వర్ణాశ్రమాచారధర్మః కస్మాన్నాత్ర ప్రదర్శితః
వర్ణాశ్రమ ఆచార ధర్మం ఇక్కడ ఎందుకు చూపబడలేదు?
విశేషతశ్చ శక్నోతి వక్తుం యది సరస్వతీ
ప్రత్యేకంగా సరస్వతీకి సాధ్యమైతే, ఆమె ఇంకా చెప్పగలదు.
సర్వస్తరతి దుర్గాణి సర్వో భద్రాణి పశ్యతి
ప్రతి ఒక్కరూ కష్టాలను దాటి పోతారు; అందరూ మంగళకరమైన దృష్టిని పొందుతారు.
కథితోఽయం వ్రతత్వోహో దేవానుద్దిశ్య యో మయా 4.205.
దేవతలను ఉద్దేశించి నేను చెప్పిన ఈ వ్రతం నీకోసమే.
యో బ్రహ్మా స హరిః ప్రోక్తో యో హరిః స మహేశ్వరః
బ్రహ్మనే హరిగా పిలవబడతాడు; హరినే మహేశ్వరుడని అంటారు.
పావకః కార్తికేయోసౌ కార్తికేయో వినాయకః
పావకుడే కార్తికేయుడు; కార్తికేయుడే వినాయకుడు.
దేవం దేవీం సముద్దిశ్య యః కరోతి వ్రతం నరః
ఏ మనిషైనా దేవుడిని లేదా దేవిని ఉద్దేశించి వ్రతం ఆచరిస్తే,
బహుప్రకారా వసుధా భేదాః సాగ్న్యనిలాంభసామ్
భూమికి అనేక రూపాలు, అగ్ని, గాలి, నీటి విభాగాలు ఉన్నాయి.
కఞ్చిద్దేవం సమాశ్రిత్య కరోతి కిమపి వ్రతమ్
ఎవరైనా ఒక దేవుని ఆశ్రయించి ఏదైనా వ్రతం ఆచరిస్తారు.
యశ్చైవ తే మయా ఖ్యాతో వ్రతదానవిధిః పరః
నేను నీకు వివరించిన వ్రత, దానం చేసే ఉత్తమ విధానం ఇదే.
ఆచారహీనం న పునంతి వేదా యద్యప్యధీతాః సహ షడ్భిరఙ్గైః
సరైన ఆచారం లేని వాడిని, వేదాలు ఆరు అంగాలతో చదివినా, పవిత్రం చేయవు.
కపాలస్థం యథా తోయం శ్వదృతౌ వా యథా పయః
ఎలా కపాలంలో నీరు, లేదా కుక్క నోటిలో పాలు ఉంటాయో,
వృత్తం యత్నేన సంరక్షేద్విత్తమేతి ప్రయాతి చ
మన ప్రవర్తనను జాగ్రత్తగా కాపాడాలి; ధనం వస్తుంది, పోతుంది.
ఏవమాచారధర్మస్య మూలం రాజన్కులస్య చ 4.205.
రాజా, ఆచారధర్మమే వంశానికి కూడా మూలం.
కిం కులేనోపదిష్టేన్ విపులేన దురాత్మనామ్
దుష్టుల వల్ల నేర్పబడిన పెద్ద వంశం ఉన్నా, దానికి ఉపయోగం ఏమిటి?
హీనజాతిప్రసూతోపి శౌచాచారసమన్వితః
తక్కువ జాతిలో పుట్టినవాడైనా, శౌచం, మంచి ప్రవర్తన ఉంటే,
న కులం కులమిత్యాహురాచారః కులముచ్యతే
ఒక కుటుంబాన్ని కుటుంబం అని పిలవరు; మంచి ప్రవర్తనే నిజమైన కుటుంబంగా భావించబడుతుంది.
సర్వం ధర్మమయః కోఽత్ర సదాచారః ప్రకీర్తితః
ఇక్కడ అన్నీ ధర్మంతో నిండిపోయి ఉన్నాయి; మంచి ప్రవర్తన అంటే ఏమిటి అని అడుగుతారు.
సాధూనాం చ యథా వృత్తం స సదాచార ఉచ్యతే
ధర్మపరులు ఎలా జీవిస్తారో, అదే మంచి ప్రవర్తనగా చెప్పబడుతుంది.
తస్మాత్కుర్యాదిహాచారం య ఇచ్ఛేద్గతిమాత్మనః
కావున, ఎవరు తమ ఆత్మకు శ్రేయస్సు కోరుతారో వారు ఇక్కడ మంచి ప్రవర్తనను ఆచరించాలి.
అదృష్టమశ్రుతం వేదం పురుషం ధర్మచారిణమ్
ఎవరైనా ధర్మాన్ని పాటిస్తే, వారు కనబడకపోయినా, వినబడకపోయినా, వేదాన్ని తెలుసుకుంటారు.
యే నాస్తికా నైష్ఠికాశ్చ గురుశాస్త్రాతిలంఘినః
ఎవరు నాస్తికులు, దృఢంగా నమ్మని వారు, గురువు మరియు శాస్త్రాల మాటలను లెక్కచేయని వారు—
బ్రాహ్మే ముహూర్తే బుధ్యేత ధర్మార్థావనుచిన్తయేత్ 4.205.
బ్రాహ్మ ముహూర్తంలో లేచి, ధర్మం మరియు అర్థం గురించి ఆలోచించాలి.
ఉదఙ్ముఖో దివారాత్రావుత్సర్గం దక్షిణాముఖః
పగలు, రాత్రి ఉత్తర దిశలో ముఖం పెట్టి మూత్ర విసర్జన చేయాలి; దక్షిణ దిశలో ముఖం పెట్టి విసర్జన చేయాలి.
ఏవమేవోత్తరాం సంధ్యాం సముపాసీత వాగ్యతః
అలాగే, సాయంత్ర సంధ్యను కూడా మౌనంగా, శ్రద్ధగా ఆచరించాలి.
ఋషయో దీర్ఘతపసా దీర్ఘమాయురవాప్నుయుః
ఋషులు దీర్ఘకాల తపస్సు చేసి, దీర్ఘాయువు పొందుతారు.
సర్వాంస్తాన్ధార్మికో రాజా శూద్రకర్మణి యోజయేత్
ధర్మబద్ధుడైన రాజు, అలాంటి వారిని శూద్రుల పనులకు నియమించాలి.
శిరసా ప్రావృతేనైవ సమాస్తీర్య తృణైర్మహీమ్
తల కప్పుకుని, నేలపై గడ్డి పరచి కూర్చోవాలి.
న మూత్రమధితిష్ఠేత న కృష్టే న చ గోవ్రజే
ఎవరూ కలుపు చేసిన భూమిపై, లేదా ఆవుల గోతెలో మూత్ర విసర్జన చేయకూడదు.
కృతశౌచావశిష్టాశ్చ వర్జయేత్పఞ్చ వై మృదః
శౌచం చేసిన తర్వాత, మిగిలిన ఐదు రకాల మట్టిని దూరంగా ఉంచాలి.