రతస్థయోస్తయోర్జాతం దివ్యవర్షశతం యదా
వారిద్దరూ కలిసి ఉండగా, దివ్యమైన వంద సంవత్సరాలు గడిచినప్పుడు,
మూత్రోదకాత్సముత్తస్థౌ నారీ నిర్దారితోదరా 4.136.
మూత్రం, నీటి నుండి, పొట్ట చీలిన ఒక మహిళ బయటకు వచ్చింది.
కపాలమాలాభరణా బద్ధపిండోర్ధ్వపిండికా
కపాలమాల ధరించి, పైకి కట్టిన జుట్టుతో,
వ్యాఘ్రచర్మాంబరధరా రణత్కింకిణిమేఖలా
పులిచర్మం కప్పుకుని, మణిపూసలతో కూడిన మెఖల ధరించి,
ఉత్తాలతాలమబలా నృత్యంతి చ హసంతి చ
పొడవుగా, బలంగా ఉన్న ఆ మహిళలు నృత్యం చేస్తూ, నవ్వుతూ ఉంటారు.
కపాలఖట్వాఙ్గధరా గజచర్మావగుణ్ఠితాః
వారు కపాలాలు, ఖట్వాంగాలు పట్టుకుని, ఏనుగు చర్మంతో కప్పబడి ఉంటారు.
అనుగమ్యమానో బహుభిర్భూతైరతిభయంకరైః
అతని వెంట ఎన్నో భయంకరమైన రూపాలున్న భూతాలు వచ్చాయి.
ఏకీభూతైః క్షణేనైవ తౌ భవానీభవోద్భవౌ
ఒక క్షణంలో భవానీ, భవుడు ఇద్దరూ ఒక్కటయ్యారు.
కల్యాణి పశ్య పశ్యైతౌ మత్త్వదఙ్గసముద్భవౌ
ఓ కల్యాణి! చూడు, చూడు, ఇవి నీ శరీరంనుంచి పుట్టినవే.
భ్రాతృభాండౌ యథా దేవి తద్వదేతౌ మతౌ మమ
దేవీ! అన్నదమ్ములు ఎలా గొడవపడతారో, అలాగే వీరిద్దరూ కూడా అంటున్నాను.
భ్రాతృభాండా భూతమాతా తథైవోదకసేవికా
భూతమాత కూడా, అక్కచెల్లెళ్ళు గొడవపడినట్టు, నీళ్ళు పోసి సేవ చేస్తుంది.
భుక్త్వార్హోపగతాం చైతాం జరత్తరుతలే స్థితామ్ 4.136.
అమ్మవారు అర్పించినది భుజించి, ఆ పాత వృక్షం కింద నిలిచింది.
చన్దనేన సమాలభ్య పుష్పధూపైరథార్చ్య తామ్
ఆమెను గంధంతో పూసి, పూలతో, ధూపంతో పూజించారు.
య ఏవం కురుతే దేవి భక్తిభావేన భావితః
దేవీ! ఎవరు ఈ విధంగా భక్తితో చేస్తారో,
న శాకిన్యో గృహే తస్య న పిశాచా న రాక్షసాః
వారి ఇంట్లో శాకినులు, పిశాచాలు, రాక్షసులు ఉండరు.
పురుషైః పురుషవ్యాఘ్ర యత్తన్మే వక్తుమర్హసి
మానవులలో శ్రేష్ఠుడా! మనుషులు చేయవలసినది నాకూ చెప్పు.
నామభేదైః క్రియాభేదైః కాలభేదైశ్చ పూజ్యతే
ఆమెను వేర్వేరు పేర్లతో, వేర్వేరు విధాలుగా, వేర్వేరు సమయాల్లో పూజిస్తారు.
ప్రతిపత్ప్రభృతి జ్యేష్ఠే యావత్పంచదశీ తిథిః
జ్యేష్ఠ మాసంలో ప్రతిపద నుండి పదిహేనవ తిథి వరకు,
వికర్మఫలనిర్దేశః పాండవానాం విడంబనమ్
దుర్మార్గపు ఫలిత సూచన పాండవులను అపహాస్యం చేయడమే.
విశ్వాస్యధనలోభేన సంధ్యాయాం నిహతః పథి
ఆస్తిపై ఆశతో, నమ్మకంతో, సంధ్యాసమయంలో మార్గంలో అతడు హత్య చేయబడ్డాడు.
దృష్టో భవద్భిః సంహృష్టః పరపారావమర్శకః
మీరు అతన్ని ఆనందంగా, రెండు వైపులా పరిశీలించేవాడిగా చూశారు.
శీర్ణసూక్ష్మేణ పత్రేణ బాలా మాలానుమోదితాః 4.136.
ఒక వాడిపోయిన పలుచని ఆకుతో, పిల్లలు ఆహారమాలకి సమ్మతించారు.
హే జనాః కిం న పశ్యధ్వం స్వామిద్రోహకరం పరమ్
ఓ జనులారా! మీ యజమానుని ద్రోహం చేసే వాడిని ఎందుకు చూడటం లేదు?
చరైః కిలాసైః సంప్రాప్తః సర్వోద్వేగకరః పరమ్
అతడు గూఢచారులతో, కుష్టురోగులతో వచ్చి అందరికీ గొప్ప కలవరాన్ని కలిగించాడు.
ప్రేక్షకైర్వేష్టితః స్తేనో రటత్యేష విమోహితః
చూడటానికి వచ్చినవాళ్ల మధ్యలో ఈ దొంగ అయోమయంగా అరుస్తున్నాడు.
సితకేశం సితశ్మశ్రుసితాంబరధరం ద్విజమ్
తెల్ల జుట్టు, తెల్ల గడ్డం, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించిన ద్విజుడు.
గృహాన్నిష్క్రమ్యతాం రండా వృద్ధో భూత్వాప్యసౌ స్త్రియాః
ఆ వృద్ధుడు, వయసు వచ్చినా, ఆడపిల్ల చేత ఇంటి నుంచి బయటకు పంపించబడుతున్నాడు.
భైరవాభరణోత్తాలా వ్యాలయజ్ఞోపవీతినః
భయంకరమైన ఆభరణాలు ధరించి, పాము లాంటి యజ్ఞోపవీతాలు వేసుకున్నవారు.
నిర్వేదకోఽస్య హృదయే న కించిదపి తిష్ఠతి
అతని హృదయంలో ఎలాంటి ఆసక్తి లేదు; ఏమి మిగలలేదు.
రక్తదృక్కాకకృష్ణాంగం శబరం కిం న పశ్యత
రక్తవర్ణ కళ్లతో, కాకి లా నలుపు శరీరంతో ఉన్న శబరుడిని మీరు చూడరా?