అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం సమ్పూజ్యః శశిశేఖరః
ఎనిమిదవ, పద్నాలుగవ రోజుల్లో చంద్రుడిని కిరీటంగా ధరించిన శివుడిని పూజించాలి.
దశమ్యామృషయః శాంతాః సర్వే వ్యాసపురస్సరాః
పదవ రోజున, వ్యాసుడు ముందుండి, శాంత స్వభావం కలిగిన ఋషులను గౌరవించాలి.
త్రయోదశ్యాం త్రినేత్రోత్థవహ్నినా శాంతవిగ్రహమ్
పదహారవ తేదీన, మూడు కన్నులతో ఉన్న పరమేశ్వరుని నుండి వెలువడిన అగ్ని వల్ల ఆ రూపం శాంతమైంది.
ఆందోలకే మదనకే రథయాత్రాసు చైవ హి యాత్రా వాసంతికీ చేయం చిత్తస్వాస్థ్యకరీ పరా।।4.134.
ఓలే పండుగలో, మదన ఉత్సవంలో, రథయాత్రల్లో, ఈ వసంతకాల యాత్ర మనసుకు గొప్ప ప్రశాంతతను ఇస్తుంది.
సమ్యక్సుధాధవలితే భవనే సురాణామంతస్సువస్త్రమణిమౌక్తికదానచిత్రే
పూర్ణంగా అమృతంతో మెరిసే గృహంలో, దేవతల మధ్య, వస్త్రాలు, రత్నాలు, ముత్యాల బహుమతులు అందంగా అలంకరించబడ్డాయి.
మదనమహోత్సవవర్ణనమ్ ఉమాపతిః పశుపతిర్ధ్యానాసక్తో బభూవ హ
ఉమాపతి అయిన పశుపతి ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.
బ్రహ్మాదిభిః సమామంత్ర్య విబుధైః పుత్రలబ్ధయే
బ్రహ్మ మరియు ఇతర దేవతలు కుమారుడు కలగాలని ఆహ్వానించారు.
ప్రహితః క్షోభణార్థాయ సమర్థ ఇతి మన్మథః
ఆ సమయంలో మన్మథుడు, ఆ పని చేయగలడని భావించి, అతన్ని కలవరపర్చమని పంపించారు.
రతిప్రీతిమదోన్మాదవసంతశ్రీసహాయవాన్
రతి, ఆనందం, మత్తు, వసంత దేవితో కలిసి మన్మథుడు బయలుదేరాడు.
ఆమ్రాశోకవనోత్తంసో మాలతీకృతశేఖరః
మామిడి, అశోకమలల అలంకారంతో, మల్లెపూలతో కిరీటాన్ని ధరించాడు.
ఝల్లరీవాద్యసంఘుష్టభాండాగారికలేఖకః
ఝల్లరి వాద్యాల శబ్దంతో, నిధి లేఖకులతో కలసి ఉన్నాడు.
దక్షిణానిలగంధాఢ్యః కటాక్షేక్షితవర్షవాన్
దక్షిణ గాలి పరిమళంతో నిండిపోయి, కన్నెదుటి చూపులతో వర్షంలా కురిపించాడు.
స పుష్పచాపమాకృష్య మదనోన్మాదనం శరమ్
అతడు పుష్పధనుస్సును ఎక్కించుకొని, ప్రేమను కలిగించే బాణాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
బుద్ధ్వా తం తస్య సంకల్పం రుద్రః క్రోధాజ్జ్వలన్రుషా
ఆ సంకల్పాన్ని గ్రహించిన రుద్రుడు కోపంతో అగ్నిలా మండిపోయాడు.
కామో విలోకితస్తేన భస్మీభూతశ్చ తత్క్షణాత్ 4.135.
మన్మథుడిని చూసిన వెంటనే, ఆ క్షణంలోనే అతడు బూడిదగా మారిపోయాడు.
కరుణం విలపంత్యౌ తే సర్వమన్యద్దిశం గతమ్
వారు దుఃఖంగా విలపిస్తూ, మిగతావన్నీ వేరే దిశలకు వెళ్లిపోయాయి.
భగవన్నస్మదర్థే తం కామం నిర్దగ్ధవానసి
ప్రభూ! మా కోసం మీరు మన్మథుడిని కాల్చివేశారు.
కురు ప్రసాదం దేవేశ రతిప్రీత్యే వృషధ్వజ
దేవతల అధిపతీ! వృషధ్వజా! రతి ప్రేమ కోసం దయచూపండి.
తచ్ఛ్రుత్వా తు మహాదేవో హృష్టః ప్రోవాచ పార్వతీమ్
అది విని మహాదేవుడు ఆనందంతో పార్వతికి ఇలా చెప్పాడు.
మయా దగ్ధస్య కామస్య పునరాగమనం కుతః
నేను కాల్చిన మన్మథుడికి తిరిగి రావడం ఎలా సాధ్యం?
అస్మిన్వసంతసమయే శుక్లపక్షే త్రయోదశీ
ఈ వసంతకాలంలో, శుక్లపక్షంలో పదమూడు తేదీన,
ఏతేన బీజభూతేన జగద్వర్ణిష్యతేఽఖిలమ్
ఈ విత్తనం వలె ఉన్నదానివల్ల, మొత్తం లోకమంతా వివరించబడుతుంది.
జగామ హిమవచ్ఛృంగం కైలాసం పార్వతీప్రియః
పార్వతీదేవికి ప్రియమైనవాడు, హిమవంతపర్వత శిఖరానికి, కైలాసానికి వెళ్లాడు.
పూజావిధానమపరం కథయామి శృణుణ్వ తత్
ఇంకొక పూజావిధానాన్ని చెబుతాను, అది విను.
సిన్దూరజనితైరంగైరతిప్రీతి సమన్వితమ్ । కామదేవం వసంతం చ వాజివక్త్రం ఝషధ్వజమ్ ।। 4.135.
సిందూరంతో అలంకరించబడిన అవయవాలతో, ఎంతో ఆనందంతో, కామదేవుడిని, వసంతుడిని, గుర్రెముఖాన్ని, చేపజెండా ఉన్నవాడిని పూజించాలి.
సౌవర్ణం వా మహారాజ వార్క్షం చిత్రమథాపి వా
ఓ మహారాజా! బంగారంతో అయినా, చెక్కతో అయినా, లేక చిత్రంగా అయినా,
గన్ధర్వగీతవాదిత్రప్రేక్షణీయసమాకులమ్
అది గంధర్వుల పాటలు, వాద్యాలు, చూడదగ్గ ప్రదర్శనలతో చుట్టుముట్టి ఉండాలి.
మధ్యాహ్నే భోజయేద్భక్త్యా భక్ష్యైర్ధూపైఃస్రగంబరైః
మధ్యాహ్నం సమయానికి, భక్తితో భోజనాలు, ధూపాలు, పుష్పహారాలు, వస్త్రాలు సమర్పించాలి.
నమో వామాయ కామాయ దేవదేవాయ మూర్తయే
వాముడైనవాడికి, కాముడైనవాడికి, దేవతల దేవుడైనవాడికి, మూర్తిరూపుడైనవాడికి నమస్సులు.
కృత్వైవమర్చయిత్వా తు దేవదేవమనోభవమ్
ఇలా చేసి, దేవతల దేవుడైన మనోభవుడిని పూజించిన తరువాత,