ఉత్పన్నం తస్య దేహేషు భూయః కాలేన పీడయేత్
వారి శరీరాల్లో ఏది పుట్టిందో, అది కాలక్రమంలో మళ్లీ బాధను కలిగిస్తుంది.
పాతాలవర్ణనమ్ కల్పాభికరణే తత్ర సంస్థితా ద్విజపుఙ్గవాః
పాతాళ వర్ణన: కల్పాంతంలో అక్కడ ద్విజశ్రేష్ఠులు స్థిరంగా ఉంటారు.
జనలోకో మహర్లోకాత్తథా కోటిద్వయాత్మకః
మహర్లోకాన్ని దాటి జనలోకం ఉంది, అది రెండు కోట్లతో కూడి ఉంటుంది.
జనలోకాత్తపోలోకః కోటిత్రయసమన్వితః
జనలోకాన్ని దాటి తపోలోకం ఉంది, అది మూడు కోట్లతో కూడి ఉంటుంది.
ప్రాజాపత్యాత్తు భూర్లోకః కోటిషట్కేన సంయుతః
ప్రాజాపత్యం నుంచి భూర్లోకం పుట్టింది, అది ఆరు కోట్లతో కూడి ఉంటుంది.
తత్ర లోకే గురుర్బ్రహ్మా విశ్వాత్మా విశ్వతోముఖః
ఆ లోకంలో గురువు బ్రహ్మా, ఆయన విశ్వానికి ఆత్మ, అన్ని దిక్కులవాడు.
గాయంతి యతయో గాథా హ్యాస్తికా బ్రహ్మవాదినః
అక్కడ యతులు గీతలు పాడుతారు; వారు ఆస్తికులు, బ్రహ్మాన్ని గురించి మాట్లాడేవారు.
ద్వారం తు యోగినామేకం గచ్ఛతాం పరమం పదమ్
అక్కడ యోగులకు పరమ పదానికి వెళ్లే ఒకే ఒక ద్వారం ఉంది.
సూర్యకోటిప్రతీకాశం పురం తస్య దురాసదమ్
అక్కడ పది కోట్ల సూర్యుల్లా ప్రకాశించే నగరం ఉంది, దాన్ని చేరడం చాలా కష్టం.
తత్ర నారాయణస్యాపి భవనం బ్రహ్మణః పురే
అక్కడ బ్రహ్మా నగరంలో నారాయణుని నివాసం కూడా ఉంది.
స విష్ణుర్లోకకథితః పునరావృత్తివర్జితః 2.1.3.
ప్రపంచాలలో ప్రసిద్ధమైన విష్ణువు తిరిగి జన్మించని వాడు.
ఊర్ధ్వం బ్రహ్మాసనాత్పూర్వం పరం జ్యోతిర్మయం శుభమ్
బ్రహ్మాసనం కంటే పైగా, పరమమైన, కాంతిమంతమైన, మంగళకరమైన లోకం ఉంది.
దేవ్యా సహ మహాదేవశ్చిన్త్యమానో మనీషిభిః
దేవితో కలిసి మహాదేవుడు జ్ఞానులు ధ్యానిస్తారు.
తత్ర తే యాంతి నియతా ద్విజా వై బ్రహ్మవాదినః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, వేదాన్ని బోధించే వారు, నిశ్చయంగా చేరుకుంటారు.
నిర్మమా నిరహంకారాః కామక్రోధవివర్జితాః
వారు స్వార్థం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా, కోరికలు, కోపం లేని వారు.
ఏతే సప్త మహర్లోకాః పృథివ్యాం పరికీర్తితాః
ఈ ఏడు మహా లోకాలు భూమిపై ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి.
మహాతలం హైమతలం సర్వవర్ణోపశోభితమ్
మహాతలం, హేమతలం అన్నీ వర్ణాలవారిచేత అలంకరించబడ్డాయి.
అనంతేన సమాయుక్తం ముచుకున్దేన ధీమతా
అనంతుడు, ముచుకుందుడు అనే జ్ఞానితో కలసి ఉన్నాయి.
శైలం రసాతలం విప్రాః శాంకరం హి రసాతలమ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, రసాతలం ఒక పర్వతం, శంకరుడే రసాతలం అని చెప్పబడింది.
సితం హి వితలం ప్రోక్తం తలం చైవ సితేతరమ్
వితలం తెలుపు రంగులో ఉందని చెప్పబడింది, ఇంకొక తెలుపు లోకం కూడా ఉంది.
రసాతలమితి ఖ్యాతం సర్వశోభాసమన్వితమ్ 2.1.3.
రసాతలం అన్నది అన్ని వైభవాలతో కూడి ప్రసిద్ధి చెందింది.
శంకుకర్ణేన సంభిన్నం తథా నముచిపూర్వకమ్
శంకుకర్ణుడు ధ్వంసం చేసినది, నాముచితో మొదలైనది.
తేషామధస్తాన్నరకా రౌరవాద్యాశ్చ కోటయః
వాటికి క్రింద ఎన్నో నరకాలు ఉన్నాయి, రౌరవాది నరకాలు అనేకంగా ఉన్నాయి.
పాతాలా నామధశ్చాంతే శేషాఖ్యా వైష్ణవీ తనుః
క్రింద చివరలో పాతాళాలు ఉన్నాయి, శేష అనే వైష్ణవ స్వరూపం ఉంది.
యోఽనంతః పఠ్యతే దేవో నాగరూపీ జనార్దనః
అనంతుడు అని పిలవబడే దేవుడు, పాము రూపంలో జనార్దనుడు.
తమావిశ్య మహాయోగీ కాలస్తద్వదనానలః
ఆయనలోకి ప్రవేశించి, మహాయోగి కాలుడు, అలాగే వాక్కు అగ్ని ఉంటారు.
తామసీ శాంభవీ మూర్తిః కాలాత్మా పరమేశ్వరః
తమసమైన శాంభవ రూపం, కాలస్వరూపుడు, పరమేశ్వరుడు.
జ్యోతిశ్చక్రవర్ణనమ్ అతః పరం ప్రవక్ష్యామి భూర్లోకస్య వినిర్ణయమ్
ఇప్పుడు నేను జ్యోతి చక్ర వర్ణనను, భూర్లోక నిర్ణయాన్ని చెప్పబోతున్నాను.
తద్ద్వీపప్రధానో జంబూః ప్లక్షః శాల్మల ఏవ చ
ఆ ద్వీపాలలో జంబూ ద్వీపం ప్రధానమైనది, అలాగే ప్లక్షం, శాల్మల కూడా ఉన్నాయి.
ఏతే సప్త మహాద్వీపాః సముద్రైః సప్తభిర్వృతాః
ఇవి ఏడుగురు మహా ద్వీపాలు, ఏడుసముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడ్డాయి.