యదా వా జాయతే చిత్తం విత్తం చ కురునన్దన
లేకపోతే, ఓ కురునందన, మనసు కలిసినప్పుడు లేదా ధనం ఉన్నప్పుడు కూడా ఈ దానం చేయవచ్చు.
సుపయోధరశోభాఢ్యా సుశృంగీ సుఖురా తథా
ఆ ఆవు పాలు పుష్కలంగా ఉండాలి, కొమ్ములు అందంగా ఉండాలి, తోక కూడా ఆకర్షణీయంగా ఉండాలి.
సువర్ణశృఙ్గతిలకా ఘంటాభరణభూషితా
ఆమె కొమ్ములకు బంగారు తలాలు ఉండాలి, గంటల అలంకారాలతో అలంకరించబడాలి.
పిణ్యాకపిటికోపేతా సహిరణ్యా చ శక్తితః
ఆ ఆవుకి నువ్వుల పొట్టు, బెల్లం ముద్ద ఇవ్వాలి. శక్తికి తగినట్లు బంగారం కూడా ఇవ్వాలి.
పురాణపాఠకే తద్వజ్జ్యోతిఃశాస్త్రవిదే తథా
ఈ దానాన్ని పురాణాలను చదివేవారికి లేదా జ్యోతిష్య శాస్త్రంలో నిపుణులైనవారికి ఇవ్వాలి.
ద్రవ్యైరేభిః సమాయుక్తాం పుణ్యేఽహ్ని విధిపూర్వకమ్
ఈ వస్తువులతో కూడిన ఆవును శుభదినంలో, నిబంధనల ప్రకారం దానం చేయాలి.
ఇన్ద్రాదిలోకపాలానాం యా రాజమహిషీ శుభా
ఆమె ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలులకు ఉన్న రాజమహిషీ లాంటిది, ఎంతో శుభప్రదమైనది.
ధర్మరాజస్య సాహాయ్యే యస్యాః పుత్రః ప్రతిష్ఠితః 4.162.
ధర్మరాజుని కుమారుడు ఆమె సహాయంతో స్థిరంగా ఉంటాడు.
(ఇతి దానమంత్రః) దద్యాత్ప్రదక్షిణీకృత్య బ్రాహ్మణే తాం పయస్వినీమ్
ఆ పాలు ఇచ్చే ఎద్దును బ్రాహ్మణుని చుట్టూ ప్రదక్షిణగా తిప్పి, తరువాత బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి.
ఏవం దత్త్వా విధానేన బ్రాహ్మణస్య గృహం నయేత్
ఈ విధంగా దానం చేసిన తరువాత, ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంటికి తీసుకెళ్లాలి.
సంపాదితా మయా తుభ్యం సంతుష్టో మే భవ ద్విజ
ఇది నీకోసం నేను పూర్తిచేశాను. ద్విజుడా! నాతో సంతృప్తిగా ఉండు.
అనేన విధినా దత్త్వా మహిషీం ద్విజపుఙ్గవే
ఈ విధంగా మహిషిని ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి దానం చేసినవాడు,
యా సా దదాతి మహిషీం సా రాజమహిషీ భవేత్
ఎవరైనా మహిషిని దానం చేస్తే, ఆమె రాజమహిషిగా అవుతుంది.
యజ్ఞయాజీ భవేద్విప్రః క్షత్రియో విజయీ భవేత్
బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞాలు చేసేవాడవుతాడు, క్షత్రియుడు విజయవంతుడవుతాడు.
తస్మాన్నరేణ దాతవ్యా మహిషీ విభవే సతి
కాబట్టి, ఎవరికైనా సామర్థ్యం ఉంటే మహిషిని దానం చేయాలి.
దశధేనుసమాం రాజన్మహిషీం నారదోఽబ్రవీత్
ఓ రాజా! నారదుడు చెప్పిన ప్రకారం, ఒక మహిషి పది ఆవులకు సమానం.
సగరేణ కకుత్స్థేన ధుంధుమారేణ గాధినా
సగరుడు, కాకుత్థుడు, ధుందుమారుడు, గాధి వీరందరూ,
మహిషీ దానమాహాత్మ్యం యః శృణోతి సదా నరః 4.162.
ఎవరైనా మహిషి దానం గొప్పతనాన్ని ఎప్పుడూ వినేవాడు,
దుగ్ధాధికాం హి మహిషీం జలమేఘవర్ణాం సపుష్టపట్టకవతీం జఘనాభిరామామ్
పాలు ఎక్కువగా ఇచ్చే, నీటి మేఘాల వర్ణంతో, బలమైన వస్త్రంతో అలంకరించబడిన, అందమైన నడుము కలిగిన మహిషి.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణయుధిష్ఠిరసంవాదే మహిషీదానవ్రతవిధివర్ణనం నామ ద్విషష్టయుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలోని ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు యుధిష్ఠిరునితో చేసిన సంభాషణలో మహిషి దానం వ్రత విధిని వివరించే నూరారవై యెనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అవిదానవ్రతవిధివర్ణనమ్ యద్దత్త్వా త్రివిధం పాపం సద్యో విలయమృచ్ఛతి
ఏదైనా ఈ దానం చేసి, మూడు విధాల పాపాన్ని వెంటనే తొలగించవచ్చు.
సువర్ణరోమాం సౌవర్ణీం ప్రత్యక్షం వా సుశోభనామ్
బంగారు రంగు రోమాలు కలిగినది, బంగారుతో తయారైనది, లేక అందంగా కనిపించేది.
కౌశేయపరిధానాం చ దివ్యచందనభూషితామ్ సప్తధాన్యసమాయుక్తాం ఫలపుష్పవతీం తథా
పట్టు వస్త్రాలు ధరించినది, దివ్యమైన చందనంతో అలంకరించబడినది, ఏడురకాల ధాన్యాలతో కూడినది, పండ్లు పువ్వులు కలిగినది.
శతేన కారయేత్తాం చ సువర్ణస్య ప్రయత్నతః
వంద బంగారు నాణేలు ఖర్చు చేసి, శ్రద్ధగా దాన్ని తయారు చేయించాలి.
అయనే విషువే చైవ గ్రహణే శశిసూర్యయోః
ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణం, చంద్రసూర్య గ్రహణ సమయాల్లో,
యదా వా జాయతే విత్తం చిత్తం శ్రద్ధాసమన్వితమ్
లేదా సంపద కలిగినప్పుడు, మనసు శ్రద్ధతో నిండినప్పుడు కూడా చేయవచ్చు.
దద్యాత్తీర్థే గృహే వాపి యత్ర వా రమతే మనః
తీర్థంలోనైనా, ఇంట్లోనైనా, మనసుకు ఆనందంగా అనిపించే ఏ ప్రదేశంలోనైనా దానం చేయాలి.
తత్ర సంస్థాప్య దేవేశముమయా సహ శంకరమ్
ఆ ప్రదేశంలో ఉమాదేవితో కూడిన శంకరుని ప్రతిష్టించాలి.
రత్యా సహ తథానంగం లోకపాలాన్గ్రహానపి
రతితో పాటు మన్మథుడిని, లోకపాలకులను, గ్రహాలను కూడా ప్రతిష్టించాలి.
తదగ్రే కారయేద్ధోమం తిలాజ్యేన మహీపతే 4.163.
వారి ముందుగా నువ్వులూ నెయ్యితో హోమం చేయించాలి, ఓ రాజా.