కర్తుర్దశగుణం ప్రోక్తమాపానపరిపాలకః
నీరు, పానీయాన్ని కాపాడే వాడు చేసినదానికి పది రెట్లు ఫలం లభిస్తుంది అని చెప్పబడింది.
పతితం పతమానం చ తథార్ద్ధస్ఫుటితం తథా
పడిపోయినది, పడిపోతున్నది, లేదా అర్థంగా పగిలినదీ కూడా అలాగే భావించాలి.
పతితస్య తు యః కర్తా పతమానస్య రక్షితా
పడిపోయినదాన్ని మరమ్మతు చేసే వాడు, పడిపోతున్నదాన్ని కాపాడే వాడు కూడా గొప్పవాడే.
యః కుర్యాద్విష్ణుప్రాసాదం జ్యోతిర్లింగస్య వా క్వచిత్
ఎవరైనా ఎక్కడైనా విష్ణుమందిరం లేదా జ్యోతిర్లింగానికి ఆలయం నిర్మిస్తే,
స్వయం స్వకులముద్ధృత్య కల్పకోటిం వసేద్దివి
అతడు తన వంశాన్ని పైకి తీసుకెళ్లి, కోటి కల్పాల పాటు స్వర్గంలో నివసిస్తాడు.
దేవీలింగేషు యోనౌ వా కృత్వా దేవకులం నరః
దేవీ లింగం వద్ద లేదా యోని ప్రదేశంలో ఆలయం నిర్మించిన మనిషికి,
ప్రావృట్కాలే స్థితం తోయమగ్నిష్టోమఫలం లభేత్
వర్షాకాలంలో నిల్వ ఉంచిన నీటికి అగ్నిష్టోమ యాగ ఫలం లభిస్తుంది.
నిదాఘకాలే పానీయం యస్య తిష్ఠతి వాపినః
ఎవరి వాపిలో అయినా ఎండాకాలంలో నీరు మిగిలి ఉంటే,
ఏకాహం తు స్థితం తోయం పృథివ్యాం ద్విజసత్తమాః
ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, భూమిపై ఒక రోజు నిలిచిన నీరు కూడా,
పూర్వం పితృకులే సప్త తద్వన్మాతృకులే ద్విజాః 2.1.9.
ముందుగా తండ్రి వంశంలో ఏడుగురు, అలాగే తల్లి వంశంలో కూడా ఏడుగురు, ద్విజులారా.
పితురూర్ధ్వం కులం వింశం మాతురూర్ధ్వ కులం తథా
తండ్రి వంశంలో ఇరవై తరాలు, తల్లి వంశంలో కూడా అంతే.
పంచ వై మాతృతశ్చాస్య పితుర్మాతామహే కులే
తండ్రి తల్లి మామవారి వంశంలో, తల్లి వైపు నుండి ఐదుగురు.
గురోః పితృకులే పంచ తస్య మాతృకులే తథా
ఆచార్యుని తండ్రి వంశంలో ఐదుగురు, ఆయన తల్లి వంశంలో కూడా ఐదుగురు.
రాజ్ఞో మాతామహకులే పంచ చైవ ప్రకీర్తితాః
రాజు తల్లి మామవారి వంశంలో కూడా ఐదుగురు అని చెప్పబడింది.
ఆత్మనా సహ విప్రేంద్రా ఉద్ధారః సంమతః స్మృతః
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! మనతో పాటు ఇతరులను కూడా రక్షించడం శ్రేయస్కరమని, పురాణాలు గుర్తుపెట్టుకున్నాయి.
సముద్ధరేత్కులశతం శృణు వింశకులం ద్విజ
ఓ ద్విజులారా! వంద కుటుంబాలను కూడా ఉద్ధరించవచ్చు; వినండి, ఇరవై కుటుంబాల వరకు కూడా రక్షించవచ్చు.
మాతుర్మాతామహస్యైవ జాతిం ద్వంద్వముదాహృతమ్
తల్లి, తల్లి తండ్రి వంశాలు రెండూ కలిసి ఒక జతగా చెప్పబడినవి.
పరపక్షస్య చైకం స్యాదేకవింశం కులం క్రమాత్
ఇంకొకవైపు ఒక కుటుంబం, ఇలా కలిపి మొత్తం ఇరవై ఒక కుటుంబాలు అవుతాయి.
పానీయేన వినా వృత్తిర్లోకే నాస్తీతి కర్హిచిత్
నీరు లేకుండా ఈ లోకంలో ఎప్పుడూ జీవనం ఉండదు.
తావత్కాలం వసేత్స్వర్గే చాన్తే బ్రహ్మత్వమాప్నుయాత్ 2.1.9.
ఆ కాలం వరకూ స్వర్గంలో నివసించి, చివరికి బ్రహ్మత్వాన్ని పొందుతాడు.
సూర్యరశ్మియుతం యద్వై తత్తోయం తు వినిందతమ్
సూర్యకిరణాలతో కలిసిన నీరు పవిత్రమైందిగా భావించాలి.
తస్మాద్దశగుణం కుండే తస్మాద్దశగుణం హ్రదే
అందువల్ల బావిలో పదింతలు ఎక్కువ, అలాగే చెరువులో కూడా పదింతలు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
సుస్థితం దుఃస్థితం వాపి శివలింగం న చాలయేత్
శివలింగం ఎక్కడ బాగున్నా, బాగోలేకున్నా, దాన్ని కదిలించకూడదు.
ఉచ్ఛన్నగరగ్రామే స్థానత్యాగే చ విప్లవే
పాడైన పట్టణం లేదా గ్రామంలో, స్థలం విడిచిపెట్టేటప్పుడు, లేదా విపత్తు సంభవించినప్పుడు—
కేశవం హరివృక్షం చ మధూకం కింశుకం తథా
కేశవుడు, హరివృక్షం, మధూకం, అలాగే కింశుకం—
దేవాలయస్య పురతః కుర్యాత్పుష్కరిణీ ద్విజాః
దేవాలయం ముందు, ఓ ద్విజులారా, ఒక చెరువు తవ్వాలి.
దేవాథేం బ్రాహ్మణార్థే చ ముఖం కుర్యాచ్చ సర్వతః
దేవునికోసం, బ్రాహ్మణుల కోసమూ, అన్ని వైపులా ముఖద్వారం చేయాలి.
యామ్యే స్వార్థం న కుర్వీత కోణే తు నరకం భవేత్
తన అవసరానికి దక్షిణదిశలో చెరువు తవ్వకూడదు; మూలలో చేస్తే నరకం కలుగుతుంది.
కుర్యాద్దక్షిణపూర్వే తు అర్కహస్తప్రమాణతః 2.1.9.
దక్షిణాపూర్వ దిశలో, సూర్యుని చేతిపొడవు మేరకు చెరువు తవ్వాలి.
తృప్యే హస్తం నలిన్యాదావతో హీనం న కారయేత్
కమలపు చెరువులో చేతికి తృప్తి కలిగేలా చేయాలి; తక్కువగా చేయకూడదు.