వాజపేయసహస్రస్య సమ్యగిష్టస్య యత్ఫలమ్
వాజపేయ యజ్ఞాన్ని వెయ్యిసార్లు సక్రమంగా నిర్వహించిన ఫలం,
శివాలయే విష్ణుగృహే సూర్యస్య భవనేఽథ వా
శివాలయంలోనైనా, విష్ణు గృహంలోనైనా, సూర్యుని మందిరంలోనైనా,
గోభూహిరణ్యవాసాంసి శయనాన్యాసనాని చ
ఆవులు, భూమి, బంగారు వస్త్రాలు, మంచాలు, ఆసనాలు.
ధర్మాధర్మం న జానాతి విద్యయా రహితః పుమాన్
విద్య లేని మనిషికి ధర్మం, అధర్మం ఏది తెలియదు.
త్రైలోక్యం చతురో వర్ణాశ్చత్వారశ్చాశ్రమాః పృథక్
మూడు లోకాలు, నలుగురు వర్ణాలు, నాలుగు ఆశ్రమాలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి.
చతుర్యుగాని రాజేంద్ర ఏకసప్తతిసంఖ్యయా
ఓ రాజా, నలుగు యుగాలు కలిపి డబ్బై ఒకటి సంఖ్యగా ఉంటాయి.
క్షితిం వోపేత్య కాలాంతే రాజా భవతి ధార్మికః
కాలాంతంలో భూమిని పొందిన రాజు ధార్మికుడవుతాడు.
రూపసౌభాగ్యసంపన్నో దీర్ఘాయుర్నీరుజో భవేత్
అతడు అందంతో, అదృష్టంతో, దీర్ఘాయువుతో, రోగరహితుడిగా ఉంటాడు.
దానం విశేషఫలదం జగతీహ నాన్యాద్విద్యాం విహాయ వదనాబ్జకృతాధివాసామ్
ఈ లోకంలో దానం ప్రత్యేక ఫలితాన్ని ఇస్తుంది; విద్య తప్ప మరొకటి కాదు, అది నోటి పద్మంలో నిలుస్తుంది.
తులాపురుషదానవిధివర్ణనమ్ పాలయామాస వసుధాం ప్రజాపతిరివాపరః
అతడు ప్రజాపతి లాగా భూమిని పాలించాడు.
త్రింశద్వర్షసహస్రాణి పాలయిత్వా మహీమిమామ్
ముప్పది వేల సంవత్సరాలు ఈ భూమిని పాలించాడు.
రాజ్యే నిక్షిప్య తనయాన్సప్తద్వీపేషు సప్త సః
రాజ్యం లోని ఏడు ద్వీపాల్లో తన కుమారులను నియమించాడు.
తపోవనగతం శ్రుత్వా రాజానం పరమద్యుతిమ్
ఆ మహిమాన్వితుడు తపోవనానికి వెళ్ళాడని విని,
తానాగతానృషీన్దృష్ట్వా తపోనిర్ధూతకల్మషాన్
తపస్సుతో పాపాలు పోగొట్టుకున్న ఆ ఋషులను చూసి,
పాద్యార్ఘ్యాచమనీయేన ప్రియప్రశ్నోత్తరేణ చ
పాద్యంతో, అర్ఘ్యంతో, ఆచమనీయం నీటితో, మధురమైన ప్రశ్నలతో ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
ఆజగామ మహాతేజాః పులస్త్యో బ్రహ్మణః సుతః
అప్పుడు బ్రహ్మ కుమారుడు మహాతేజస్వి పులస్త్యుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా మునయః సర్వే స చ రాజా మహారథః
అతన్ని చూసి అందరు మునులు, ఆ మహారథి రాజు కూడా,
కృత్వా తు సంవిదం తేన యథాయోగ్యం విధానతః
ఆయనతో యథావిధిగా పరిచయం చేసుకున్నారు.
తతస్తు మునయః సర్వే సమా సీనా యథాసుఖమ్
తర్వాత అందరు మునులు సుఖంగా కలిసి కూర్చున్నారు.
తతః కథాంతే కస్మింశ్చిన్మునయస్తే సరాజకాః
అంతటా సంభాషణ ముగిసిన తరువాత, కొంతమంది మునులు, రాజుతో కలిసి—
ప్రాప్యతే సద్గతిః పుంభిః స్త్రీభిశ్చ మునిసత్తమ
ఓ మహర్షీ, పురుషులు, మహిళలు ఇద్దరికీ పరమగతి లభిస్తుంది.
ఇచ్ఛామః శ్రోతుమేతత్తే రాజా చాయం యతవ్రతః పులస్త్య ఉవాచ శృణుధ్వం మునయః సర్వే రహస్యం పాపనారానమ్
మేము మీ నుండి ఇది వినాలని కోరుతున్నాము; ఈ రాజు నియమాలు పాటించడంలో నిష్టతో ఉన్నాడు. పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: మునులారా, పాపాలను తొలగించే రహస్యాన్ని మీరు అందరూ వినండి.
ఉత్తమం సర్వ దానానాం సమవాయం వదామి వః
ప్రతి దానాల్లో అత్యుత్తమమైనదాన్ని, సంపూర్ణమైన రూపాన్ని నేను మీకు చెబుతాను.
కృతఘ్నః కూటసాక్షీ చ ముచ్యతే పాతకాన్నరః
ఒక మనిషి కృతఘ్నుడైనా, అబద్ధ సాక్ష్యమిచ్చినవాడైనా, అతడు పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
కృచ్ఛ్రచాంద్రాయణాద్యైశ్చ తులాపురుషసంజ్ఞితైః
కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణం, తులాపురుషం అనే వ్రతాదుల ద్వారా కూడా పాపాలు తొలగిపోతాయి.
కృచ్ఛ్రచాంద్రాయణాదీని వ్రతాని మునిసత్తమాః
ఓ మహర్షులారా, కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణం వంటి వ్రతాలు ఇవే.
కాయక్లేశేన సిధ్యంతి గృహస్థేషు న తాని వై
ఈ వ్రతాలు శరీర శ్రమతోనే సిద్ధిస్తాయి; గృహస్థులకు ఇవి వర్తించవు.
న తేషాం కృచ్ఛ్రసాధ్యోఽపి క్వచిద్ధర్మః ప్రశస్యతే
వారికి కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయగలిగినా, అలాంటి ధర్మాన్ని ఎక్కడా ప్రశంసించరు.
తస్మాద్బహిశ్చరైః ప్రాణైరాత్మా యోజ్యః సదా బుధైః
అందువల్ల, జ్ఞానులు ఎప్పుడూ బయట సంచరించే ప్రాణాలతో మనసును ఏకముగా చేయాలి.
అపత్యం సురముఖ్యస్య జ్యేష్ఠం చైవం విభావసోః
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైనవారి సంతానం, విభావసువు యొక్క పెద్దవాడు.