నృపశ్చైవ మహాదేవం మరుస్థలనివాసినమ్ చందనాదిభిరభ్యర్చ్య తుష్టావ మనసా హరమ్
రాజు ఎడారిలో నివసించే మహాదేవుని, చందనంతో పాటు ఇతర పూజా పదార్థాలతో ఆరాధించి, హరుడిని మనసులో స్తుతించాడు.
భోజరాజ ఉవాచ త్రిపురాసురనాశాయ వహుమాయాప్రవర్త్తినే
భోజరాజు ఇలా అన్నాడు: త్రిపురాసురుని సంహరించిన, అనేక మాయలు సృష్టించే దేవుడికి,
మ్లేచ్ఛైర్గుప్తాయ శుద్ధాయ సచ్చిదానన్దరూపిణే
విదేశీయుల చేత దాచబడిన, శుద్ధమైన, సచ్చిదానంద స్వరూపుడైన దేవుడికి,
గంతవ్యం భోజరాజేన మహాకాలేశ్వరస్థలే
భోజరాజు మహాకాలేశ్వరుని స్థలానికి వెళ్లాలి.
మ్లేచ్ఛైస్సుదూషితా భూమిర్వాహీకా నామ విశ్రుతా 3.3.3.
వాహీక అని పిలవబడే భూమి విదేశీయుల వల్ల పూర్తిగా చెడిపోయింది.
బభూవాత్ర మహామాయీ యోఽసౌ దగ్ధో మయా పురా
అక్కడ నేను ముందుగా దహించిన మహామాయవాది కనిపించాడు.
అయోనిః స వరో మత్తః ప్రాప్తవాన్దైత్యవర్ద్ధనః
ఆయన యోనిలో పుట్టలేదు; నా దగ్గర నుంచి వరం పొందాడు, దైత్యులను పెంచాడు.
నాగన్తవ్యం త్వయా భూప పైశాచే దేశధూర్తకే
రాజా, నీవు పిశాచులు, మోసగాళ్ళు ఉన్న ఆ దేశానికి వెళ్లకూడదు.
ఇతి శ్రుత్వా నృపశ్చైవ స్వదేశాన్పునరాగమత్
ఇది విని, రాజు తన దేశానికి తిరిగి వచ్చాడు.
ఉవాచ భూపతిం ప్రేమ్ణా మాయామదవిశారదః
మాయలో నిపుణుడు, ప్రేమతో రాజుతో మాట్లాడాడు.
మమోచ్ఛిష్ఠం సభుంజీయాద్యథా తత్పశ్య భో నృప
రాజా, నేను వదిలిన అన్నాన్ని ఎలా తినాలో చూడు.
మ్లేచ్ఛధర్మే మతిశ్చాసీత్తస్య భూపస్య దారుణే
ఆ రాజు మనసు విదేశీయుల కఠినమైన ధర్మంలో స్థిరమైంది.
తచ్ఛ్రుత్వా కాలిదాసస్తు రుషా ప్రాహ మహామదమ్
అది విని కలిదాసుడు కోపంతో మహామదునితో మాట్లాడాడు.
హనిష్యామి దురాచారం వాహీకం పురుషాధమమ్
ఈ దుష్టమైన, నీచమైన వాహికుడిని నేను సంహరించేస్తాను.
జప్త్వా దశసహస్రం చ తద్దశాంశం జుహావ సః 3.3.3.
పదివేల సార్లు జపించి, దాని పదవ భాగాన్ని హోమంగా సమర్పించాడు.
గృహీత్వా స్వగురోర్భస్మ మదహీనత్వమాగతమ్
తన గురువు భస్మాన్ని తీసుకుని, అహంకారాన్ని వదిలిపెట్టాడు.
స్థాపితం తైశ్చ భూమధ్యే తత్రోషుర్మదతత్పరాః
వాళ్లు దాన్ని భూమి మధ్యలో స్థాపించారు; అహంకారానికి మక్కువ ఉన్నవాళ్లు అక్కడే ఉండిపోయారు.
రాత్రౌ స దేవరూపశ్చ బహుమాయావిశారదః
రాత్రి సమయంలో, ఆ దేవరూపుడు అనేక మాయలకు నిపుణుడు.
ఆర్య్యధర్మో హి తే రాజన్సర్వధర్మోత్తమః స్మృతః
రాజా, నీకు ఉన్న ఆర్యధర్మమే అన్ని ధర్మాల్లో అత్యుత్తమమైనదిగా గుర్తించబడింది.
లింగచ్ఛేదీ శిఖాహీనః శ్మశ్రుధారీ స దూషకః
లింగచ్ఛేదం చేసినవాడు, శిఖా లేని వాడు, గడ్డం పెట్టుకున్నవాడు — అతడు కలుషితుడు.
వినా కౌలం చ పశవస్తేషాం భక్ష్యా మతా మమ
కౌళపద్ధతిలో అభిషేకం చేయని జంతువులు వాళ్లకు తినదగినవి అని నేను భావిస్తున్నాను.
తస్మాన్ముసలవన్తో హి జాతయో ధర్మదూషకాః
అందుకే, ముసలాలతో జన్మించినవాళ్లు ధర్మాన్ని చెడగొట్టేవాళ్లు.
ఇత్యుక్త్వా ప్రయయౌ దేవః స రాజా గేహమాయయౌ
ఇలా చెప్పి దేవుడు వెళ్లిపోయాడు; రాజు తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు.
శూద్రేషు ప్రాకృతీ భాషా స్థాపితా తేన ధీమతా
శూద్రులలో సహజమైన భాషను ఆ జ్ఞానవంతుడు స్థాపించాడు.
స్థాపితా తేన మర్య్యాదా సర్వదేవోపమానినీ 3.3.3.
అతడు అన్ని దేవతలకు సమానమైన నియమాన్ని స్థాపించాడు.
ఆర్య్య వర్ణాః స్థితాస్తత్ర వింధ్యాన్తే వర్ణసంకరాః
అక్కడ ఆర్యవర్ణాలు నిలిచాయి; వింధ్య పర్వతాంతంలో వర్ణసంకరాలు ఉన్నారు.
బర్బరే తుషదేశే చ ద్వీపే నానావిధే తథా
బర్బరుల దేశంలో, తుషా ప్రాంతంలో, వివిధ ద్వీపాల్లో కూడా అలాగే జరిగింది.
జాతాశ్చాల్పాయుషో మన్దాస్త్రిశతాబ్దాన్తరే మృతాః
అక్కడ జన్మించినవాళ్లు తక్కువ ఆయుష్షుతో, మాంద్యంగా, మూడొందు సంవత్సరాల తర్వాత మరణించారు.
బహుభూపవతీ భూమిస్తేషాం రాజ్యే బభూవ హ
వాళ్ల పాలనలో ఆ భూమి అనేక రాజులతో నిండిపోయింది.
తదన్వయే త్రిభూపాశ్చ ద్విశతాబ్దాన్తరే మృతాః
వాళ్ల వంశంలో మూడు రాజులు కూడా రెండొందు సంవత్సరాల తర్వాత మరణించారు.