పూజయిత్వా ద్విజాన్దేవాః స్వర్గం భుఞ్జంతి చాక్షయమ్ 2.1.5.
ద్విజులను పూజించిన దేవతలు, అక్షయమైన స్వర్గాన్ని అనుభవిస్తారు.
యస్య విప్రాః ప్రసీదంతి తస్య విష్ణుః ప్రసీదతి
ఎవరిని బ్రాహ్మణులు సంతోషపరచుకుంటారో, వారిని విష్ణువు కూడా సంతోషిస్తాడు.
యస్మాద్విష్ణుముఖాద్విప్రః సముద్భూతః పురా ద్విజాః
పూర్వకాలంలో ద్విజులు విష్ణుమూర్తి నోటిలోనుంచి ఉద్భవించారని తెలుసుకోండి.
తస్మాద్విప్రముఖే వేదాశ్చార్పితాః పురుషేణ హి
అందుకే పరమాత్ముడు వేదాలను ద్విజులకు అప్పగించాడు.
పితృయజ్ఞవివాహేషు వహ్నికార్యేషు శాంతిషు
పితృయజ్ఞాలు, పెళ్లిళ్లు, అగ్నికార్యాలు, శాంతి కార్యక్రమాల్లో
దేవా భుఞ్జంతి హవ్యాని బలిం ప్రేతాదయోఽసురాః
దేవతలు హవిస్సులను స్వీకరిస్తారు, ప్రేతాత్మలు, పితృదేవతలు, అసురులు తమ వాటా పొందుతారు.
దేవేభ్యశ్చ పితృభ్యశ్చ యో దదయాద్యజ్ఞకర్మసు
యజ్ఞకార్యాల్లో దేవతలకు, పితృదేవతలకు ఎవరు దానం చేస్తారో,
వినా విప్రం చ యో ధర్మః ప్రయాసఫలమాత్రకః
బ్రాహ్మణుడు లేకుండా చేసే ధార్మిక కార్యానికి కేవలం శ్రమ ఫలమే లభిస్తుంది.
తస్మాద్బ్రాహ్మణమాహూయ తస్య పూజాం చ కారయేత్
అందువల్ల బ్రాహ్మణుడిని పిలిపించి, అతనికి పూజ చేయించాలి.
శ్రద్ధయా చ ద్విజం దృష్ట్వా ప్రకుర్యాదభివాదనమ్
భక్తితో ద్విజుణ్ని చూసినప్పుడు, గౌరవంతో నమస్కారం చేయాలి.
అనభివాదినాం విప్రే ద్వేషాదశ్రద్ధయాపి చ । 2.1.5.
బ్రాహ్మణుడికి ద్వేషంతో లేదా విశ్వాసం లేకుండా నమస్కారం చేయని వారు
ఆయుర్వృద్ధిర్యశోర్వృద్ధిర్వృద్ధిర్విద్యాధనస్య చ
వారికి ఆయుర్దాయం, కీర్తి, విద్య, ధనం అన్నీ తగ్గిపోతాయి.
న విప్రపాదోదకకర్దమాని న వేదశాస్త్రప్రతిగర్జితాని
బ్రాహ్మణుని పాదజలం గానీ, వేదశాస్త్రాల ఘోష గానీ
షద్వింశతిదోషమాహుర్నరా నరకభీరవః
నరకాన్ని భయపడే వారు మనుషుల్లో ఇరవై ఆరు దోషాలు ఉన్నాయని చెబుతారు.
తే స్వర్గే పితృలోకే చ బ్రహ్మలోకేష్వవస్థితాః
వారు స్వర్గంలో, పితృలోకంలో, బ్రహ్మలోకాల్లో స్థిరంగా ఉంటారు.
అన్యథా న వసేద్వాసస్తస్మాత్స్తేయీ న పాలయేత్
ఇలా కాకపోతే అక్కడ నివసించరాదు; అందుకే దొంగను రక్షించరాదు.
పాపిష్ఠో నష్టకష్టౌ చ రుష్టో దుష్టశ్చ ముక్తకః
అత్యంత పాపిష్టుడు, నష్టపోయినవాడు, కోపగలవాడు, దుష్టుడు, విముక్తుడు
చణ్డః ఖణ్డశ్చ వక్తా చ దత్తస్యాపహరస్తథా
చండుడు, విరిగినవాడు, మాట్లాడేవాడు, ఇచ్చినదాన్ని తీసుకునేవాడు
మలీమసశ్చ తే దోషాః షడ్వింశతిరమీ మతాః
మలినుడు—ఇలా ఈ ఇరవై ఆరు దోషాలు చెప్పబడ్డాయి.
శృణుధ్వం ద్విజశార్దూలాః శాస్త్రేస్మిన్బ్రువతః క్రమాత్
ఓ ద్విజశార్దూలులారా! నేను ఈ శాస్త్రంలో క్రమంగా చెప్పేది వినండి.
పశుశ్చతుర్విధశ్చైవ కృపణోపి హి వై ద్విధా 2.1.5.
జంతువులు నాలుగు రకాలుగా ఉంటాయి, దురాశపడి ఉండేవారు రెండు విధాలుగా ఉంటారు.
కష్టః స్యాత్పఞ్చధా జ్ఞేయో రుష్టోపి స్యాద్ద్విధా ద్ద్విజాః ।। దుష్టః స్యాత్షడ్విధో జ్ఞేయః పుష్టశ్చైవ భవేద్ద్విధా
కఠినమైనవాడు ఐదు రకాలుగా ఉంటాడు; కోపంతో ఉండేవాడు రెండు విధాలుగా ఉంటాడు, ద్విజులారా. దుష్టుడు ఆరు రకాలుగా ఉంటాడు, బలంగా ఉన్నవాడు రెండు విధాలుగా ఉంటాడు.
హృష్టశ్చాష్టవిధః ప్రోక్తః కుణ్ఠశ్చైవ త్రిధోదితః
ఆనందంగా ఉండేవాడు ఎనిమిది రకాలుగా ఉంటాడు, మూర్ఖుడు మూడు విధాలుగా ఉంటాడు.
ద్వౌ చణ్డౌ చపలశ్చైకావణ్డచణ్డో ద్విగుర్భవేత్
క్రూరుడు ఇద్దరు ఉంటారు, చంచలుడు ఒక్కరే ఉంటాడు; అంధక్రూరుడు రెండు విధాలుగా ఉంటాడు.
వాచాలశ్చ కదర్యశ్చ క్రమాత్త్రిభిరుదాహృతః
మాట ఎక్కువగా చెప్పేవాడు, దురాశపడి ఉండేవాడు, వీరిద్దరూ మూడు రకాలుగా ఉంటారు.
ద్వావేకౌ చతురశ్చైవ స్తేయీ చైకవిధో భవేత్
రెండు ఒక్కొక్కటి, నాలుగు నాలుగు విధాలుగా ఉంటాయి; దొంగ ఒక్క రకంగా ఉంటాడు.
సమ్యగ్యస్య పరిజ్ఞానం నరో దేవత్వమాప్నుయాత్
ఎవరికి సరిగ్గా వివేచన ఉంటే, ఆ మనిషి దేవతల స్థాయికి చేరతాడు.
ఉచ్చాసనం గురోరగ్రే తీర్థయాత్రాం కరోతి యః
ఎవడు గురువు ముందు ఎత్తైన ఆసనంపై కూర్చుంటాడో, లేదా తీర్థయాత్ర చేస్తాడో—
నిమజ్జ్య తీర్థే విధివద్గ్రామ్యధర్మేణ వర్తయన్
తీర్థంలో నియమంగా స్నానం చేసి, లోకరీతిని అనుసరిస్తూ ప్రవర్తిస్తాడు—
వాచైవ మధురా శ్లక్ష్ణా హృది హాలాహలం విషమ్
వాక్కు తీయగా, మృదువుగా ఉన్నా, హృదయంలో హాలాహల విషంలా విషం దాగి ఉంటుంది.