చాన్ద్రాయణాదభ్యధికం కథితం తిలభక్షణమ్
చంద్రాయణ వ్రతం కన్నా తిలాలను తినడం గొప్పదిగా చెప్పబడింది.
వాచా కృతం తు మనసా కర్మణా యచ్చ సంచితమ్
మన మాటతో, మనసుతో, లేదా చేతులతో చేసిన, కూడబెట్టిన పాపాలన్నీ
ముశలేనోద్యతే నాపి లంబితే బ్రాహ్మణే తథా
ముసలెత్తి కొట్టినప్పుడు అయినా, బ్రాహ్మణుడు వేలాడుతున్నప్పుడు అయినా
సురాపానేన యత్పాపమభక్ష్యస్య చ భక్షణాత్
మద్యం తాగిన పాపం, నిషిద్ధమైనదాన్ని తినిన పాపం
యమమార్గే మహాఘోరే నదీ వైతరణీ స్మృతా
యముని భయంకరమైన మార్గంలో వైతరణి అనే నది ఉంది.
యత్ర లోహముఖాః కాకా యత్ర శ్వానో భయావహాః
అక్కడ ఇనుప ముక్కు గల కాకులు, భయంకరమైన కుక్కలు ఉంటాయి.
అసిపత్రవనం చైవ లోహకంటకశాల్మలీమ్
కత్తిపత్రాల అడవి, ఇనుప ముల్లు గల శాల్మలి చెట్టు కూడా ఉన్నాయి.
విమానే కాంచనే దివ్యే మణిరత్నవిభూషితే
మణులు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన దివ్యమైన బంగారు విమానంలో ఉన్నాడు.
గుణహీనే న దాతవ్యా న దాతవ్యా ధనేశ్వరే 4.152.
ధర్మములేని వారికి, ధనవంతులకు కూడా ఇది ఇవ్వకూడదు.
ఏకా ఏకస్య దాతవ్యా మునిభిః కథితం పురా
ఒక్కొక్కరికి ఒక్కటి మాత్రమే ఇవ్వాలని పురాతన మునులు చెప్పారు.
తత్తేహం సంప్రవక్ష్యామి సమ్యక్ఫలసహస్రదమ్
పలుకుబడి వందల రెట్లు ఫలితాన్ని ఇచ్చేది ఏమిటో నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.
విప్రాణాం శ్రావయేచ్ఛ్రాద్ధే అనన్తఫలమశ్నుతే
బ్రాహ్మణులకు శ్రాద్ధ సమయంలో ఇది వినిపిస్తే, అంతులేని ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
విభజ్యమానాన్యేతాని దాతారం పాతయంత్యధః
వీటిని విభజించినప్పుడు, దాతను క్రిందికి పడేస్తాయి.
అస్యా దానప్రభావేన విమానం సర్వకామికమ్
ఈ దానశక్తితో, అన్ని కోరికలు తీరే విమానం లభిస్తుంది.
ఏషా చైవ ప్రదాతవ్యా ప్రయతేనాన్తరాత్మనా
ఇది మనసారా, శ్రద్ధతో ఇవ్వాలి.
చన్ద్రసూర్యోపరాగే తు విషువే అయనే తథా
చంద్రుడు లేదా సూర్యుడు గ్రహణంలోనూ, దక్షిణాయన ఉత్తరాయణ సమయాల్లోనూ ఇవ్వాలి.
వైశాఖ్యాం మార్గశీర్ష్యాం వా గజచ్ఛాయాసు చైవ హి
వైశాఖ మాసంలోనో, మార్గశిర మాసంలోనో, గజఛాయలోనూ ఇవ్వాలి.
యశ్చ గృహ్ణాతి విధివద్దీయమానాం చ పశ్యతి 4.152.
విధిగా ఇచ్చిన దానిని ఎవరు స్వీకరించినా, లేదా ఇచ్చిన దాన్ని చూచినా,
ధేనుం ధనాధిపతయో మగధోద్భవేన మానేన యే తిలమయీం చతురాఢకేన
మగధ దేశపు గర్వంతో కూడిన ధనాధిపతులు నాలుగు ఆఢకాలు నువ్వులతో చేసిన ఆవును అంగీకరిస్తారు.
ప్రతిగృహ్ణామి దేవి త్వాం కుటుంబభరణాయ చ
అమ్మా! నా కుటుంబ పోషణ కోసం నిన్ను స్వీకరిస్తున్నాను.
జలధేనుదానవ్రతవిధివర్ణనమ్ దేవదేవో హృషీకేశః పూజితః సర్వభావనః
దేవతలలో దేవుడైన హృషీకేశుడు, సమస్త భూతాలను సృష్టించేవాడు, పూజించబడతాడు.
జలకుంభం నరవ్యాఘ్ర స్థాపయిత్వా సుపూజితమ్
నరవ్యాఘ్రా! నీరు నిండిన కుంభాన్ని బాగా పూజించి ఉంచాలి.
సితవస్త్రయుగచ్ఛన్నం దూర్వాపల్లవశోభితమ్
వెండితొడుగులు వేసి, దర్భ పల్లవాలతో అలంకరించాలి.
ప్రియఙ్గుపత్రసహితం సితయజ్ఞోపవీతినమ్
ప్రియంగు ఆకులతో, తెల్ల యజ్ఞోపవీతంతో అలంకరించాలి.
చతుర్భిః సంయుతం రౌప్యం తిలపాత్రైశ్చతుర్దిశమ్ ।। స్థగితం దధిపాత్రేణ ఘృతక్షౌద్రవతా ముఖమ
నాలుగు వెండి ముక్కలు, నాలుగు దిక్కులలో నువ్వుల ఆకులతో చేసిన పాత్రలు, పెరుగు పాత్రతో మూసి, పై భాగాన్ని నెయ్యి తేనెతో కప్పాలి.
సవత్సాం చ ప్రతిష్ఠాప్య గోమయేనోపశోభితామ్
ఒక ఆవును దూడతో కలిపి, గోమయంతో అలంకరించి స్థాపించాలి.
తతః సమభ్యర్చ్య విభుం వాసుదేవం సనాతనమ్
అనంతమైన వాసుదేవుడిని విధిగా పూజించాలి.
సంకల్ప్య జలధేనుం చ కుంభం తమభిమంత్ర్య చ సోమశక్రార్కశక్తిర్యా ధేనురూపేణ సాస్తు మే
జలధేను సంకల్పం చేసి, ఆ కుంభాన్ని మంత్రపూర్వకంగా ప్రతిష్ఠించి, సోముడు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు, శక్తి—all ఆవు రూపంలో ఉన్న శక్తి—నాకు లభించాలని కోరాలి.
ఏవమామంత్ర్య విధివత్సఫలాం వత్సకాన్వితామ్
ఈ విధంగా మంత్రించి, ఫలాలతో, దూడతో కూడిన ఆవును ప్రతిష్ఠించాలి.
సితవస్త్రధరః శాంతో వీతరాగో విమత్సరః 4.153.
తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, మనస్సు ప్రశాంతంగా, కోరికలు లేకుండా, అసూయ లేకుండా ఉండాలి.