తస్య గంధమనాఘ్రేయమాఘ్రాయ సురయోషితః
అక్కడ, ఆ దేవతా స్త్రీలు ఎప్పుడూ వాసనపెట్టని పరిమళాన్ని పీల్చారు.
ఋషయో నియమాంస్త్యక్త్వా ప్రాద్రవంత గృహాన్ప్రతి ।। న వేదాధ్యయనే ధ్యానే రతిస్తేషాం బభూవ హ
ఋషులు తమ నియమాలు వదిలేసి, ఇళ్లవైపు పరుగెత్తారు; వేదాధ్యయనం, ధ్యానం వాటిలో వారికి ఆనందం లేకుండా పోయింది.
అపరాధాద్విఘటితం యద్బభూవ ప్రియే పరమ్
ఒక తప్పు వల్ల గొప్ప గందరగోళం ఏర్పడింది, ప్రియమైనవాడా.
గంధేనాకులితం లోకం దృష్ట్వా బ్రహ్మా తమబ్రవీత్
ఆ పరిమళం వల్ల లోకం కలవరపడినదాన్ని చూసి, బ్రహ్మ ఆతనితో మాట్లాడాడు—
బ్రహ్మోవాచ జాతస్త్వం లోకదమనాన్నూనం దమనకో మయా
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: నీవు లోకాన్ని నియంత్రించేవారిలో జన్మించావు, అందుకే నేను నిన్ను దమనకుడు అని పిలుస్తాను.
యత్సంతస్త్వనుమన్యంతే సర్వా తిశయవర్జితమ్ 4.133.
ధర్మవంతులు ఏది సమ్మతిస్తారో, అది ఎలాంటి అతిశయాలు లేకుండా ఉండాలి.
ఏకస్యాప్యపకారం యః కరోతి స నరాధమః
ఒకరికి అయినా హాని చేసేవాడు, మనుషుల్లో అత్యంత నీచుడు.
దృష్టార్థబాధకం కర్మ న కర్తవ్యం కథంచన
కనిపించే విధంగా హాని కలిగించే పనిని ఎప్పుడూ చేయకూడదు.
తతః స్వయం ప్రభజతి దైవే పిత్ర్యే చ కర్మణి
అప్పటినుంచి అతను స్వయంగా దేవతలకు, పితృదేవతలకు సంబంధించిన కర్మల్లో నిమగ్నమయ్యాడు.
స్వభావ ఏష మే బ్రహ్మంస్త్వయా సృష్టః పురా విభో
ఇది నా స్వభావం, బ్రహ్మా, నీవు పూర్వం సృష్టించినదే ప్రభూ.
యా యస్య జంతోః ప్రకృతిః శుభా వా యది వేతరా
ఏ ప్రాణికి ఏ స్వభావమైతే ఉందో—అది మంచిదైనా, వేరైనా—
తత్స్వభావప్రవృత్తస్య యది శాపస్త్వయా మమ ।। ప్రదత్తః కిం కరోమ్యేతన్న కృత్యమపరాధ్యతి ।ఽ
ఆ స్వభావ ప్రకారం నీవు నాకో శాపం ఇచ్చినట్లయితే, నేను ఏమి చేయగలను? తన వల్ల కాని పనికి తప్పు లేదు.
యుక్తియుక్తం వచః శ్రుత్వా దమనేన సమీ రితమ్
ఈ యుక్తియుక్తమైన మాటలు విని, దమనకుడు సాంత్వన పొందాడు.
వసంతే సహకారోత్థమంజరీపింజరే జనే
వసంతంలో, మామిడి చెట్లు కొత్త మంజుళులతో అలంకరించబడినప్పుడు, జనాల్లో—
తస్మిన్కాలే సురేశానాం శిరాంస్యాక్రమ్య లీలయా
ఆ సమయంలో దేవతాధిపతుల తలలపై సులభంగా అడుగుపెట్టి,
యే త్వామారోపయిష్యంతి దానమానపురస్సరాః 4.133.
నిన్ను గౌరవంతో, దానములతో ప్రతిష్ఠించే వారు,
సర్వదైవ శివస్యేష్టా పుణ్యా పాపభయాపహా
అందరు శివుడికి ఎప్పుడూ ప్రియులై, పుణ్యశీలులై, పాపభయాన్ని దూరం చేసుకుంటారు.
ఏవముక్త్వా యయౌ బ్రహ్మా దమనో మందరే గిరౌ
ఇలా చెప్పి బ్రహ్మా, దమనుడు, మందరపర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.
దివ్యే గిరౌ గిరిసు తాదయితాధివాసే రత్నాంశుకచ్ఛురితకాఞ్చనభూమిభాగే
ఆ దివ్యమైన పర్వతంపై, పర్వతాధిపతి ఉన్న గృహంలో, రత్నాలు, పట్టు, బంగారు నేలతో అలంకరించబడిన చోట,
ప్రవృత్తనరనారీకం పఞ్చమోచ్చారసున్దరమ్
అక్కడ పురుషులు, మహిళలు చేరి, అందమైన ఐదవ స్వరంతో గానం చేస్తూ,
సానందం నందనవనే ఆర్ద్రయా సహితో యథా
ఆనందంగా, నందనవనంలో ఆర్ద్రతో కలిసి ఉన్నట్టుగా,
ఉన్మాదయన్వనే పుణ్యే విద్యాధరగణాన్బహూన్
ఆ పవిత్రవనంలో అనేక విద్యాధర గణాలను ఆనందింపజేశాడు.
సంతానపారిజాతోత్థాం బద్ధ్వా స మాధవీలతామ్
సంతానపారిజాత వృక్షం నుంచి పుట్టిన మాధవీలతను పూసలుగా కట్టి,
గీతమాందోలకారూఢస్తద్గాయంత్యమర స్త్రియః
అక్కడ ఊయలపై కూర్చొని, ఆమరస్త్రియలు పాటలు పాడుతూ ఆనందించాయి.
తం దృష్ట్వాష్టాపదనిభా భవానీ ప్రాహ శంకరమ్
ఆయన్ని అష్టపద బోర్డు లాంటి రూపంలో చూసి, భవానీ శంకరునితో ఇలా చెప్పింది:
ఆదోలకం మమ కృతే కారయస్వ స్వలంకృతమ్ 4.133.
నా కోసం అందంగా అలంకరించిన ఊయలను తయారు చేయు.
తద్గౌరీవచనం రమ్యం శ్రుత్వా గోవృషభధ్వజః
గౌరీ చెప్పిన ఆ మధురమైన మాటలు విని, వృషభధ్వజుడు,
స్తంభద్వయం రోపయిత్వా ఇష్టాపూర్తమయం దృఢమ్
రెండు బలమైన, పుణ్యఫలితమైన స్తంభాలను నాటాడు.
వాసుకిం దండకస్థానే బద్ధ్వా తాంతవసప్రభమ్
వాసుకిని దండ స్థలంలో కట్టి, నూలు లాంటి మెరుపుతో మెరిసేలా చేశాడు.
కృమికార్పాసకౌశేయవస్త్రైః సంవేష్టితం నవైః
కొత్తగా ఉన్న పత్తి, గొర్రెబొచ్చు, పట్టు వస్త్రాలతో ఆ ఊయలని చుట్టాడు.