నక్షత్రపురుషాఖ్యోఽయం యథావత్కథితస్తవ
ఈ నక్షత్రపురుషుని గురించి నీకు యథావిధిగా వివరించాను.
అఙ్గోపాఙ్గాని చైవాస్య పాదాదీని యశస్విని
పాదాల నుండి మొదలుకొని ఆయన అవయవాలు, ఉపఅవయవాలు అన్నీ, ఓ మహాత్మా,
గాత్రాణి చైవ భద్రాణి శరీరారోగ్యముత్తమమ్
అయన శరీరంలోని శుభమైన భాగాలు ఉత్తమమైన ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.
వాఙ్మాధుర్యం తథా కాంతిం యచ్చాన్యదపి వాంఛితమ్ 4.108.
మధురమైన మాటలు, కాంతి, ఇంకా మనసులో కోరుకున్నది అన్నీ లభిస్తాయి.
వశిష్ఠేన యథాఖ్యాతం సర్వం తత్తే నివేదితమ్
వశిష్ఠుడు చెప్పినట్లు అన్నీ నీకు వివరించాను.
హృద్బాహుజానునయనోరునితంబభాగం దక్షైః ప్రకల్ప్య సుతనుం పురుషోత్తమస్య
హృదయం, భుజాలు, మోకాళ్లు, కళ్ళు, తొడలు, నితంబాలు — ఇవన్నీ పరమపురుషుని సన్నని రూపానికి నిపుణులచే నిర్మించబడ్డాయి.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణయుధిష్ఠిరసంవాదే నక్షత్రపురుషవ్రతవర్ణనం నామాష్టాధిక శతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు యుధిష్ఠిరునితో చేసిన సంభాషణలో నక్షత్రపురుష వ్రతవర్ణన అనే నూరొకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
నక్షత్రాఖ్యవ్రతవర్ణనమ్ అనభ్యాసేన యోగాద్వా కిమిష్టం వ్రతముచ్యతే
నక్షత్ర వ్రతవివరణ: సాధన లేకపోయినా, యోగం వల్లైనా, ఏ వ్రతం కోరతారు అని అడిగారు.
శివస్యోపరి యస్య స్యాద్భక్తిః సూర్యస్య సంభవేత్
ఎవరికి శివునిపై భక్తి ఉంటే, ఆ భక్తి సూర్యునిపై కూడా కలుగుతుంది.
అస్మిన్వ్రతే తదప్యత్ర శ్రూయతామక్షయం మహత్
ఈ వ్రతంలో కూడా, ఇక్కడ విను — గొప్పదైన, ఎప్పటికీ నశించని ఫలం ఉంటుంది.
శివనక్షత్రపురుషం శివభక్తిప్రదాయకమ్
శివ నక్షత్రపురుషుడు శివభక్తిని ప్రసాదిస్తాడు.
ఫాల్గునస్యామలే పక్షే యదా హస్తః ప్రజాయతే
ఫాల్గుణ మాసంలో శుక్లపక్షంలో హస్త నక్షత్రం వచ్చినప్పుడు,
శివా యేతి చ హస్తేన పాదౌ పూజ్యతమౌ స్మృతౌ
ఆ రోజున హస్త నక్షత్రంతో, పాదాలను పూజించాలి అని చెప్పబడింది.
భీమాయేతి చ స్వాతీషు పూజయేత్పురుషర్షభ
భీమా, స్వాతి నక్షత్రాలు వచ్చినప్పుడు, ఓ ఉత్తమ పురుషా, పూజ చేయాలి.
మేఢ్రం చైవానురాధాసు అనఙ్గాఙ్గహరాయ చ
అనురాధ నక్షత్రంలో, కామాంగాలను తొలగించేవారికి, శిశ్నాన్ని అర్పించాలి.
దానాఖ్యాయ నమో నాభిః పూజ్యా మూలేన శూలినః
నాభితో దానం అనే దేవునికి నమస్కరించాలి, శూలధారుడి మూలభాగాన్ని పూజించాలి.
శ్రవణేన తథా కుక్షీ పూజ్యే కపాలినేతి చ 4.109.
చెవితో, అలాగే పొట్టతో, కపాలిని దేవునిని పూజించాలి.
వామేతి పూజయేత్పార్థ హృదయం శతభిషాసు చ
పార్థా, వామభాగంలో శతభిష నక్షత్రంలో హృదయాన్ని పూజించాలి.
పూజ్యం రుద్రాయ చ తథా రేవతీషు కరద్వయమ్
రేవతి నక్షత్రంలో రెండు చేతులను రుద్రునికి పూజించాలి.
భరణీషు తతః పృష్ఠం వృషాంకాయ నమోఽస్తు తే
భరణి నక్షత్రంలో వెన్నెముకను వృషధ్వజుడికి పూజించి, నీకు నమస్కారం చెబుతాను.
వాక్పూజ్యా రోహిణీయోగే నమో వాచస్పతేతి చ
రోహిణి యోగంలో మాటను పూజించాలి; వాక్పతే! నీకు నమస్కారం.
ఆర్ద్రాసు పూజ్యావధరౌ స్థాణవేతి యుధిష్ఠిర
యుధిష్ఠిరా, ఆర్ద్ర నక్షత్రంలో రెండు పెదవులను స్థాణువు అని పూజించాలి.
పుష్యే నేత్రత్రయం పూజ్యం నమస్తే సర్వదర్శినే
పుష్య నక్షత్రంలో మూడు కన్నులను పూజించాలి; సర్వదర్శినీ! నీకు నమస్కారం.
మఘాసు చ జటాజూటం పూజయేదంధకారయే
మఘా నక్షత్రంలో జటాజూటాన్ని అంధకారునిగా పూజించాలి.
నమోఽస్తు పాశాంకుశపద్మశూలకపాలసర్పేన్దుధనుర్ద్ధరాయ
పాశం, అంకుశం, పద్మం, శూలం, కపాలం, సర్పం, చంద్రుడు, ధనుస్సు ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం.
శిరః సమ్పూజయేద్దద్యాత్తతో ధూపవిలేపనమ్
తలను పూజించి, ఆ తరువాత ధూపం, లేపనం సమర్పించాలి.
శాలితణ్డులకప్రస్థం ఘృతపాత్రేణ సంయుతమ్ 4.109.
ఒక ప్రస్థం బియ్యం, యవలు, నెయ్యితో కూడిన పాత్ర కలిపి సమర్పించాలి.
శక్త్యభావే న దోషః స్యాదధికే చాధికం ఫలమ్
శక్తి లేకపోతే తప్పు లేదు; ఎక్కువగా చేస్తే ఎక్కువ ఫలం లభిస్తుంది.
సూతకాశౌచదోషే తు పునరన్యదుపోషయేత్
సూతకం లేదా అశౌచం వచ్చినప్పుడు, మరొక ఉపవాసాన్ని పాటించాలి.
బ్రాహ్మణాన్భోజయేద్భక్త్యా గుడక్షీర ఘృతాదిభిః
బ్రాహ్మణులను భక్తితో, బెల్లం, పాలు, నెయ్యి మొదలైన వాటితో భోజనం పెట్టాలి.