తస్మాద్వరిష్ఠః శ్రీవృక్షో జంబూవృక్షః ప్రశస్యతే
అందుకే శ్రీవృక్షం అత్యుత్తమం, జంబూ చెట్టును కూడా ప్రశంసిస్తారు.
తిందుకస్య త్రయశ్చైవ జంబూవృక్షస్య పంచకమ్ ఏవముక్త్వా స ధర్మాత్మా కారయేత్కీదృశం బలమ్
మూడు తిందుక చెట్లు, ఐదు జంబూ చెట్లు — ఇలా చెప్పి, ఆ ధర్మాత్ముడు అటువంటి బలాన్ని ఏర్పరచాలి.
కల్పకోటిసహస్రాణి కల్పకోటిశతాని చ
అనేక కోట్లు కల్పాలు, వందల కోట్లు కల్పాలు —
జన్మత్రయాదికం పాపం వినాశ్య స్వర్గమాదిశేత్
మూడు జన్మల పాపాలు వంటి వాటిని నశింపజేసి, స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
తులసీరోపణాచ్చైత్ర ఆధివ్యాధియుతో భవేత్
చైత్రమాసంలో తులసిని నాటితే, వ్యాధులతో బాధపడతారు.
ఆషాఢే కీర్తిమాప్నోతి శ్రావణే పరమాం గతిమ్ తులసీ త్రివిధా లోకే కృతే శ్వేతా ప్రశస్యతే
ఆషాఢంలో కీర్తి వస్తుంది; శ్రావణంలో పరమగతి లభిస్తుంది. తులసికి లోకంలో మూడు రకాలు ఉన్నాయి; కృతయుగంలో తెల్ల తులసి ప్రశంసించబడింది.
కించిచ్ఛేదం చ యః కుర్యాదశ్వత్థస్య వటస్య చ
ఎవరైనా అశ్వత్థ లేదా వట వృక్షాన్ని కొంచెం అయినా కోస్తే —
మూలచ్ఛేదేన విప్రేంద్రాః కులపాతో భవేదను సాయం ప్రాతశ్చ ఘర్మాంతే శీతకాలే దినాంతరే ।। 2.1.10.
వేరును కోస్తే, బ్రాహ్మణులారా, వంశ నాశనం జరుగుతుంది. సాయంత్రం, ఉదయం, వేసవి చివర, చలికాలంలో, లేక మరొక రోజున —
ఫలమామకులత్థశ్చ మాషో ముద్గాస్తిలా యవాః
మామిడి, కులత్త, మాష, ముద్గ, నువ్వులు, యవాలు — వీటి ఫలాలు —
అవికాకసకృచ్చూర్ణం యవచూర్ణాని యాని చ
ఆవుల మలాన్ని పొడి చేసి, యవాల పొడిని కూడా —
తమేకం సర్వవృక్షాణాం ఫలపుష్పాదివృద్ధిదమ్
అది అన్ని చెట్లలో ఫలాలు, పువ్వులు పెరగడానికి కారణమవుతుంది.
తేనోదకాదిసేకశ్చ కృతో వై వృద్ధిమాదిశేత్
దానితో నీళ్లు పోసితే, చెట్ల పెరుగుదల ఖచ్చితంగా జరుగుతుంది.
తేనాశోకే ప్రసేకః స్యాత్సహకారస్య వృద్ధిమాన్
అదే ఆషోక చెట్టుకు పోసితే, మామిడి చెట్టుకు పెరుగుదల కలుగుతుంది.
దోహదం సర్వవృక్షాణాం పూగాదీనాం విశేషతః
అన్ని చెట్లకు, ముఖ్యంగా పుగ మరియు ఇతర చెట్లకు, కోరిక ఉంటుంది.
ప్రాక్ప్రసూతిర్గవాదీనాం ఛాగాదిమహిషస్య చ
ఆవులు, మేకలు, మహిషాలు మొదలైన జంతువులు పుట్టకముందు,
పరస్య సహకారస్య ఫలం స్యాన్నాత్ర సంశయః
సహకార వృక్షపు ఫలం వేరొకరికి చెందుతుంది; దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తత్ర మాసైః సర్షపైశ్చ పూరయేన్మర్దయేత్తతః
అక్కడ నెలల పాటు ఆవాలు నింపి, తరువాత వాటిని నూరాలి.
మృతోఽపి జీవయేచ్ఛీఘ్రం మ్రియమాణోఽపి జీవతి 2.1.10.
అది చనిపోయినా త్వరగా బ్రతికిపోతుంది; మరణించబోయినా బ్రతికేలా ఉంటుంది.
క్షీరికాతామ్రకైః పత్రైర్ధూమం దద్యాద్దినత్రయమ్
క్షీరికాతామ్ర వృక్షపు ఆకులతో మూడు రోజులు పొగ చేయాలి.
తతః ప్రాధాన్యతో వక్ష్యే ద్రుమాణాం దోహదోఽన్యథా
ఇప్పుడు వృక్షాల ప్రత్యేక కోరికలను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను.
పక్వామ్రం రుధిరం చైవ దాడిమానాం ప్రశస్యతే
మామిడి వృక్షానికి పండిన పండు, రక్తం, దానిమ్మ వృక్షానికీ ఇవే శ్రేష్ఠమైనవి.
క్షీరకే బలవృద్ధిః స్యాత్తిందుకః కరమర్దకః
క్షీరక వృక్షానికి బలవృద్ధి కలుగుతుంది; తిందుక వృక్షానికి కరమర్దక ఫలం ఇస్తారు.
సపూతిమాంసం సఘృతం నాలికేరస్య రోహితమ్
నారికేళానికి పాడైన మాంసం, నెయ్యి, ఎరుపు పదార్థాలు ఇవ్వాలి.
కపిత్థబిల్వయోః సేకం గుడతోయేన సేచయేత్
కపిత్థం, బిల్వ వృక్షాలకు బెల్లం కలిపిన నీటితో చల్లి పోయాలి.
గంధతోయసితకరం సర్పనిర్మోకధూపకమ్
సుగంధమైన నీరు, తెల్ల పదార్థాలు, పాము తొక్కతో పొగ చేయాలి.
రథ్యావృక్షే ప్రతిష్ఠాప్య ఫలవాఞ్జాయతే తతః
రోడ్డు పక్కన వృక్షంలో దానిని నాటితే, అది ఫలదాయకంగా మారుతుంది.
దద్యాద్ధూపం ధాన్యమధ్యే ధాన్యవృద్ధిశ్చ జాయతే
ధాన్యమధ్యంలో పొగ ఇస్తే, ధాన్యం పెరుగుతుంది.
ఏరండతైలయోగేన దద్యాద్ధూపం నిశాగమే 2.1.10.
ఎర్రండ తైలాన్ని కలిపి, రాత్రి సమయంలో పొగ చేయాలి.
కరివిష్ఠామృచ్ఛవిష్ఠాం కృత్తికాయాం సమాహరేత్
కృతిక నక్షత్రంలో ఏనుగు మలము, పంది మలము సేకరించాలి.
అశ్వత్థమూలే దశహస్తమాత్రం క్షేత్రం పవిత్రం పురుషోత్తమస్య
అశ్వత్థ వృక్షం వేరుకి పది చేతుల పొడవు ఉన్న స్థలం పురుషోత్తమునికి పవిత్రమైనది.