యశ్చోభయముఖీం దద్యాత్ప్రభూతకనకాన్వితామ్
ఎవరైనా రెండు వైపులా తెరుచుకునే పాత్రను, బంగారం నిండుగా వేసి దానం చేస్తే,
త్ర్యహం పయోవ్రతః స్థిత్వా కాఞ్చనం కల్పపాదపమ్
మూడు రోజులు పాల వ్రతం ఆచరించి, ఆ తరువాత బంగారు కల్పవృక్షాన్ని దానం చేస్తే,
ఛాదితం వరవాసోభిః పుష్పమాలావిభూషితమ్ । దత్త్వా స్వర్గే వసేత్కల్పం కల్పవ్రతమిదం స్మృతమ్
అది మంచి వస్త్రాలతో కప్పి, పుష్పమాలలతో అలంకరించి, దానం చేసినవాడు ఒక కల్పకాలం స్వర్గంలో నివసిస్తాడు. దీనిని కల్పవ్రతం అంటారు.
యస్తు వత్సతరీం భవ్యాం కణ్ఠాభరణభూషితామ్
ఎవరైనా అందమైన గొర్రెదూడను, మెడలో హారంతో అలంకరించి దానం చేస్తే,
మోదకోదకపాత్రేణ తాంబూలేన సమన్వితామ్
పలహారం, నీళ్లు ఉన్న పాత్రతో పాటు, తాంబూలాన్ని కూడా సమర్పిస్తే,
ఈదృగ్విధాం వ్యతీపాతే గ్రహణే చాయనద్వయే
ఇలాంటి దానాన్ని గ్రహణ సమయంలో లేదా రెండు అయనకాలల్లో ఇస్తే,
ఏతద్వారవ్రతం నామ మార్గఖేదవినాశనమ్
దీనిని ద్వారవ్రతం అంటారు. ఇది ప్రయాణంలో వచ్చే అలసటను తొలగిస్తుంది.
నక్తాశీ త్వష్టమీషు స్యాద్వత్సరాంతేఽష్టగోప్రదః 4.121.
అష్టమి రోజుల్లో రాత్రిపూట ఉపవాసం ఉండాలి. సంవత్సరాంతంలో ఎనిమిది ఆవులను దానం చేయాలి.
యశ్చేన్ధనప్రదో రాజన్హేమంతశిశిర వ్రతమ్
హేమంత, శిశిర ఋతువులలో ఎవరైనా ఇంధనం దానం చేస్తే, రాజా,
శరీరారోగ్యజననం ద్యుతికాంతిప్రదాయకమ్
అది శరీరానికి ఆరోగ్యాన్ని, కాంతిని, తేజస్సును ఇస్తుంది.
ఏకాదశ్యాం తు నక్తాశీ యశ్చక్రం వినివేదయేత్
ఏకాదశి రోజున రాత్రిపూట ఉపవాసం చేసి, చక్రాన్ని సమర్పిస్తే,
య ఏతత్కురుతే భక్త్యా స విష్ణోః పదమాప్నుయాత్
ఇది భక్తితో చేసే వాడు విష్ణువు లోకాన్ని పొందుతాడు.
పయోవ్రతస్తు పఞ్చమ్యాం వ్రతాంతే గోయుగప్రదః
పంచమి రోజున పాల వ్రతం ముగిసిన తరువాత, ఆ వ్రతదారి రెండు ఆవులను దానం చేయాలి.
సప్తమ్యాం నక్తభుగ్దద్యాత్సమాప్తే గాం పయస్వినీమ్
సప్తమి రోజున రాత్రిపూట ఉపవాసం చేసి, చివర్లో పాలు ఇచ్చే ఆవును దానం చేయాలి.
చతుర్థ్యాం నక్తభుగ్దద్యాదష్ట గా హోమచారణమ్
చతుర్థి రోజున రాత్రిపూట ఉపవాసం చేసి, ఎనిమిది ఆవులను దానం చేసి, హోమం చేయాలి.
మహాఫలాని యస్త్యక్త్వా చాతుర్మాసం ద్విజాతయే
ఎవరైనా గొప్ప ఫలితాలను వదిలిపెట్టి, ద్విజులకు నాలుగు నెలల వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే,
యశ్చోపవాసీ సప్తమ్యాం సమాంతే హేమపఙ్కజమ్ 4.121.
ఏడవ రోజు ఉపవాసం చేసినవాడు, చివరలో బంగారు తామరపువ్వు సమర్పిస్తే—
భక్త్యా రాజేన్ద్ర విప్రాయ వాచకాయ నివేదయేత్
అది భక్తితో వేదాలు చదివే పండిత బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి, ఓ రాజా.
ద్వాదశ ద్వాదశీర్యస్తు నామ ప్రాశనసంయుతః
పన్నెండు రోజులు నియమంగా ఉండి, నియమించిన భోజనంతో వ్రతం ఆచరిస్తే—
ద్వాదశాత్ర ప్రదేయాశ్చ సర్వకామప్రసిద్ధయే
పన్నెండవ రోజున అన్ని కోరికలు తీరేందుకు దానం చేయాలి.
కార్త్తిక్యాం యో వృషోత్సర్గం కృత్వా నక్తం సమాచరేత్
కార్తీక మాసంలో ఎవరైనా వృషభాన్ని విడిచిపెట్టి, రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే—
వ్రతాంతే గౌః ప్రదాతవ్యా భోజనం శక్తితః పరమ్
వ్రతం ముగిసిన తర్వాత, ఒక ఆవును మరియు తన శక్తికి తగినంత భోజనం ఇవ్వాలి.
చతుర్దశ్యాం తు నక్తాశీ సమాంతే గోయుగప్రదః
పద్నాలుగవ రోజున రాత్రి మాత్రమే భోజనం చేసి, చివరలో రెండు ఆవులను దానం చేయాలి.
సప్తరాత్రోషితో దద్యాద్ఘృతకుంభం ద్విజాతయే
ఏడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసినవాడు, ఒక బ్రాహ్మణునికి నెయ్యి కలశాన్ని ఇవ్వాలి.
మాసాంతే చ స గాం దద్యాద్ధేనుమంతే పయస్వినీమ్
మాసాంతంలో, చివరగా పాలిచ్చే ఆవును దానం చేయాలి.
సోపవాసః పఞ్చగవ్యం పిబేద్రాత్రౌ విచక్షణః
ఉపవాసం చేసినవాడు, తెలివిగా రాత్రి పంచగవ్యాన్ని సేవించాలి.
కపిలాయాస్తు గోమూత్రం కృష్ణాయా గోమయం తథా 4.121.
కపిలా ఆవు మూత్రాన్ని, అలాగే కృష్ణా ఆవు పేడను తీసుకోవాలి.
గృహీత్వా కర్బురాయాస్తు ఘృతమేకత్ర మేలయేత్
కర్పుర రంగు ఆవు నెయ్యిని తీసుకుని, అన్నింటినీ ఒకచోట కలపాలి.
తతః ప్రభాతసమయే స్నాత్వా సంతర్ప్య దేవతాః
ఆ తర్వాత, ఉదయం స్నానం చేసి దేవతలను తృప్తిపరిచినవాడు—
బ్రహ్మకూర్చవ్రతం హ్యేతత్సర్వపాపప్రణాశనమ్ బ్రహ్మకూర్చోపవాసేన తత్సర్వం నశ్యతి క్షణాత్
ఇది బ్రహ్మకూర్చ వ్రతం, ఇది అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తుంది; బ్రహ్మకూర్చ ఉపవాసంతో అవన్నీ క్షణంలోనే పోతాయి.