బ్రహ్మవిష్ణుమోహనార్థం తతః శంభుస్తు తేజసా
బ్రహ్మ, విష్ణువులను మాయలో పడేయడానికి, శంభుడు తన తేజస్సుతో ఆ పని చేశాడు.
వ్యామోహయిత్వా తత్సర్వం తేజసాఽమోహయజ్జగత్
తన శక్తితో అన్నింటినీ మాయలో పడేసి, ఈ లోకాన్ని మోహంలోకి నడిపించాడు.
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ ద్వావేతావుద్భూతౌ భగవత్సుతౌ
బ్రహ్మ, విష్ణువు — ఈ ఇద్దరూ భగవంతుని కుమారులుగా ప్రబలంగా ఉద్భవించారు.
ఉపసంహరతే చైవ నానాభూతాని సర్వశః 2.1.2.
ఆయన అన్ని రకాల భూతాలను పూర్తిగా తనలోకి తీసుకుంటాడు.
చతుర్దశ తు తాన్యేవం కల్ప ఇత్యభిధీయతే
ఇలా ఉన్న పద్నాలుగు కలిపి కల్పమని పిలవబడతాయి.
ఏవం మాసశ్చ వర్షశ్చ తథా చాష్టశతం ద్విజాః
ఇలా నెల, సంవత్సరం, అలాగే ఎనిమిది వందలు కూడా, ఓ ద్విజులారా.
బ్రహ్మాదిస్తంబపర్యంతం నిమేషశ్చ ధ్రువస్య వై
బ్రహ్మ నుండి స్థంభం వరకు, అలాగే ధ్రువుని క్షణం కూడా ఇందులో కలిసివుంటుంది.
భూర్లోకోఽథ భువర్లోకః స్వర్లోకశ్చ ప్రకీర్తితః
భూర్లోకం, తరువాత భువర్లోకం, స్వర్లోకం అని ప్రసిద్ధి చెందాయి.
పాతాలం వితలం తద్ధి అతలం తలమేవ చ
పాతాళం, విటలము, అలాగే అతలము, తలము కూడా ఉన్నాయి.
ఏతేషు సప్తవిఖ్యాతా అధఃపాతాలవాసినః
వీటిలో ఏడు లోకాలు పాతాళానికి క్రింద నివసించే స్థలాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
గ్రసతే జాయతే లోకాన్క్రీడార్థం తు మహేశ్వరః
మహేశ్వరుడు క్రీడార్ధంగా లోకాలను గ్రహించి, మళ్లీ సృష్టిస్తాడు.
పృథివీం చాంతరిక్షం చ దిశశ్చ విదిశస్తథా
భూమి, మధ్యాకాశం, దిక్కులు, అలాగే మధ్యదిక్కులు కూడా ఆయన సృష్టించెను.
సముద్రాణాం చ విస్తారం ప్రమాణం చ తతః శృణు
సముద్రాల విస్తృతి, పరిమాణం గురించి ఇప్పుడు విను.
చతుష్పదానాం ద్విపదాం తథా ధర్మైకభాషిణామ్ 2.1.2.
అలాగే, నాలుగు కాళ్లవాటిని, రెండు కాళ్లవారిని, ధర్మాన్ని మాత్రమే చెప్పేవారిని గురించి కూడా విను.
సహస్రగుణశీలాశ్చ ఇత్యాహ భగవాన్మునిః
వారి గుణాలు వెయ్యిరెట్లు ఎక్కువ అని భగవంతుడు ముని చెప్పారు.
తస్యా బ్రహ్మా ప్రకృత్యాస్తు ఉత్పన్నః సహ విష్ణునా
ఆమె నుంచి సహజంగా బ్రహ్మా, విష్ణుతో కలిసి పుట్టారు.
తస్మాత్స్వయంభువో బ్రహ్మా బ్రాహ్మణాన్సమకల్పయత్
ఆయన నుంచి స్వయంభువుడు అయిన బ్రహ్మా బ్రాహ్మణులను సృష్టించాడు.
చతుర్థ పాదహీనాంశ్చ ఆచారేషు బహిష్కృతాన్
నాలుగో కాలు లేని వారిని ఆచారాల నుంచి బయటకు పెట్టారు.
లోకాలోకస్య సంస్థా చ ద్వీపానాముదధేస్తథా
లోకలోక వ్యవస్థ, అలాగే ద్వీపాలు, సముద్రం ఏర్పాటును గురించి విను.
మేఘస్తనితనిర్ఘోషరోహితేంద్రధనూంషి చ
మేఘగర్జన ధ్వనులు, ఆకాశంలో ఇంద్రధనుస్సు కూడా ఉన్నాయి.
ఉత్పన్నం తస్య దేహేషు భూయః కాలేన పీడయేత్
వారి శరీరాల్లో ఏది పుట్టిందో, అది కాలక్రమంలో మళ్లీ బాధను కలిగిస్తుంది.
పాతాలవర్ణనమ్ కల్పాభికరణే తత్ర సంస్థితా ద్విజపుఙ్గవాః
పాతాళ వర్ణన: కల్పాంతంలో అక్కడ ద్విజశ్రేష్ఠులు స్థిరంగా ఉంటారు.
జనలోకో మహర్లోకాత్తథా కోటిద్వయాత్మకః
మహర్లోకాన్ని దాటి జనలోకం ఉంది, అది రెండు కోట్లతో కూడి ఉంటుంది.
జనలోకాత్తపోలోకః కోటిత్రయసమన్వితః
జనలోకాన్ని దాటి తపోలోకం ఉంది, అది మూడు కోట్లతో కూడి ఉంటుంది.
ప్రాజాపత్యాత్తు భూర్లోకః కోటిషట్కేన సంయుతః
ప్రాజాపత్యం నుంచి భూర్లోకం పుట్టింది, అది ఆరు కోట్లతో కూడి ఉంటుంది.
తత్ర లోకే గురుర్బ్రహ్మా విశ్వాత్మా విశ్వతోముఖః
ఆ లోకంలో గురువు బ్రహ్మా, ఆయన విశ్వానికి ఆత్మ, అన్ని దిక్కులవాడు.
గాయంతి యతయో గాథా హ్యాస్తికా బ్రహ్మవాదినః
అక్కడ యతులు గీతలు పాడుతారు; వారు ఆస్తికులు, బ్రహ్మాన్ని గురించి మాట్లాడేవారు.
ద్వారం తు యోగినామేకం గచ్ఛతాం పరమం పదమ్
అక్కడ యోగులకు పరమ పదానికి వెళ్లే ఒకే ఒక ద్వారం ఉంది.
సూర్యకోటిప్రతీకాశం పురం తస్య దురాసదమ్
అక్కడ పది కోట్ల సూర్యుల్లా ప్రకాశించే నగరం ఉంది, దాన్ని చేరడం చాలా కష్టం.
తత్ర నారాయణస్యాపి భవనం బ్రహ్మణః పురే
అక్కడ బ్రహ్మా నగరంలో నారాయణుని నివాసం కూడా ఉంది.