సానందం నందనవనే ఆర్ద్రయా సహితో యథా
ఆనందంగా, నందనవనంలో ఆర్ద్రతో కలిసి ఉన్నట్టుగా,
ఉన్మాదయన్వనే పుణ్యే విద్యాధరగణాన్బహూన్
ఆ పవిత్రవనంలో అనేక విద్యాధర గణాలను ఆనందింపజేశాడు.
సంతానపారిజాతోత్థాం బద్ధ్వా స మాధవీలతామ్
సంతానపారిజాత వృక్షం నుంచి పుట్టిన మాధవీలతను పూసలుగా కట్టి,
గీతమాందోలకారూఢస్తద్గాయంత్యమర స్త్రియః
అక్కడ ఊయలపై కూర్చొని, ఆమరస్త్రియలు పాటలు పాడుతూ ఆనందించాయి.
తం దృష్ట్వాష్టాపదనిభా భవానీ ప్రాహ శంకరమ్
ఆయన్ని అష్టపద బోర్డు లాంటి రూపంలో చూసి, భవానీ శంకరునితో ఇలా చెప్పింది:
ఆదోలకం మమ కృతే కారయస్వ స్వలంకృతమ్ 4.133.
నా కోసం అందంగా అలంకరించిన ఊయలను తయారు చేయు.
తద్గౌరీవచనం రమ్యం శ్రుత్వా గోవృషభధ్వజః
గౌరీ చెప్పిన ఆ మధురమైన మాటలు విని, వృషభధ్వజుడు,
స్తంభద్వయం రోపయిత్వా ఇష్టాపూర్తమయం దృఢమ్
రెండు బలమైన, పుణ్యఫలితమైన స్తంభాలను నాటాడు.
వాసుకిం దండకస్థానే బద్ధ్వా తాంతవసప్రభమ్
వాసుకిని దండ స్థలంలో కట్టి, నూలు లాంటి మెరుపుతో మెరిసేలా చేశాడు.
కృమికార్పాసకౌశేయవస్త్రైః సంవేష్టితం నవైః
కొత్తగా ఉన్న పత్తి, గొర్రెబొచ్చు, పట్టు వస్త్రాలతో ఆ ఊయలని చుట్టాడు.
రచయిత్వా విచిత్రాం తాం దోలాం చైలాజినోత్తరామ్
విచిత్రంగా ఉన్న ఆ ఊయలపై పైభాగాన్ని వస్త్రంతో, జింకచర్మంతో కప్పి తయారు చేశాడు.
తత్రారూఢస్తు యావత్స సౌమ్యసోమవిభూషణః
అక్కడ మృదువైన చంద్రకాంతితో అలంకరించబడి, ఊయలపై కూర్చున్నాడు.
వామపార్శ్వే తు విజయా దక్షిణేన జయా భవేత్
ఎడమవైపు విజయ అనే దేవత ఉండగా, కుడివైపు జయ అనే దేవత ఉన్నారు.
ఆదోలయంత్యా పార్వత్యా సహితం స గదాక్షరమ్
పార్వతీదేవిని మృదువుగా ఊయలలో ఊపుతూ, 'గడ' అనే అక్షరంతో కూడి ఉన్నారు.
జగుర్గంధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
గంధర్వాధిపతులు పాటలు పాడగా, అప్సరసల సమూహాలు నృత్యం చేశాయి.
చేలుః కులాచలాః సర్వే చుక్షుభుః సప్త సాగరాః 4.133.
అన్ని మహాపర్వతాలు కదిలిపోయాయి, ఏడు సముద్రాలు కలకలమయ్యాయి.
ఆలోక్య వ్యాకులం లోకం దేవాః శక్రపురోగమాః
ప్రపంచం కలవరంగా మారిన దృశ్యాన్ని చూసి, ఇంద్రుని నేతృత్వంలో దేవతలు,
ఉపారమస్వ భగవన్భవతః క్రీడయానయా
'ప్రభూ! మీ ఈ ఆటను దయచేసి ఆపండి' అని ప్రార్థించారు.
గీర్వాణగీర్భిః సంహృష్టః శంకరో లోకశంకరః
దేవతల మాటలకు ఆనందపడి, లోకానికి మంగళకరుడైన శంకరుడు,
ఉవాచ వచనం పార్థ సురసార్థస్య పశ్యతః
పార్థా! దేవతల సమూహం చూస్తుండగా, ఆయన ఇలా పలికారు.
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ వసంతే కారయిష్యంతి మండితే త్రిదశాంగణే
శ్రీమహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'వసంతకాలంలో, అలంకరించబడిన దేవతల ప్రాంగణంలో ఈ ఉత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.'
నేత్రపట్టాపటచ్ఛన్నాం పద్మరాగవిభూషి తామ్
ఆమె కన్నులకు పట్టీ కట్టబడి, పద్మరాగ రత్నాలతో అలంకరించబడుతుంది.
విచిత్రాభరణాభాభిరాభాసితదిగంతరామ్
వివిధ ఆభరణాల కాంతితో ఆమె చుట్టూ ఉన్న దిక్కులన్నీ ప్రకాశిస్తాయి.
మాలాం విద్యాధరాక్రాతాం ప్రాంతరోపితదర్పణామ్
విద్యాధరులు పట్టుకున్న పుష్పహారానికి చివర్లో దర్పణం అమర్చబడింది.
అగ్నికార్యం తతః కృత్వా క్షిప్త్వా చైవ దిశాం బలిమ్
తర్వాత అగ్నికార్యాన్ని నిర్వహించి, దిక్కులకు బలిని సమర్పిస్తారు.
మూలమంత్రేణ దేవానాం ప్రోక్తం దోలాధిరోహణమ్ 4.133.
దేవతల కోసం చెప్పిన విధంగా, మూలమంత్రంతో ఊయలపైకి ఎక్కించాలి.
గంభీరాంతరనిర్ఘోషైర్లలనానాం చ నిస్వనైః
లోతైన ధ్వనులతో, మహిళల స్వరాలతో ఆ ప్రాంతం మారుమోగుతుంది.
ఏతస్మిన్నన్తరే నారీం దోహనాయ నికుట్టకామ్
అంతలో, పాలు దోయించేందుకు ఉత్సాహంగా ఉన్న ఒక మహిళను తీసుకొస్తారు.
సువర్ణశృంగిణా ప్రోక్తం స్మితదంతాంశుకర్బురమ్
ఆమెకు బంగారు కొమ్ములు ఉండగా, నవ్వుతో మెరిసే పళ్ళు కనిపిస్తాయి.
జలసంక్లిన్నవసనో రశనాదామమండితః
ఆమె వస్త్రాలు నీటితో తడిసి ఉండగా, తాడుల బెల్టుతో అలంకరించబడింది.