ఉషఃసమీపే యః స్నానం సంధ్యాయాముదితే రవౌ
ఉషాకాలంలో, సూర్యోదయ సమయానికి స్నానం చేసే వాడు
ప్రాతరుత్థాయ యో విప్రః ప్రాతఃస్నాయీ సదా భవేత్
వెళ్లిపోతే, ప్రతి ఉదయం త్వరగా లేచి, ఎప్పుడూ ఉదయాన్నే స్నానం చేసే బ్రాహ్మణుడు
వృథా చోష్ణోదకస్నానం వృథా జాప్యమవైదికమ్
వృథాగా వేడి నీటితో స్నానం చేయడం, వృథాగా వేదమంత్రాలను జపించడం ఫలితం ఇవ్వవు.
స్నానం చతుర్విధం ప్రోక్తం స్నానవిద్భిర్యుధిష్ఠిర ।। వాయవ్యం వారుణం బ్రాహ్మం దివ్యం చేతి పృథక్శృణు । 4.122.
స్నానం నాలుగు విధాలుగా ఉంటుందని స్నానవిద్యలో నిపుణులు చెబుతారు, యుధిష్ఠిరా. వాటిలో వాయుస్నానం, జలస్నానం, బ్రాహ్మస్నానం, దివ్యస్నానం వేరుగా విను.
బ్రాహ్మం బ్రాహ్మణమంత్రోక్తం దివ్యం మేఘాంబుభాస్కరమ్
బ్రాహ్మణులకు మంత్రాలతో చేసే స్నానాన్ని బ్రాహ్మస్నానం అంటారు. వర్షపు నీటితో, సూర్యకాంతితో చేసే స్నానం దివ్యస్నానం.
బ్రహ్మచారీ గృహస్థశ్చ వానప్రస్థోఽథ భిక్షుకః
బ్రహ్మచారి, గృహస్థుడు, వానప్రస్థుడు, భిక్షువు—
బాలాస్తరుణకా వృద్ధా నరనారీనపుంసకాః
పిల్లలు, యువకులు, వృద్ధులు, పురుషులు, మహిళలు, ఇంకా లింగం స్పష్టంగా తెలియని వారు—
బ్రహ్మక్షత్రవిశాం చైవ మన్త్రవత్స్నానమిష్యతే
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు మంత్రాలతో స్నానం చేయాలి.
మాఘమాసే రటంత్యాపః కిఞ్చిదభ్యుదితే రవౌ
మాఘమాసంలో, సూర్యుడు ఉదయించగానే, ప్రవహించే నీటిలో స్నానం చేయాలి.
ప్రాసాదా యత్ర సౌవర్ణాః స్త్రియశ్చాప్సరసోపమాః తత్ర తే యాంతి మజ్జంతి యే మాఘే భాస్కరోదయే
అక్కడ బంగారు ప్రాసాదాలు, అప్సరసలవంటి స్త్రీలు ఉన్న చోట, మాఘమాసంలో సూర్యోదయ సమయానికి స్నానం చేసినవారు అక్కడికి చేరి ఆనందిస్తారు.
పౌషఫాల్గునయోర్మధ్యే ప్రాతఃస్నాయీ భవేన్నరః
పౌషమాసం నుంచి ఫాల్గుణమాసం మధ్యలో, మనిషి ఉదయం స్నానం చేయాలి.
త్రింశద్దినాని పుణ్యాణి మకరస్థే దివాకరే
సూర్యుడు మకరరాశిలో ఉన్న ముప్పై రోజులూ, చేసిన పనులు పుణ్యమయంగా ఉంటాయి.
మాఘమాసమిమం పూర్ణం స్థాప్యేహం దేవమాధవమ్ 4.122.
మాఘమాసం మొత్తం, ఇక్కడ మాధవుని ప్రతిష్ఠించాలి.
అప్రావృతశరీరస్తు యః కష్టం స్నానమాచరేత్
తన శరీరం కప్పుకోకుండా, కష్టమైన స్నానం చేసే వాడు—
తత్ర స్నాత్వా శుభే తీర్థే దత్త్వా శిరసి వై మృదమ్
ఆ పవిత్ర తీర్థంలో స్నానం చేసి, తలపై మట్టి పెట్టాలి.
పితౄన్సంతర్ప్య తత్రస్థో హ్యవతీర్య తతో జలాత్
అక్కడ పితృదేవతలను తృప్తిపరిచి, నీటిలో నుంచి బయటికి రావాలి.
శఙ్ఖచక్రధరం దేవం మాధవం నామ పూజయేత్
శంఖచక్రధారి అయిన మాధవుని అక్కడ పూజించాలి.
భూశయ్యాబ్రహ్మచర్యేణ శక్తః స్నానం సమాచరేత్
ఎవరు శక్తివంతుడో, వారు నేలపై పడుకుని, బ్రహ్మచర్యంతో స్నానం చేయాలి.
అవశ్యమపి కర్తవ్యం మాఘే స్నానమితి శ్రుతిః
మాఘమాసంలో స్నానం తప్పనిసరిగా చేయాలని శాస్త్రం చెబుతోంది.
తిలస్నాయీ తిలోద్వర్తీ తిలభోక్తా తిలోదకీ
ఎవరైతే నువ్వులతో స్నానం చేస్తారో, నువ్వులతో అభ్యంగనం చేస్తారో, నువ్వులు తింటారో, నువ్వుల నీరు తాగుతారో—
తైలస్యామలకానాం చ తీర్థే దేయాని నిత్యశః
నిత్యం తీర్థంలో నూనె, ఆమలకులు దానం చేయాలి.
ఏవం స్నానావసానే తు భోజ్యం దేయమవారితమ్
ఇలా స్నానం పూర్తయిన తరువాత, ఆహారం ఎలాంటి ఆపకుండా ఇవ్వాలి.
కంబలాజినరత్నాని వాసాంసి వివిధాని చ ।। 4.122.
కంబళాలు, మృగచర్మాలు, రత్నాలు, వివిధ వస్త్రాలు—
ఉపానహౌ తథా గుప్తం మోదకైః పాపమోచకైః
అలాగే, చెప్పులు, రహస్యంగా పాపాన్ని తొలగించే మిఠాయిలు ఇవ్వాలి.
అగమ్యాగమనస్తేయపాపేభ్యశ్చ పరిగ్రహాత్
విసర్జనీయమైన విషయాలకు దగ్గరవడం, దొంగతనం వంటి పాపాలతో కలిసినప్పుడు అపవిత్రత కలుగుతుంది.
పితృభిః పితామహైః సార్ద్ధం తథైవ ప్రపితామహైః
తండ్రి, తాత, అలాగే పరతాతలతో కూడి,
ఏకవింశకులైః సార్ద్ధం భోగాన్భుక్త్వా యథేప్సితాన్
ఇరవై ఒక్క కుటుంబాలతో కలిసి, కోరిన అనుభవాలను అనుభవించి,
యో మాఘమాస్యుషసి సూర్య్యకరాభితామ్రే స్నానం సమాచరతి చారునదీప్రవాహే
మాఘమాసంలో ఉదయాన్నే, సూర్యకిరణాలతో ఎర్రబడిన అందమైన నదిలో స్నానం చేసే వాడు,
నిత్యస్నానవిధివర్ణనమ్ తస్మాత్కాయవిశుద్ధ్యర్థం స్నానమాదౌ విధీయతే
కాబట్టి శరీర శుద్ధికి మొదట స్నానం చేయాలని నియమించబడింది.
అనుద్ధతైరుద్ధతైర్వా జలైః స్నానం సమాచరేత్
నీరు ప్రశాంతంగా ఉన్నా, అలజడిగా ఉన్నా, దానితోనే స్నానం చేయాలి.