బహుభిః కోష్ఠకీకృత్య శరౌఘైః శకలీకృతమ్
చాలామంది చుట్టుముట్టి, బాణాల వర్షంతో అతన్ని ముక్కలు చేశారు.
ఇమాం కృష్ణార్ద్ధవదనాం గృహీతాం సిందురార్చితామ్ 4.136.
ఈమె నలుపు ముఖం అర్ధంగా ఉండి, పట్టుబడి, కుంకుమతో అలంకరించబడింది.
గంభీరతూర్యధ్వనినా ప్రబుద్ధాం వృత్తతాండవామ్
గంభీరమైన తాళమేళం ధ్వనితో లేచి, సంపూర్ణ నాట్యం చేసింది.
ఏవం కృతే న దారిద్ర్యం న చ దుఃఖం భవేన్నృణామ్
ఇలా చేస్తే, మనుషులకు దారిద్ర్యం లేదా బాధలు ఉండవు.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణయుధిష్ఠిరసంవాదే భూతమాత్రుత్సవవర్ణనం నామ షటత్రింశదుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు యుదిష్ఠిరునితో సంభాషించిన భూతమాత్ర ఉత్సవ వర్ణన అనే నూరారవ ముప్పదారవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
రక్షాబన్ధనవర్ణనమ్ తం శృణ్వేకాగ్రమనసా సమాసాద్గదితం మయా
ఈ రక్షాబంధన కథను నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను; దాన్ని ఏకాగ్రతతో విను.
పురా దేవాసురే యుద్ధే దానవా సురనిర్జితాః
పూర్వం దేవతలు, అసురులు యుద్ధం చేసినప్పుడు, దానవులు దేవతల చేతిలో ఓడిపోయారు.
దైవాద్భవంతి భూతానాం కాలే జయపరాజయాః
దైవ సంకల్పంతోనే భూతాలకు కాలానుగుణంగా విజయం, ఓటమి కలుగుతాయి.
సంధానం సహ శక్రేణ క్రియతామయనద్వయమ
ఇంద్రునితో కలసి ఒప్పందం చేసుకొని, ఈ ద్వేషాన్ని ముగించాలి.
రక్షాబంధప్రభావేన దానవేన్ద్రో జితో మహాన్
రక్షాబంధన శక్తితో గొప్ప దానవేంద్రుడు ఓడిపోయాడు.
భార్గవేణైవముక్తాస్తే దానవా విగతజ్వరాః
భార్గవుడు ఇలా చెప్పగానే, దానవులు బాధలు లేకుండా పోయారు.
ఏష ప్రభావో రక్షాయాః కథితస్తే యుధిష్ఠిర
యుదిష్ఠిరా! రక్షాబంధనానికి ఉన్న శక్తి ఇదే అని నీకు చెప్పాను.
కస్యాం తిథౌ కదా దేవ ఏతన్మే వక్తుమర్హసి
ఈ కార్యాన్ని ఏ తిథిలో, ఎప్పుడు చేయాలో నాకు చెప్పండి ప్రభూ.
యథా యథా హి భగవాన్విచిత్రాణి ప్రభాషతే
భగవంతుడు ఎన్నో విధాలుగా వివిధ కర్మలను చెప్పినట్లు,
సంప్రాప్తే శ్రావణే చైవ పౌర్ణమాస్యాం దినోదయే ।। 4.137.
శ్రావణ మాసపు పౌర్ణమి వచ్చినప్పుడు, ఉదయం సూర్యోదయ సమయానికి,
స్నానం కుర్వీత మతిమాఞ్శ్రుతిస్మృతివిధానత
వివేకి మనిషి శాస్త్రాలు, స్మృతులు చెప్పిన విధంగా స్నానం చేయాలి.
ఉపాకర్మాదివేదోక్తమృషీణాం చైవ తర్పణమ్
తర్వాత వేదంలో చెప్పినట్టు ఉపాకర్మ, ఋషులకు తర్పణం చేయాలి.
శూద్రాణాం మంత్రసహితం స్నానం దానం చ శస్యతే
శూద్రులకు మంత్రాలతో స్నానం చేయడం, దానం చేయడం శ్రేయస్కరం.
తతోపరాహ్నసమయే రక్షాపోటలికాః శుభాః
తర్వాత మద్యాహ్న సమయంలో శుభమైన రక్షా పొట్లికలు తయారు చేయాలి.
వస్త్రైర్విచిత్రైః కార్పాసైః క్షౌమైర్వా మలవర్జితైః
వాటిని శుభ్రమైన వివిధ రకాల పత్తి లేదా పట్టు వస్త్రాలతో తయారు చేయాలి.
కార్యా గృహస్య రక్షా గోమయరహితైః సువృత్తకుండూకైః
ఇంటికి రక్షణగా, గోమయం లేకుండా, బాగా తయారైన పాత్రలతో ఏర్పాటుచేయాలి.
ఉపలిప్తగృహమధ్యే చతుష్కోపరి న్యసేచ్ఛుభం పీఠమ్
ఇల్లు కొత్తగా పూత పెట్టిన మధ్యలో, నలుగురు కాళ్ళతో ఉన్న శుభమైన పీఠాన్ని పెట్టాలి.
వేశ్యాజనేనసహితో మంగలశబ్దైః సుహసితైశ్చిహ్నైః
వేశ్యలతో పాటు, మంగళధ్వనులు, ఆనందమైన నవ్వులు, మంచి గుర్తులతో కలిపి,
దేవద్విజాతిశస్తా సుస్త్రీరర్ఘ్యైః సమర్చయేత్ప్రథమమ్
ముందుగా దేవతలను, ద్విజులను, గౌరవనీయమైన స్త్రీలను యోగ్యమైన పాదార్థాలతో పూజించాలి.
మహానవమీవ్రతవర్ణనమ్ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ పుణ్యా మహానవమ్యస్తి తిథీనాం ప్రవరా తిథిః । సానుష్ఠేయా సురైః సర్వైః ప్రజాపాలైర్విశేషతః । । ౧ భవానుత్థాపయేత్పార్థ సమ్వత్సరసుఖాయ వై । భూతప్రేతపిశాచానాం ప్రీత్యర్థం చోత్సవాయ వా । । ౨ యుధిష్ఠిర ఉవాచ కస్మాత్కాలాత్ప్రవృత్తేయం నవమీ మహశబ్దయుక్ । కిమాదావుపపన్నోఽస్తి భగవన్నవమీవిధిః । । ౩ యశోదాగర్భసమ్భూతేరుత యాత్రా ప్రవర్తతే । ఉతాహో పూర్వమేవాసీత్కృతత్రేతాయుగాదిషు । । ౪ యదస్యాం ప్రాణినః కేచిన్మన్యన్తే ఘాతయన్తి చ । హతానాం ప్రాణినాం తేషాం కా గతిః పారలౌకికీ । । ౫ స్వయం ఘ్నతాం ఘాతయతామనుమోదయతాం తథా । ఏతన్మే సంశయం పూర్వం వక్తుమర్హసి కేశవ । । ౬ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ పార్థ యా పరమా శక్తిరనన్తా లోకవిశ్రుతా । ఆద్యా సర్వగతా శుద్ధా భావగమ్యా మనోహరా । । ౭ ఆద్యాష్టమీ కలాకాలీ ద్వితీయా సర్వమఙ్గలా । మాయా కాత్యాయనీ దుర్గా చాముణ్డా శఙ్కరప్రియా । । ౮ ధ్యాయన్తి యాం యోగరతాం సా దేవీ పరమేశ్వరీ । రూపభేదైర్నామభేదైర్భవానీ పూజ్యతే శివా । । ౯ అష్టమ్యాం తు నవమ్యాం తు దేవదానవరాక్షసైః । గన్ధర్వైరురగైర్యజ్ఞైః పూజ్యతే కిన్నరైర్నరైః । । 4.138.౧౦ అన్యేష్వపి యుగేష్వాదౌ సృష్టేః పూర్వం ప్రదర్శితా । పూజ్యతేయం పురా దేవీ తేభ్యః పూర్వతరైః శుభైః । । ౧౧ ఆశ్వయుక్ఛుక్లపక్షే చ యాష్టమీ మూలసంయుతా । సా మహానవమీ నామ త్రైలోక్యేఽపి సుదుర్లభా । । ౧౨ కన్యాగతే సవితరి శుక్లపక్షేఽష్టమీ తు యా । మూలనక్షత్రసంయుక్తా సా మహానవమీ స్మృతా । । ౧౩ అష్టమ్యాం చ నవమ్యాం చ జగన్మాతరమమ్బికామ్ । పూజయిత్యాఽఽశ్వినే మాసి విశోకో జయతి ద్విషః । । ౧౪ సన్తర్జయన్తీ హుంకారైః ఖడ్గాదిభిరహర్నిశమ్ । నవమ్యాం పూజితా దేవీ దదాతి నవమం ఫలమ్ । । ౧౫ సా పుణ్యా సా పవిత్రా చ సా ధర్మసుఖదాయినీ । తస్మాత్సదా పూజనీయా చాముణ్డాముణ్డమాలినీ । । ౧౬ తస్యాం యద్యుపయుజ్యన్తే ప్రాణినో మహిషాదయః । సర్వే తే స్వర్గతిం యాన్తి ఘ్నతాం పాపం న విద్యతే । । ౧౭ న తథా బలిదానేన పుష్పధూపవిలేపనైః । యథా సంతుష్యతే లోకే మహిషైర్విన్ధ్యవాసినీ । । ౧౮ ఉద్దిశ్య దుర్గాం హన్యన్తే విధానాద్యేఽత్ర జన్తవః । స్వర్గం తే యాన్తి కౌన్తేయ ఘాతయన్తోఽపి భక్తితః । । ౧౯ భవానీప్రాఙ్గణే ప్రాణా యేషాం యాతా యుధిష్ఠిర । తేషాం స్వర్గే ధ్రువం వాసో వరాస్తేఽప్సరసాం ప్రియాః । । 4.138.౨౦ మన్వన్తరేషు సర్వేషు కల్పేషు కురునన్దన । తేషు సర్వేషు చైవాసీన్నవమీయం పురార్చితా
మహానవమి వ్రత విశేషాన్ని వివరించబడింది.
ప్రసిద్ధానాదినిధనా వర్షేవర్షే యుధిష్ఠిర
యుదిష్ఠిరా, ప్రతి సంవత్సరంలో, ఆది నుండి అంతం వరకు ఇది ప్రసిద్ధంగా ఉంది.
అవతీర్ణా భువి సదా నిత్యం దైత్యనిబర్హిణీ
ఈ మహాదేవి ఎప్పుడూ భూమిపై అవతరించి, దైత్యులను నశింపజేస్తుంది.
పునశ్చైషా మహాదేవీ యశోదా గర్భసంభవా
మళ్ళీ, యశోదా గర్భంలో జన్మించిన ఈ మహాదేవి,
తతః ప్రభృతి లోకేషు యశోదానందదాయినీమ్
అప్పటి నుండి ప్రజల్లో ఆమెను యశోదా కుమార్తెగా పిలుస్తారు.
పూర్వప్రవృద్ధోఽపి పునర్భగిన్యా మహిమా కృతః
ఆమె పురాతనమైనదైనా, ఆమె మహిమను మళ్లీ అన్నయ్య ద్వారా స్థాపించబడింది.