గ్రహయజ్ఞస్త్రిధా ప్రోక్తః పురాణశ్రుతికోవిదైః
పురాణాలు, వేదాలు తెలిసినవారు గ్రహయజ్ఞాన్ని మూడు విధాలుగా చెప్పారు.
తృతీయః కోటిహోమస్తు సర్వకామఫలప్రదః
మూడవది కోటిహోమం, ఇది అన్ని కోరికలకు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
తస్య తావద్విధిం వక్ష్యే పురాణశ్రుతిభాషితమ్
దాని విధానాన్ని ఇప్పుడు పురాణాలు, వేదాలలో చెప్పినట్టు వివరించను.
కుర్యాద్విధానతో వేదిం వితస్త్యుచ్ఛ్రయసంయుతామ్
విధానంగా, ఒక వేడి ని చేతి పరిమాణంతో కొలిచి నిర్మించాలి.
అగ్నిప్రణయనం కృత్వా తస్యామావాహయేత్సురాన్
అగ్ని ని ప్రణయించి, ఆ వేడిలో దేవతలను ఆహ్వానించాలి.
సూర్యః సోమో మహీపుత్రో బుధో జీవః సితోర్కజః 4.141.
సూర్యుడు, చంద్రుడు, భూమిపుత్రుడు, బుధుడు, జీవుడు, శుక్రుని కుమారుడు—
తామ్రకాత్స్ఫటికాద్రక్తచన్దనాత్స్వర్ణజావుభౌ
రాగి, స్ఫటికం, ఎర్రచందనం, బంగారం వీటితో రెండింటిని తయారు చేయాలి.
మధ్యే తు భాస్కరం విద్యాల్లోహితం దక్షిణేన తు
మధ్యలో సూర్యుని ఉంచాలి, ఎర్రదాన్ని దక్షిణదిశలో పెట్టాలి.
పూర్వేణ భార్గవం విద్యాత్సోమం దక్షిణపూర్వకే
తూర్పున భృగుపుత్రుడిని, దక్షిణతూర్పున సోముని ఉంచాలి.
రాజామాత్యాన్మహారాజ తండులైః స్థాపయేదథ
మహారాజా! రాజును, మంత్రి వర్గాన్ని అన్నంతో అక్కడ స్థాపించాలి.
స్కన్దమఙ్గారకస్యాపి బుధస్య చ తథా హరిమ్
స్కందుడు, మంగళుడు, బుధుడు, హరివు కూడా అక్కడ ఉంచాలి.
శనైశ్చరస్య తు యమం రాహోః కాలం తథైవ చ
శనైశ్చరునికి యముడిని, రాహువుకు కాలుడిని కూడా ఉంచాలి.
అగ్నిరాపః క్షితిర్విష్ణురిన్ద్రః సౌవర్ణదేవతాః
అగ్ని, నీరు, భూమి, విష్ణువు, ఇంద్రుడు, బంగారు దేవతలను కూడా ఉంచాలి.
వినాయకం తథా దుర్గాం వాయుమాకాశమేవ చ
వినాయకుడు, దుర్గమ్మ, వాయువు, ఆకాశాన్ని కూడా అక్కడ ఉంచాలి.
ఆవాహయేద్వ్యాహృతిభిస్తథైవాశ్వికుమారకౌ
వ్యాహృతులతో పిలిచి, అశ్వినులు, కుమారుడిని కూడా ఆహ్వానించాలి.
సోమశుక్రౌ యథాశ్వేతౌ బుధజీవౌ చ పిఙ్గ లౌ 4.141.
సోముడు, శుక్రుడు తెల్లగా ఉండాలి; బుధుడు, జీవుడు పసుపు రంగులో ఉండాలి.
గ్రహవర్ణాని దేయాని వాసాంసి కుసుమాని చ
గ్రహాల రంగుల చీరలు, పువ్వులు సమర్పించాలి.
గుడౌదనం రవేర్దద్యాత్సోమాయ ఘృతపాయసమ్
రవి దేవునికి బెల్లం అన్నం, సోమునికి నెయ్యితో చేసిన పాయసం సమర్పించాలి.
దధ్యన్నం గురవే దద్యాచ్ఛక్రాయ తు ఘృతౌదనమ్
గురువుకు పెరుగు అన్నం, శక్రునికి నెయ్యి అన్నం ఇవ్వాలి.
చిత్రౌదనం కేతవే చ సర్వాన్భక్ష్యైరథార్చయేత్
కేతువుకు నిమ్మకాయ అన్నం సమర్పించి, అందరినీ వివిధ భక్ష్యాలతో పూజించాలి.
చూత పల్లవసంపన్నం ఫలవస్త్రయుగాన్వితమ్
మామిడి ఆకులతో అలంకరించిన పాత్రను, పండ్లు, జతగా వస్త్రాలతో కలిపి ఉంచాలి.
స్థాపయేదవ్రణం కుంభం వరుణం తత్ర విన్యసేత్
పొరపాటు లేని కుంభాన్ని ఉంచి, అందులో వరుణుని ప్రతిష్ఠించాలి.
గజాశ్వరథ్యావల్మీకాత్సంగమాద్ధృదగోకులాత్
ఏనుగు, గుర్రం, వీధి, పుట్ట, సంగమం, గోపాలకుల ఊరి హృదయం నుండి తీసుకోవాలి.
స్నానార్థం విన్యసేత్తత్ర యజమానస్య ధర్మవిత్
స్నానానికి యజమానుని కోసం ధర్మజ్ఞుడు అక్కడ ఉంచాలి.
ఆయాంతు యజమానస్య దురితక్షయకారకాః
యజ్ఞం చేసే వాడి పాపాలను తొలగించే వారు ఇక్కడికి రాగాక.
హోమం సమారభేత్సర్పిర్యవవ్రీహితిలాదినా 4.141.
స్పష్టమైన నెయ్యి, యవలు, బియ్యం, నువ్వులు మొదలైన వాటితో హోమం ప్రారంభించాలి.
ఉదుంబర శమీదూర్వాకుశాశ్చ సమిధః క్రమాత్
ఉదుంబర, శమీ, దర్భ, దువ్వా గడ్డి, కుశలు—ఈ కండెలను క్రమంగా వాడాలి.
హోతవ్యా మధుసర్పిభ్యాం దధ్నా వా పాయసేన వా
తేనె, నెయ్యి, పెరుగు లేదా పాయసం ఇవి హవనానికి ఉపయోగించాలి.
కల్ప్యంతే సమిధః ప్రాజ్ఞైః సర్వకర్మసు సర్వదా
ప్రజ్ఞావంతులు అన్ని కర్మల్లో ఎప్పుడూ కండెలను సిద్ధం చేస్తారు.
ఽ స్వేన స్వేనైవ మంత్రేణ హోతవ్యాః సమిధః పృథక్
ప్రతి కండెను దానికి సంబంధించిన మంత్రంతో వేర్వేరుగా హోమం చేయాలి.