సాధ్వాచారం చ ప్రచ్ఛాయ సేవనం చాపి దర్శయేత్ 2.1.5.
మనిషి మంచి ప్రవర్తన చూపిస్తూ, గౌరవంగా సేవ చేయాలి.
జీవేద్దేవలవృత్తిర్యః భార్యావిపణజీవకః
దేవాలయంలో పని చేసి జీవించే వాడు, లేదా భార్యను వ్యాపారంగా మార్చే వాడు.
షడేవ నష్టాః శాస్త్రే చ న స్వర్గమోక్షభాగినః
ఈ ఆరుగురు శాస్త్రప్రకారం నశించిపోయారు; వారికి స్వర్గం, మోక్షం లభించవు.
భ్రుకుటీకుటిలః క్రుద్ధో రుష్టః పంచవిధోదితః
కోపంతో కనురెప్పలు మడతపెట్టే వాడు, వంకర మనసున్నవాడు, ఐదు విధాల కోపంతో ఉన్నవాడు.
నిద్రాలుర్వ్యసనాసక్తో మద్యపః స్ర్త్రీనిషేవకః
నిద్రకు బానిస, చెడు అలవాట్లకు అలవాటైనవాడు, మద్యం తాగేవాడు, స్త్రీల వెంట తిరిగేవాడు.
ఏకాకీ మిష్టమశ్నాతి వంచకః సాధునిందకః
తనకు మాత్రమే మిఠాయి తినేవాడు, మోసగాడు, మంచివారిని నిందించేవాడు.
నిగమాగమతంత్రాణి నాధ్యాపయతి యో ద్విజః
వేదాలు, ఆగమాలు, తంత్రాలు బోధించని ద్విజుడు.
శ్రుతిః స్మృతిశ్చ విప్రాణాం నయనే ద్వే వినిర్మితే
వేదం, స్మృతి బ్రాహ్మణులకు రెండు కన్నుల్లా ఏర్పడ్డాయి.
వివాదః సోదరైః సార్ద్ధం పిత్రోరప్రియకృద్వదేత్
తమ్ముళ్లతో వాదించేవాడు, తల్లిదండ్రులకు ఇష్టం లేని మాటలు చెప్పేవాడు.
పిశునో రాజగామీ చ శూద్రసేవక ఏవ చ
పొగడుడు, రాజుగారి దగ్గరకు వెళ్లేవాడు, శూద్రుని సేవ చేసేవాడు.
పక్వాన్నం శూద్రగేహే చ యో భుంక్తే సకృదేవ వా ।। 2.1.5.
శూద్రుని ఇంట్లో వండిన అన్నం ఒక్కసారైనా తినేవాడు.
అష్టకుష్ఠాన్వితః కుష్ఠీ త్రికుష్ఠీ శాస్త్రనిన్దితః
ఎనిమిది రకాల కుష్టురోగంతో బాధపడేవాడు, కుష్టురోగి, మూడు రకాల కుష్టురోగి, శాస్త్రం నిందించినవాడు.
కీటవద్భ్రమణం యస్య కువ్యాపారీ కుపండితః
పురుగు లా తిరిగేవాడు, చెడు వ్యాపారం చేసేవాడు, తప్పుడు పండితుడు.
అవిముక్తం పరిత్యజ్య యోఽన్యదేశే వసేచ్చిరమ్
అవిముక్తాన్ని వదిలేసి, వేరే ప్రాంతంలో ఎక్కువ కాలం ఉండేవాడు.
కపోలేన హి సంయుక్తో భ్రుకుటీకుటిలాననః
బొబ్బలతో కూడినవాడు, కోపంతో ముఖం వంకరగా ఉన్నవాడు.
బ్రహ్మస్వహరణం కృత్వా నృపదేవ స్వమేవ చ
బ్రాహ్మణుల సొత్తు, రాజు లేదా దేవుళ్ల సొత్తు, లేదా తనదైనదాన్ని దొంగిలించేవాడు.
సంతర్పయతి యోఽశ్నాతి యః ప్రయచ్ఛతి వా క్వచిత్
ఎవరైనా ఎప్పుడైనా తినినా, లేదా ఆహారం ఇచ్చినా, ఇతరులను తృప్తిపరచినవారవుతారు.
అక్షరాభ్యాసనిరతః పఠత్యేవ న బుధ్యతే
ఎవరైనా అక్షరాల పఠనంలో మాత్రమే నిమగ్నమై ఉంటే, వారు చదువుతారు గాని అర్థం చేసుకోరు.
వదత్యన్యత్కరోత్యన్యద్గురుదేవాగ్రతో యతః
తన గురువు, దేవతల ఎదుట కూడా, ఒకటి మాట్లాడి మరొకటి చేసేవాడు ఉంటాడు.
షడ్గుణాలంకృతేః సాధోర్దోషాన్మృగయతే ఖలః
ఆరు మంచి లక్షణాలు ఉన్న సద్గుణులలో కూడా దోషాలు వెతకడమే దుష్టుని స్వభావం.
దైవేన చ విహీనో యః కుసంభాషాం వదేత్తు యః 2.1.5.
దురదృష్టవశాత్తు వంచించబడినవాడు, లేదా కఠినంగా మాట్లాడేవాడు—
చాండాలైః సహ ఆలాపః పక్షిణాం పోషణే రతః
చండాలులతో మాటలాడేవాడు, లేదా పక్షులను పోషించడంలో ఆసక్తి ఉన్నవాడు—
తృణచ్ఛేదీ లోష్టమదీ వృథా మాంసాశనశ్చ యః
గడ్డి కోసేవాడు, మట్టికట్టలతో ఆనందించేవాడు, లేదా వ్యర్థంగా మాంసం తినేవాడు—
నిత్యక్రియా అకుర్వాణో నిత్యం స చ మలీమసః
తన నిత్యకర్మలు చేయని వాడు ఎప్పుడూ అపవిత్రుడే.
అన్యాయేన గృహం విందేదన్యాయేన గృహాన్ధనమ్
అన్యాయంగా ఇల్లు సంపాదించినవాడు, అన్యాయంగా ధనం కూడబెట్టినవాడు—
దేవపుస్తకరత్నాని మణిముక్తాశ్వమేవ చ
దైవగ్రంథాలు, రత్నాలు, ముత్యాలు, మరియు గుర్రాలు కూడా—
అన్యోన్యభావనా కార్యా స స్తేయీ యో న భావయేత్
ఒకరిపై ఒకరికి మమకారం పెంచుకోవాలి; అది లేనివాడు దొంగగా పరిగణించబడతాడు.
గురోః ప్రసాదాజ్జయతి పిత్రోశ్చాపి ప్రసాదతః
గురువు అనుగ్రహంతో, తండ్రి అనుగ్రహంతో కూడా విజయం లభిస్తుంది.
న పోషయతి దుష్టాత్మా స స్తేయీ చాపరః స్మృతః
దుష్టహృదయులను పోషించని వాడిని కూడా దొంగ అని అంటారు.
ఉపకారిజనం ప్రాప్య న కరోతి పరిష్క్రియామ్
ఉపకారం చేసినవారిని కలిసినా, వారికి సేవ చేయని వాడు—