ధర్మస్త్వం వృషరూపేణ జగదానన్దకారకః
నీవే వృషభ రూపంలో ధర్మస్వరూపుడవు, లోకానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడవు.
దత్త్వైవం దక్షిణాయుక్తం ప్రణిపత్య విసర్జయేత్ తత్సర్వం విలయం యాతి గోదానసుకృతేన చ ।। 4.160.
ఇలా దక్షిణతో కూడిన వృషభాన్ని ఇచ్చి, నమస్కరించి పంపించాలి. ఆ దాన పుణ్యంతో అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి.
యానం వృషభసంయుక్తం దీప్యమానం సుశోభనమ్
వృషభాన్ని కలిపిన రథం ప్రకాశంగా, అందంగా ఉంటుంది.
యావంతి తస్య రోమాణి గోవృషస్య మహీపతే
రాజా, ఆ వృషభానికి ఎంతమంది రోమాలు ఉంటాయో—
గోలోకాదవతీర్ణస్తు ఇహ లోకే ద్విజో భవేత్
గోలోక నుండి దిగివచ్చి, ఇక్కడ ఈ లోకంలో ద్విజుడవుతాడు.
యథోక్తం తే మహారాజ కస్య దేయో వృషోత్తమః
మహారాజా, నేను చెప్పినట్టు, ఉత్తమమైన వృషభాన్ని ఎవరికిచ్చాలి?
యే క్షాంతదాంతాః శ్రుతిపూర్ణకర్ణా జితేంద్రియాః ప్రాణివధాన్నివృత్తాః
ఎవరు సహనంతో, దురాశ లేకుండా, వేదాలు వినే చెవులు కలిగి, ఇంద్రియాలను జయించి, ప్రాణులకు హాని చేయకుండా ఉంటారో—
ఊర్జస్వినం భరసహం దృఢకంధరం చ యచ్ఛంతి యే వృషమశేషగుణోపపన్నమ్
అలాంటి వారికే, అన్ని మంచి లక్షణాలతో, బలంగా, భారం మోయగల మెడతో ఉన్న వృషభాన్ని ఇవ్వాలి.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణయుధిష్ఠిరసంవాదే వృషభదానవ్రతవర్ణనం నామ షష్టయుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరుడు మాట్లాడుకున్న సంభాషణలో వృషభదాన వ్రతవివరణ అనే నూరయారవ అధ్యాయం పూర్తయ్యింది.
కపిలాదానమాహాత్మ్యవర్ణనమ్ పుణ్యం యత్సర్వదానానాం సర్వపాతకనాశనమ్
కపిలా దాన మహిమను వివరించబడింది. అందులోని పుణ్యం అన్నీ దానాలకన్నా గొప్పది, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
కథితం కపిలాదానం తచ్ఛృణుష్వ మహామతే
కపిలా దానం ఎలా చేయాలో చెప్పాను. ఓ మహామతి, ఇప్పుడు దాని వివరాన్ని విను.
విధానం యద్వరాహేణ ధరణ్యై కథితం పురా
పూర్వంలో వరాహమూర్తి భూమిదేవికి చెప్పిన విధానాన్ని, దాని కొత్త పుణ్యఫలాలతో పాటు, నేను ఇప్పుడు వివరించబోతున్నాను.
తదహం సంప్రవక్ష్యామి నవపుణ్యఫలం చ యత్ ధరణ్యువాచ యత్త్వయా కపిలా నామ పూర్వముత్పావితా ప్రభో
భూమిదేవి ఇలా అడిగింది: ప్రభూ! మీరు ముందుగా సృష్టించిన ఆ కపిలా గోవు గురించి చెప్పండి.
హోమధేనుః సదా పుణ్యా ధేనుర్యజ్ఞావతారభూః
యజ్ఞాల్లో ఉపయోగించే గోమాత ఎప్పుడూ పవిత్రంగా ఉంటుంది. యజ్ఞాలకు గోవు ఆధారం.
కీదృశాయ చ విప్రాయ దాతవ్యా పుణ్యలక్షణా
ఇలాంటి పుణ్యగుణాలు ఉన్న గోవును ఎలాంటి బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి?
తాసాం ప్రయత్నాద్దానేన కిం పుణ్యం స్యాచ్చ మాధవ
మాధవా! ఇలాంటి గోవులను శ్రద్ధతో దానం చేస్తే ఎలాంటి పుణ్యం లభిస్తుంది?
కృత్వా యత్సర్వపాపేభ్యో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
ఇలా చేస్తే అన్ని పాపాలనుంచి విముక్తి కలుగుతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కపిలా అగ్నిహోత్రార్థం యజ్ఞార్థే చ వరాననే
కపిలా గోవు అగ్నిహోత్రం, యజ్ఞార్ధం కోసం ఉపయోగించాలి, ఓ సుందరివాడా.
పవిత్రాణాం పవిత్రం చ మఙ్గలానాం చ మంగలమ్ 4.161.
పవిత్రమైన వాటిలో ఇది అత్యంత పవిత్రమైనది; మంగళకరమైన వాటిలో ఇది శ్రేష్ఠమైనది.
తపసస్తప ఏవాగ్ర్యం వ్రతానాముత్తమం వ్రతం
తపస్సుల్లో ఇది గొప్ప తపస్సు; వ్రతాల్లో ఇది అత్యుత్తమ వ్రతం.
పృథివ్యాం యాని తీర్థాని గుహ్యాన్యాయతనాని చ
భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థస్థానాలు, రహస్యమైన పుణ్యక్షేత్రాలు—
హోతవ్యాన్యగ్నిహోత్రాణి సాయం ప్రాతర్ద్విజాతిభిః
ద్విజాతులు ఉదయం, సాయంత్రం చేయాల్సిన అగ్నిహోత్రాలు—
యజంతే యేఽగ్నిహోత్రాణి అన్నైశ్చ వివిధైః సదా
ఎవరైతే ఎప్పుడూ వివిధ రకాల అన్నంతో అగ్నిహోత్రాలు చేస్తారో—
తేషాం త్వాదిత్యవర్ణైశ్చ విమానైర్జాయతే గతిః
వారికి సూర్యుడి కాంతిలా ప్రకాశించే విమానాల్లో స్వర్గమార్గం లభిస్తుంది.
కపిలాయాః శిరో గ్రీవాం సర్వ తీర్థాని భామిని
ఓ సుందరివాడా! కపిలా గోవు తల, మెడలో అన్ని తీర్థాలు ఉన్నాయి.
ప్రాతరుత్థాయ యో మర్త్యః కపిలా గలమస్తకాత్
ఎవరైనా మానవుడు ఉదయం లేచి కపిలా గోవు తల, మెడను తాకితే—
స తేన పుణ్యేనోపేతస్తత్క్షణాద్గతకిల్విషః
ఆ పుణ్యంతో కలిసినవాడు, వెంటనే పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు.
కల్య ఉత్థాయ యో మర్త్యః కుర్యాత్తాసాం ప్రదక్షిణమ్
ప్రతి ఉదయం లేచి, ఎవరు వాటిని ప్రదక్షిణ చేస్తారో,
ప్రదక్షిణాయాం చైకాయాం కృతాయాం చ వసున్ధరే 4.161.
ఒకసారి అయినా భూమిని ప్రదక్షిణ చేసినవారికి,
కపిలాయాస్తు మూత్రేణ స్నాయాద్వై యః శుచివ్రతః
ఎవరు పవిత్రతతో, కపిలా గోవు మూత్రంతో స్నానం చేస్తారో,