బహురూపాతిరూపా చ సాత్త్వికా యోగకర్మసు
అనేక రూపాలు కలిగి, అత్యుత్తమ రూపంతో, యోగకార్యాలలో సాత్విక స్వభావంతో ఉండే ఆమె,
లోహితాస్యాత్కరాలాస్యాత్కాలీభాసస్య ఇత్యపి
ఎర్ర నోరు, భయంకరమైన నోరు, కాలీ రూపంతో కూడినదిగా చెప్పబడింది.
సమిద్భేదేషు యా జిహ్వాస్తాస్తు తేనైవ యోజయేత్
వివిధ విధాల సమిధుల్లో ఉన్న నాలుకలను వాటి ప్రకారం ఉపయోగించాలి.
త్రిమధ్వక్తైర్యథా హోమం కర్ణికాయాం చ హోమయేత్
మూడు రకాల తేనెతో హోమం చేసే విధంగా, మధ్యలో సమర్పించాలి.
బహురూపా పుష్పహోమే కృష్ణా చాన్నేన పాయసైః ।। ఇక్షుహోమే పద్మరాగా సువర్ణా పద్మహోమకే
పుష్పహోమంలో అనేక రూపాలు కలదీ, అన్నంతో, పాయసంతో కృష్ణవర్ణంగా; ఇక్షుహోమంలో పద్మరాగవర్ణంగా, పద్మహోమంలో సువర్ణవర్ణంగా ఉంటుంది.
లోహితా పద్మహోమే చ శ్వేతా వై బిల్వపత్రకే
పద్మహోమంలో ఎర్రగా, బిల్వదళాలతో తెల్లగా ఉంటుంది.
లోహితాస్యా పితృహోమే తతో జ్ఞేయా మనోజవా
పితృహోమంలో ఎర్ర నోరు, తరువాత మనోజవ అనే స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవాలి.
సమానమాజ్యహోమే చ నిషణ్ణం శేషవస్తుషు 2.1.15.
అజ్యహోమంలో కూడా అదే విధంగా, మిగతా పదార్థాలలో మిగిలినదాన్ని ఉపయోగించాలి.
కర్ణహోమే తు వై వ్యాధిర్నేత్రే తద్ద్వయమీరితమ్
చెవిలో హోమం చేస్తే వ్యాధి వస్తుంది; కళ్లలో చేస్తే రెండు కళ్ళకూ నష్టం జరుగుతుందని చెబుతారు.
పుత్రం విపత్కరం చైవ తస్మాత్తత్ర న హోమయేత్
అక్కడ హోమం చేస్తే కుమారుడికి కష్టాలు వస్తాయి. అందుకే అక్కడ హోమం చేయకూడదు.
ప్రవక్ష్యామి విధిం కృత్స్నం యద్విశేషం పునః శృణు
ఇప్పుడు నేను మొత్తం విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను. ప్రత్యేక విషయాలు మళ్లీ విను.
వక్రా ఖ్యాతా మహాహోమే కృష్ణాభా సా క్రతౌ మతా
పెద్ద యజ్ఞంలో వంకర భాగం ప్రసిద్ధి పొందింది; నలుపు రంగులో ఉన్నదే ఆ కర్మకు యోగ్యంగా భావిస్తారు.
పుష్పపత్రవిధౌ హోమే వహ్నేర్జిహ్వాః ప్రకీర్తితాః
పువ్వులు, ఆకులతో చేసే హోమంలో అగ్ని నాలుకలు వివరించబడ్డాయి.
ఇన్ద్రకోష్ఠం మస్తకం స్యాదీశాగ్నేయే చ మస్తకే
ఇంద్ర భాగం తలగా ఉంటుంది; ఈశాన్య, అగ్నేయ దిశల్లో కూడా తల భాగం స్థాపించబడుతుంది.
అవిశిష్టం భవేత్పుచ్ఛం మధ్యే చోదరసమ్భవమ్
విభేదించని భాగం తోకగా ఉంటుంది; మధ్యలో పొట్ట భాగం ఉంటుంది.
హుత్వా వ్రీహిగణం తత్ర కర్ణే పుష్పాహుతిం హునేత్
అక్కడ బియ్యం గింజలు సమర్పించిన తర్వాత, చెవిలో పుష్పాలను అర్పించాలి.
శ్రవణే చైవ నేత్రే చ దక్షిణే చేక్షుఖండకమ్
చెవిలో, కళ్ళలో, అలాగే కుడివైపు చెరకు ముక్కను సమర్పించాలి.
మారణే పుష్పదేశే తు న చాన్యం హోమయేత్క్వచిత్ 2.1.15.
మరణానికి సంబంధించిన స్థలంలో పువ్వులతో మాత్రమే హోమం చేయాలి; ఇతర దానిని ఎప్పుడూ చేయకూడదు.
చన్దనాగరుకర్పూరపాటలాయూథికానిభః
అది గంధం, అగరు, కర్పూరం, పాటల, యూతికా పువ్వుల వలె కనిపించాలి.
ప్రదక్షిణస్త్యక్తకల్పా ఛత్రాకా శిథిలా శిఖా
ప్రదక్షిణ చేయడంలో నియమాలను వదిలేయాలి; జటను సడలించి, గొడుగు ఆకారంలో ఉంచాలి.
ఛిన్నవృత్తాః శిఖాః కుర్యాన్మృత్యుర్ధనపరిక్షయః
జటను కోస్తే లేదా విరిగితే, మరణం లేదా ధనం నష్టం కలుగుతుంది.
ఏవంవిధేషు దోషేషు ప్రాయశ్చిత్తం సమాచరేత్
ఇలాంటి తప్పులు జరిగితే, ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
మూలేనాజ్యేన జుహుయాజ్జుహుయాత్పఞ్చవింశతిమ్
మూలాలతో కూడిన నెయ్యితో ఇరవై అయిదు సార్లు హోమం చేయాలి.
యజ్ఞాన్తపూజావిధివర్ణనమ్ హోమావసానే ప్రజపేదుపచారాంశ్చ షోడశ
హోమం పూర్తయిన తర్వాత, పదహారు ఉపచారాలను పఠించాలి, ఆ విధంగా పూజను నిర్వహించాలి.
దద్యాత్సమీరణం పశ్చాత్పీఠపూజాం సమాచరత్
తర్వాత ధూపం సమర్పించి, పీఠాన్ని పూజించాలి.
ఇష్టం శక్తిస్వస్తికాభీతిముచ్చైర్దీర్ఘైర్దోర్భిర్ధారయన్తం వరాంతమ్
కావలసిన దానిని సమర్పిస్తూ, చేతులను పైకి ఎత్తి, స్వస్తికం, అభయ ముద్రలను ప్రదర్శించాలి.
పూర్వాదిద్వారదేశేషు కామదేవం శతక్రతుమ్
తూర్పు మొదలైన దిశల్లో మనసును ఆకర్షించే కామదేవుని, శతక్రతువును పిలిచి ఆహ్వానించాలి.
ఆవాహ్య స్థాపయేత్పశ్చాదష్టౌ ముద్రాః ప్రదర్శయేత్
వారిని పిలిచిన తర్వాత, అక్కడే స్థాపించాలి. ఆ తరువాత ఎనిమిది ముద్రలను చూపించాలి.
అతః పూర్వాదిపాత్రేషు యావతా చ హుతాశనమ్
అందుకే తూర్పు మొదలైన దిశల్లో పెట్టిన పాత్రల్లో, అలాగే హవనం కోసం ఉన్న అగ్నికి కూడా,
మహోదరం మహాజిహ్వమాకాశత్వేన పూజయేత్
పెద్ద పొట్ట కలిగినవాడిని, పెద్ద నాలుక ఉన్నవాడిని, ఆకాశ స్వరూపుడిగా పూజించాలి.