యా యస్య జంతోః ప్రకృతిః శుభా వా యది వేతరా
ఏ ప్రాణికి ఏ స్వభావమైతే ఉందో—అది మంచిదైనా, వేరైనా—
తత్స్వభావప్రవృత్తస్య యది శాపస్త్వయా మమ ।। ప్రదత్తః కిం కరోమ్యేతన్న కృత్యమపరాధ్యతి ।ఽ
ఆ స్వభావ ప్రకారం నీవు నాకో శాపం ఇచ్చినట్లయితే, నేను ఏమి చేయగలను? తన వల్ల కాని పనికి తప్పు లేదు.
యుక్తియుక్తం వచః శ్రుత్వా దమనేన సమీ రితమ్
ఈ యుక్తియుక్తమైన మాటలు విని, దమనకుడు సాంత్వన పొందాడు.
వసంతే సహకారోత్థమంజరీపింజరే జనే
వసంతంలో, మామిడి చెట్లు కొత్త మంజుళులతో అలంకరించబడినప్పుడు, జనాల్లో—
తస్మిన్కాలే సురేశానాం శిరాంస్యాక్రమ్య లీలయా
ఆ సమయంలో దేవతాధిపతుల తలలపై సులభంగా అడుగుపెట్టి,
యే త్వామారోపయిష్యంతి దానమానపురస్సరాః 4.133.
నిన్ను గౌరవంతో, దానములతో ప్రతిష్ఠించే వారు,
సర్వదైవ శివస్యేష్టా పుణ్యా పాపభయాపహా
అందరు శివుడికి ఎప్పుడూ ప్రియులై, పుణ్యశీలులై, పాపభయాన్ని దూరం చేసుకుంటారు.
ఏవముక్త్వా యయౌ బ్రహ్మా దమనో మందరే గిరౌ
ఇలా చెప్పి బ్రహ్మా, దమనుడు, మందరపర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.
దివ్యే గిరౌ గిరిసు తాదయితాధివాసే రత్నాంశుకచ్ఛురితకాఞ్చనభూమిభాగే
ఆ దివ్యమైన పర్వతంపై, పర్వతాధిపతి ఉన్న గృహంలో, రత్నాలు, పట్టు, బంగారు నేలతో అలంకరించబడిన చోట,
ప్రవృత్తనరనారీకం పఞ్చమోచ్చారసున్దరమ్
అక్కడ పురుషులు, మహిళలు చేరి, అందమైన ఐదవ స్వరంతో గానం చేస్తూ,
సానందం నందనవనే ఆర్ద్రయా సహితో యథా
ఆనందంగా, నందనవనంలో ఆర్ద్రతో కలిసి ఉన్నట్టుగా,
ఉన్మాదయన్వనే పుణ్యే విద్యాధరగణాన్బహూన్
ఆ పవిత్రవనంలో అనేక విద్యాధర గణాలను ఆనందింపజేశాడు.
సంతానపారిజాతోత్థాం బద్ధ్వా స మాధవీలతామ్
సంతానపారిజాత వృక్షం నుంచి పుట్టిన మాధవీలతను పూసలుగా కట్టి,
గీతమాందోలకారూఢస్తద్గాయంత్యమర స్త్రియః
అక్కడ ఊయలపై కూర్చొని, ఆమరస్త్రియలు పాటలు పాడుతూ ఆనందించాయి.
తం దృష్ట్వాష్టాపదనిభా భవానీ ప్రాహ శంకరమ్
ఆయన్ని అష్టపద బోర్డు లాంటి రూపంలో చూసి, భవానీ శంకరునితో ఇలా చెప్పింది:
ఆదోలకం మమ కృతే కారయస్వ స్వలంకృతమ్ 4.133.
నా కోసం అందంగా అలంకరించిన ఊయలను తయారు చేయు.
తద్గౌరీవచనం రమ్యం శ్రుత్వా గోవృషభధ్వజః
గౌరీ చెప్పిన ఆ మధురమైన మాటలు విని, వృషభధ్వజుడు,
స్తంభద్వయం రోపయిత్వా ఇష్టాపూర్తమయం దృఢమ్
రెండు బలమైన, పుణ్యఫలితమైన స్తంభాలను నాటాడు.
వాసుకిం దండకస్థానే బద్ధ్వా తాంతవసప్రభమ్
వాసుకిని దండ స్థలంలో కట్టి, నూలు లాంటి మెరుపుతో మెరిసేలా చేశాడు.
కృమికార్పాసకౌశేయవస్త్రైః సంవేష్టితం నవైః
కొత్తగా ఉన్న పత్తి, గొర్రెబొచ్చు, పట్టు వస్త్రాలతో ఆ ఊయలని చుట్టాడు.
రచయిత్వా విచిత్రాం తాం దోలాం చైలాజినోత్తరామ్
విచిత్రంగా ఉన్న ఆ ఊయలపై పైభాగాన్ని వస్త్రంతో, జింకచర్మంతో కప్పి తయారు చేశాడు.
తత్రారూఢస్తు యావత్స సౌమ్యసోమవిభూషణః
అక్కడ మృదువైన చంద్రకాంతితో అలంకరించబడి, ఊయలపై కూర్చున్నాడు.
వామపార్శ్వే తు విజయా దక్షిణేన జయా భవేత్
ఎడమవైపు విజయ అనే దేవత ఉండగా, కుడివైపు జయ అనే దేవత ఉన్నారు.
ఆదోలయంత్యా పార్వత్యా సహితం స గదాక్షరమ్
పార్వతీదేవిని మృదువుగా ఊయలలో ఊపుతూ, 'గడ' అనే అక్షరంతో కూడి ఉన్నారు.
జగుర్గంధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
గంధర్వాధిపతులు పాటలు పాడగా, అప్సరసల సమూహాలు నృత్యం చేశాయి.
చేలుః కులాచలాః సర్వే చుక్షుభుః సప్త సాగరాః 4.133.
అన్ని మహాపర్వతాలు కదిలిపోయాయి, ఏడు సముద్రాలు కలకలమయ్యాయి.
ఆలోక్య వ్యాకులం లోకం దేవాః శక్రపురోగమాః
ప్రపంచం కలవరంగా మారిన దృశ్యాన్ని చూసి, ఇంద్రుని నేతృత్వంలో దేవతలు,
ఉపారమస్వ భగవన్భవతః క్రీడయానయా
'ప్రభూ! మీ ఈ ఆటను దయచేసి ఆపండి' అని ప్రార్థించారు.
గీర్వాణగీర్భిః సంహృష్టః శంకరో లోకశంకరః
దేవతల మాటలకు ఆనందపడి, లోకానికి మంగళకరుడైన శంకరుడు,
ఉవాచ వచనం పార్థ సురసార్థస్య పశ్యతః
పార్థా! దేవతల సమూహం చూస్తుండగా, ఆయన ఇలా పలికారు.