పులినేషు నదీనాం చ కూపమూలేషు పాండవ
నదీ తీరాల్లో, బావుల చెట్టుల వద్ద కూడా, ఓ పాండవా, ఆమె దీపాలు వెలిగించేది.
లలితే వద భద్రం తే లలితం వచనం తథా
లలితా! మంగళకరమైన మాటలు చెప్పు, మృదువైన మాటలు పలుకు.
భవత్యాః సుమహాన్యత్నో దీపప్రజ్వాలనే యథా 4.130.
నీవు దీపాలు వెలిగించడంలో పెట్టిన శ్రమ ఎంతో గొప్పది.
మన్యామహే త్వయావశ్యం దీపదానఫలం శ్రుతమ్ లలితోవాచ నాహం మత్సరిణీ భద్రా న చ రాగాదిదూషితా
నీవు దీపదానం ఫలితాన్ని తప్పక విన్నావని మేము భావిస్తున్నాం. లలితా ఇలా చెప్పింది: భద్రా! నేను అసూయపడే మనిషిని కాదు, రాగాది దోషాలు నాలో లేవు.
ఏకపత్యాశ్రితాః సాధ్వ్యో భవత్యో మమ మానదాః
ఈ సతీమంతులు ఒక్క భర్తకే అంకితమై, నన్ను గౌరవిస్తున్నారు.
మయైతద్దీపదానస్య యథేష్టం భుజ్యతే ఫలమ్
నేను దీపదానం వల్ల వచ్చే ఫలితాన్ని నా ఇష్టానుసారం అనుభవిస్తున్నాను.
ఉమాదేవీతి మద్రేషు దేవికా సా సరిద్వరా శ్రుతా కిం భవతీభిః సా దేవికా పాపనాశినీ
మాతృమధ్యలో ఉమాదేవి, దేవికా, ఉత్తమ నది అని ఆమెను పిలుస్తారు. మీకు ఆమె గురించి తెలుసా? ఆ దేవికా పాపాలను తొలగించేది.
తస్యాం స్నాత్వా సకృన్నద్యాం గాణపత్యమవాప్నుయాత్ హరిణా నృసింహవపుషా యత్ర స్నానం కృతం పురా
ఆ నదిలో ఒక్కసారి స్నానం చేస్తే గణపతి అనుగ్రహం లభిస్తుంది. అక్కడ హరి నరసింహ రూపంలో స్నానం చేసిన సంగతి ఉంది.
సౌవీరరాజస్య పురా మైత్రేయోభూత్పురోహితః
పురాతన కాలంలో సౌవీర రాజుకు మైత్రేయుడు పురోహితుడయ్యాడు.
అహన్యహని శుశ్రూషాం పుష్పధూపానులేపనైః
ప్రతి రోజు పుష్పాలు, ధూపం, లేపనాలతో సేవ చేసేవాడు.
కార్త్తిక్యాం దీపకస్తత్ర ప్రదత్తస్తేన చైకదా
ఒకసారి కార్తీక మాసంలో అక్కడ దీపం వెలిగించాడు.
దేవతాయతనేఽవాత్సం తత్రాహమపి మూషికా
అక్కడ దేవతా ఆలయంలో నేను కూడా ఎలుకగా నివసించాను.
గృహీతాథ మయా వర్తిర్వృకదంశో రరాస చ 4.130.
ఆ తరువాత నేను వత్తిని పట్టుకున్నాను, అప్పుడొక నక్క దాన్ని కొరికింది, లాగింది.
వక్త్రప్రాంతేన పశ్యంత్యా స దీపః ప్రేరితో మయా
నా ముఖం పక్కద్వారా చూస్తూ, ఆ దీపాన్ని నేను కదిలించాను.
మృతాహం చ పునర్జాతా వైదర్భే రాజకన్యకా
ఆ తర్వాత నేను చనిపోయి, విదర్భదేశంలో రాజకుమార్తెగా జన్మించాను.
ఏష ప్రభావో దీపస్య కార్త్తికే మాసి శోభనః
కార్తీక మాసంలో దీపానికి ఉన్న గొప్ప ఫలితం ఇదే.
అసంకల్పితమధ్యస్య ప్రేరణం యన్మయా కృతమ్
నా అభిప్రాయం లేకుండానే ఆ దీపాన్ని కదిలించాను.
ఏతస్మాత్కార ణాద్దీపానహమేతానహర్నిశమ్
ఈ కారణంగా నేను రాత్రింబవళ్ళు దీపాలను సమర్పిస్తుంటాను.
ఏవముక్త్వా సపత్నీః సా దీపదానపరాయణా
ఇలా చెప్పి, ఆమె తన సహపత్నులతో కలిసి దీపదానం చేయడంలో నిమగ్నమయ్యింది.
తతః కాలేన మహతా సహ రాజ్ఞా మహాత్మనా
తర్వాత చాలా కాలానికి, ఆ మహాత్ముడైన రాజుతో కలిసి,
తం లోకమాసాద్య నృపేణ సార్ద్ధం సా రాజపత్నీ కమలాభనేత్రా
కమలాకంటి కన్నులు కలిగిన ఆ రాజపత్ని, రాజుతో కలిసి ఆ లోకాన్ని పొందింది.
దీపప్రదానమపి పుణ్యతరం వదంతి విప్రాగ్నిగోసురకులైకగృహాంగణేషు
బ్రాహ్మణులు, గోవులు, దేవతలు, స్వగృహ ప్రాంగణాల్లో దీపదానం చేయడం మరింత పుణ్యమని మునులు చెబుతారు.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణయుధిష్ఠిరసంవాదే దీపదానవిధివర్ణనం నామ త్రింశదుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరునితో జరిగిన సంభాషణలో దీపదాన విధి వివరించిన నూట ముప్పైవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
వృషోత్సర్గవిధివర్ణనమ్
వృషభాన్ని విడిచిపెట్టే విధి వివరము.
చైత్ర్యామథ తృతీయాయాం వైశాఖ్యాం ద్వాదశేఽహ్ని వా
చైత్రమాసంలో శుక్లపక్షం మూడవ రోజునా, లేక వైశాఖమాసంలో పన్నెండవ రోజునా,
గోభిశ్చతుర్భిః సహితం సృజేచ్చైవ విధిం శృణు
నాలుగు ఆవులతో కలిసి, నిర్ణీత విధిని చేయాలి. ఇప్పుడు ఆ విధానం విను.
తత్తేహం చ ప్రవక్ష్యామి విధిం గర్గప్రచోదితమ్
గర్గుడు చెప్పిన విధంగా ఆ విధిని నేను ఇప్పుడు నీకు వివరంగా చెబుతాను.
మాతృశ్రాద్ధం తతః కుర్యాత్సదాభ్యుదయకారకమ్
ఆ తరువాత, ఎప్పుడూ శుభఫలితాలను ఇచ్చే తల్లికి శ్రాద్ధం చేయాలి.
తత్ర విద్వాఞ్జపిత్వా తు స్థాపయేద్రుద్రదేవతామ్
అక్కడ పండితుడు మంత్రాలు పఠించి, రుద్రుని ప్రతిష్ఠించాలి.
అథైనం జుహుయాత్షడ్భిః పృథగాహుతిసంజ్ఞితైః
తరువాత, ఆరు వేర్వేరు నైవేద్యాలతో హోమం చేయాలి.