదు సార్లు హోమం చేయాలి.
యజ్ఞాన్తపూజావిధివర్ణనమ్ హోమావసానే ప్రజపేదుపచారాంశ్చ షోడశ
హోమం పూర్తయిన తర్వాత, పదహారు ఉపచారాలను పఠించాలి, ఆ విధంగా పూజను నిర్వహించాలి.
దద్యాత్సమీరణం పశ్చాత్పీఠపూజాం సమాచరత్
తర్వాత ధూపం సమర్పించి, పీఠాన్ని పూజించాలి.
ఇష్టం శక్తిస్వస్తికాభీతిముచ్చైర్దీర్ఘైర్దోర్భిర్ధారయన్తం వరాంతమ్
కావలసిన దానిని సమర్పిస్తూ, చేతులను పైకి ఎత్తి, స్వస్తికం, అభయ ముద్రలను ప్రదర్శించాలి.
పూర్వాదిద్వారదేశేషు కామదేవం శతక్రతుమ్
తూర్పు మొదలైన దిశల్లో మనసును ఆకర్షించే కామదేవుని, శతక్రతువును పిలిచి ఆహ్వానించాలి.
ఆవాహ్య స్థాపయేత్పశ్చాదష్టౌ ముద్రాః ప్రదర్శయేత్
వారిని పిలిచిన తర్వాత, అక్కడే స్థాపించాలి. ఆ తరువాత ఎనిమిది ముద్రలను చూపించాలి.
అతః పూర్వాదిపాత్రేషు యావతా చ హుతాశనమ్
అందుకే తూర్పు మొదలైన దిశల్లో పెట్టిన పాత్రల్లో, అలాగే హవనం కోసం ఉన్న అగ్నికి కూడా,
మహోదరం మహాజిహ్వమాకాశత్వేన పూజయేత్
పెద్ద పొట్ట కలిగినవాడిని, పెద్ద నాలుక ఉన్నవాడిని, ఆకాశ స్వరూపుడిగా పూజించాలి.
తత్రైవ జిహ్వాస్త్రివిధా ధ్యాయేన్మంత్రపురఃసరాః
అక్కడే, మంత్రాలతో ముందుగా, మూడు విధాలైన నాలుకను ధ్యానించాలి.
త్వమాదిః సర్వభూతానాం సంసారార్ణవతారకః
నీవే సమస్త జీవుల ఆది, ఈ సంసార సముద్రాన్ని దాటించేవాడివి.
దద్యాదాసనమేతేన పుష్పగుచ్ఛత్రయేణ తు 2.1.16.
ఈ పుష్పగుచ్ఛంతో ఆసనం సమర్పించాలి.
వైశ్వానర నమస్తేఽస్తు నమస్తే హవ్యవాహన
వైశ్వానరా! నీకు నమస్కారం. హవ్యవాహనా! నీకు నమస్కారం.
నమస్తే భగవన్దేవ ఆపోనారాయణాత్మక
భగవంతుడా దేవా! నీకు నమస్కారం. నీ స్వరూపం నీరు, నారాయణుడు అయిన దేవా! నీకు నమస్కారం.
నారాయణపరం ధామ జ్యోతీరూప సనాతన
నారాయణునికి పరమధామమైనవాడా, జ్యోతి స్వరూపుడా, శాశ్వతుడా!
జగదాదిత్యరూపేణ ప్రకాశయతి యః సదా
ప్రపంచాన్ని ఎప్పుడూ సూర్యుని రూపంలో ప్రకాశింపజేసేవాడవు.
ధనంజయ నమస్తేఽస్తు సర్వపాపప్రణాశన
ధనంజయా! నీకు నమస్కారం. సమస్త పాపాలను నశింపజేసేవాడవు.
హుతాశన మహాబాహో దేవదేవ సనాతన
హుతాశనా! బలమైన భుజాలు కలిగినవాడా, దేవతలకు దేవుడా, శాశ్వతుడా!
జ్యోతిషాం జ్యోతీరూపస్త్వమనాదినిధనాచ్యుత
ప్రకాశాలకు ప్రకాశమైనవాడా, ఆది లేనివాడా, అంతం లేనివాడా, నశించని వాడా!