న వ్రతైర్నోపవాసైశ్చ న తీర్థగమనైరపి
వ్రతాలతో కాదు, ఉపవాసాలతో కాదు, తీర్థయాత్రలతో కూడ కాదు—
ప్రాప్యతే మమ లోకోఽయం దుష్ప్రాప్యస్త్రిదశైరపి
నా లోకం లభించదు; అది దేవతలకు కూడా చాలా కష్టంగా లభిస్తుంది.
వక్ష్యే కల్పలతాదానం శోభనం విధిపూర్వకమ్
ఇప్పుడు నేను మనసు కోరిన కల్పవల్లిని సమర్పించడాన్ని, యథావిధిగా ఎలా చేయాలో వివరంగా చెబుతాను.
దిక్పాలేభ్యో బలిం తత్ర క్షిపేద్వై విధిపూర్వకమ్
అక్కడ దిక్పాలకులకు నిబంధనల ప్రకారం బలిని సమర్పించాలి.
తతో గ్రహమఖం కుర్యాద్ధోమం వ్యాహృతిభిస్తతః
అంతటితో ఆగకుండా, గ్రహాలకు హోమాన్ని, పవిత్ర మంత్రాలతో చేయాలి.
తతః సర్వసమీపే తు స్నాతః శుక్లాంబరః శుచిః తతః ప్రదక్షిణీకృత్య మంత్రానేతానుదీరయేత్
తర్వాత, అందరి సమక్షంలో స్నానం చేసి, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, పవిత్రుడై, ప్రదక్షిణ చేసి, మంత్రాలను ఉచ్చరించాలి.
నమో నమః పాపవినాశినీభ్యో బ్రహ్మాండలోకేశ్వరపాలనీభ్యః 4.179.
పాపాలను నశింపజేసే వారికీ, బ్రహ్మాండంలోని లోకాలను కాపాడే దేవతలకూ, పునః పునః వందనాలు.
యా యస్య శక్తిః పరమా ప్రదిష్టా వేదే పురాణే సురసత్తమస్య
వేదాల్లో, పురాణాల్లో, ఉత్తమ దేవతలకు ఏ శక్తి కేటాయించబడిందో, ఆ శక్తిని వారికి అర్పించాలి.
ఏవముచ్చార్య తాః సర్వా బ్రాహ్మణేభ్యో నివేదయేత్
ఈ విధంగా మంత్రాలను పఠించి, వాటిని బ్రాహ్మణులకు సమర్పించాలి.
తతః క్షమాపయేద్విప్రాన్ప్రణిపత్య సదక్షిణాన్
తర్వాత, బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, వారికి యథావిధిగా దక్షిణా ఇచ్చి, క్షమాపణ కోరాలి.
తస్య పుణ్యఫలం రాజన్కథ్యమానం నిబోధ మే
ఓ రాజా! ఈ కార్యానికి లభించే పుణ్యఫలాన్ని నేను ఇప్పుడు చెబుతాను, విను.
మృతో లోకాధిపపురే ప్రతిమన్వతరం వసేత్
అతడు మరణించిన తరువాత, మనువుల సంఖ్యకు సమానంగా, లోకాధిపతియైన దేవుని నగరంలో నివసిస్తాడు.
జితసర్వమహీపాలశ్చక్రవర్తీ భవేద్భువి
భూమిపై ఉన్న అన్ని రాజులను జయించి, అతడు సమస్త భూమికి చక్రవర్తిగా అవుతాడు.
సా చక్రవర్తినం పుత్రం సూతే శక్తిసమన్వితమ్
ఆయన భార్య, శక్తితో కూడిన చక్రవర్తి కుమారుని ప్రసవిస్తుంది.
శృణోతి వాచ్యమానం చ సోపి ప్రేత్య విముచ్యతే
ఈ వచనాన్ని వినేవాడు కూడా, మరణించిన తరువాత బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
యాః శక్రవహ్నియమనైర్ఋతపాశహస్తా వాతేందురాజశివకేశవశంభుశక్త్యః
ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నిరృతి, వాయువు, చంద్రుడు, వరుణుడు, శివుడు, కేశవుడు, శంభు — వీరి పాశాలను ధరించిన దేవతలు —
గజరథాశ్వరథదానవిధివర్ణనమ్ కాని దానాని దేయాని పవిత్రాణి శుభాని చ
ఏనుగులు, రథాలు, కుదుర్లు, రథాల దానం ఎలా చేయాలో నియమాలు, పవిత్రమైనవి, శుభమైనవి ఏవి ఇవ్వాలో వివరించబడింది.
అన్యైర్వా పురుషైః కృష్ణ అధర్మభయభీరుభిః
లేకపోతే, కృష్ణా! ధర్మానికి భయపడి, ఇతర పురుషులు కూడా ఇవి ఇవ్వవచ్చు.
ఇహ లోకే పరే చైవ విహితం సర్వకామదమ్
ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను, నియమించిన ఈ దానాలు అన్ని కోరికలను తీరుస్తాయి.
విశేషేణ మహీపానాం హితాయ చ న సంశయః
ప్రత్యేకంగా రాజులకు ఇవి ఎంతో మేలు చేస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
దానాని బహురూపాణి నానాశాస్త్రోదితాని చ
వివిధ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్టు, దానాలు అనేక రూపాల్లో ఉన్నాయి.
కిం తు ప్రధానమేకం తే దానం వక్ష్యామి భారత
కాని, ఓ భారతా, వాటిలో ప్రధానమైన ఒక దానాన్ని నేను నీకు చెబుతాను.
ఆధయో వ్యాధయశ్చైవ గ్రహపీడా సుదారుణాః
బాధలు, వ్యాధులు, గ్రహాల వల్ల కలిగే తీవ్రమైన కష్టాలు—
యేన దత్తేన నశ్యంతి పుణ్యమాప్నోతి చోత్తమమ్
—ఈ దానం ఇచ్చినవాడికి అవన్నీ పోయి, అతడు ఉత్తమమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
దానమేతత్ప్రదాతవ్యం విషువే సూర్యసంక్రమే
ఈ దానాన్ని ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయన సంధి సమయంలో ఇవ్వాలి.
సంస్థాప్య దారుజం దివ్యం హేమపట్టైరలంకృతమ్ 4.180.
ఒక దివ్యమైన కలప విగ్రహాన్ని, బంగారు వస్త్రాలతో అలంకరించి ప్రతిష్ఠించాలి.
సువర్ణధ్వజసంయుక్తం సితాసితపతాకినమ్
ఆ విగ్రహానికి బంగారు జెండా, తెలుపు మరియు నల్ల పతాకాలతో అలంకారం చేయాలి.
నద్యాస్తీరేఽథ వా గోష్ఠే విచిత్రే వా గృహాంగణే
నది ఒడ్డున, లేక గోశాలలో, లేక అందమైన ఇంటి ప్రాంగణంలో—
పురాణవేదవిద్యావాన్వినయాచారసంయుతః
పురాణాలు, వేదాలు తెలిసిన, వినయంతో, మంచి ఆచారంతో ఉన్నవాడు—
మధ్యే బ్రహ్మా ప్రతిష్ఠాప్యః పూజయేత్ప్రణవేన తమ్
మధ్యలో బ్రహ్మను ప్రతిష్ఠించి, ప్రణవ మంత్రంతో ఆయనను పూజించాలి.