యస్మాత్త్వం ఛాగ యజ్ఞానామంగత్వేన వ్యవస్థితః
నీవు మేకగా యజ్ఞాల్లో ప్రధానమైన భాగంగా స్థిరంగా ఉన్నావు కాబట్టి,
గవామంగేషు తిష్ఠంతి భువనాని చతుర్దశ
ఆవు అవయవాల్లో పద్నాలుగు లోకాలు నివసిస్తున్నాయి.
యస్మాదశూన్యం శయనం కేశవస్య శివస్య చ
కేశవుడు, శివుడు విశ్రాంతిచేసే స్థలం ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉండదు.
యథా రత్నేషు సర్వేషు సర్వే దేవా వ్యవస్థితాః
ఎలా అన్ని రత్నాల్లో దేవతలు ఉన్నారో,
యథా భూమిప్రదానస్య కలాం నార్హంతి షోడశీమ్
భూమిని దానం చేయడం వల్ల కలిగే పుణ్యానికి పదహారు వంతు కూడా ఇతర దానాలు సమానం కావు.
ఏవం సంపూజయేద్భక్త్యా విత్తశాఠ్యవివర్జితః 4.141.
అలాగే, ధనంలో మోసం లేకుండా, భక్తితో పూజ చేయాలి.
గ్రహస్వరూపమతులం కథ్యమానం నిబోధ మే పద్మాసనః పద్మకరః పద్మగర్భసమద్యుతిః
ఇప్పుడు గ్రహాల అపూర్వ స్వరూపాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను విను: పద్మంపై కూర్చొని, చేతిలో పద్మం పట్టుకుని, పద్మగర్భంలా ప్రకాశిస్తూ,
శ్వేతః శ్వేతాంబరధరో దశాశ్వః శ్వేతభూషణః
తెలుపు రంగులో, తెలుపు వస్త్రాలు ధరించి, పది గుర్రాలు లాగుతూ, తెలుపు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
రక్తమాల్యాంబరధరః కర్ణికారసమంద్యుతిః
ఎర్ర మాలలు, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, కర్ణికార పువ్వులా మెరుస్తాడు.
పీతమాల్యాంబరధరః పీతగంధానులేపనః
పసుపు మాలలు, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, పసుపు సువాసనతో పూసుకుని ఉంటాడు.
దేవదైత్యగురూ తద్వత్పీతశ్వేతౌ చతుర్భుజౌ
దేవతల గురువు, దైత్యుల గురువు ఇద్దరూ నాలుగు చేతులతో, పసుపు మరియు తెలుపు రంగుల్లో ఉంటారు.
ఇన్ద్రనీలద్యుతిః శూలీ వరదో గృధ్రవాహనః
ఇంద్రనీల రత్నంలా మెరుస్తూ, త్రిశూలం పట్టుకుని, వరాలు ప్రసాదిస్తూ, గద్దపై కూర్చుంటాడు.
శార్దూలవదనః ఖడ్గీ వర్మీ శూలీ వరప్రదః
పులి ముఖంతో, ఖడ్గం పట్టుకుని, కవచం ధరించి, త్రిశూలం పట్టుకుని, వరాలు ప్రసాదిస్తాడు.
ధూమ్రా ద్విబాహవః సర్వే గదినో వికృతాననాః
అందరూ పొగరంగులో, రెండు చేతులతో, గదలు పట్టుకుని, భయంకరమైన ముఖాలతో ఉంటారు.
సర్వే కిరీటినః కార్యా గ్రహా లోకహితావహాః
అన్ని గ్రహాలు కిరీటాలు ధరించి, లోకాలకు మేలు చేసేలా ఉండాలి.
గ్రహస్వరూపమేతత్తే వ్యాఖ్యాతం పాండునన్దన 4.141.
పాండునందన, ఈ గ్రహాల స్వరూపాన్ని నీకు వివరించాను.
విధినా గ్రహపూజాం యోనేన త్వారభతే నరః
ఎవరైనా వాడు నియమానుసారం గ్రహపూజను ఆచరిస్తే,
యస్తు పీడాకరో నిత్యం మాల్యవిత్తస్య వా గ్రహః
ఏదైనా గ్రహం ఎప్పుడూ బాధ కలిగిస్తే, లేదా ఎవరైనా మాలలలో ధనవంతుడైతే,
గ్రహా గావో నరేన్ద్రాశ్చ బ్రాహ్మణాశ్చ విశేషతః
గ్రహాలు, గోవులు, రాజులు, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు — వీరందరికీ విశేష గౌరవం ఇవ్వాలి.
తస్మాన్న దక్షిణాహీనం కర్తవ్యం భూతిమిచ్ఛతా
అందువల్ల ఐశ్వర్యాన్ని కోరేవాడు దక్షిణ లేకుండా యజ్ఞాన్ని చేయకూడదు.
సదైవాఽయుతహోమోఽయం నవగ్రహమఖః స్మృతః
ఇది పదివేలు హోమం ఎప్పుడూ నవగ్రహాలకు చేసే యజ్ఞంగా భావించబడుతుంది.
వివాహోత్సవయజ్ఞేషు ప్రతిష్ఠాదిషు కర్మసు
పెళ్లిళ్లు, ఉత్సవాలు, యజ్ఞాలు, ప్రతిష్ఠాదిక కార్యక్రమాల్లో —
కథితోఽయుతహోమోఽయం లక్షహోమమతః శృణు
పదివేలు హోమం వివరించబడింది; ఇప్పుడు లక్షహోమం గురించి విను.
పితౄణాం వల్లభో యస్మాద్భుక్తిముక్తిఫలప్రదః
ఇది పితృదేవతలకు ప్రియమైనది కాబట్టి, భోగమూ, మోక్షమూ ఫలితంగా ఇస్తుంది.
గృహస్యోత్తరపూర్వేణ మణ్డపం కారయేద్బుధః
ఇల్లుకు ఉత్తరపూర్వ దిశలో మంటపాన్ని తెలివిగలవాడు నిర్మించాలి.
దశహస్తమథాష్టౌ వా హస్తాన్కుర్యాద్విధానతః 4.141.
అది పది చేతుల పొడవు లేదా ఎనిమిది చేతుల పొడవుగా నియమానుసారం చేయాలి.
ప్రాగుత్తరం సమాసాద్య ప్రదేశం మండపస్య తు
మంటపానికి తూర్పు, ఉత్తర దిశలు ఎదురుగా ఉండే స్థలాన్ని ఎంచుకోవాలి.
మానహీనం చాప్రశస్తమనేకభయదం భవేత్
పరిమాణాలు సరిపోకపోతే అది శుభకరం కాదు, అనేక అపాయాలు కలుగుతాయి.
అస్మాద్దశగుణః ప్రోక్తో లక్షహోమే స్వయంభువా
లక్షహోమం పదింతలు గొప్పదిగా స్వయంభువుడు చెప్పాడు.
ద్విహస్తవిస్తృతం తద్వచ్చతుర్హస్తాయతం పునః
అది రెండు చేతుల వెడల్పు, నాలుగు చేతుల పొడవుగా ఉండాలి.