రూపకారణభూతాయ కర్మణా ప్రయతో భవేత్
రూపానికి కారణమైన మంచి కార్యాన్ని శ్రద్ధగా చేయాలి.
కథయామి యథాప్రోక్తం వరిష్ఠేన మహాత్మనా
ఎలా చెప్పారో, ఆ మహాత్ముడు చెప్పినట్టు నేను వివరంగా చెబుతాను.
వశిష్ఠమృషిమాసీనం సప్తర్షిప్రవరం ద్విజమ్
సప్తర్షుల్లో ప్రముఖుడైన వశిష్ఠ మహర్షి అక్కడ కూర్చున్నాడు.
తస్యాస్తు పరిపృచ్ఛన్త్యా జగాద మునిసత్తమః 4.108.
ఆమె ప్రశ్నించగా, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ఇలా చెప్పాడు.
సురూపతా నృణాం యేన యోషితాం చోపజాయతే
పురుషులు, స్త్రీలు అందంగా ఉండడానికి కారణం ఏమిటో,
అనభ్యర్చ్య తు గోవిందమనారాధ్య చ కేశవమ్
గోవిందుణ్ణి పూజించకుండా, కేశవుని ఆరాధించకుండా,
తస్మాదారాధనీయోఽగ్రే విష్ణురేవ యశస్విని
అందుకే, ఓ మహాశయీ! మొదటగా విష్ణువును ఆరాధించాలి.
యస్తు వాఞ్ఛతి ధర్మజ్ఞే రూపం సర్వాంగసున్దరమ్
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా! ఎవరు అన్ని అవయవాల్లోనూ సంపూర్ణమైన అందాన్ని కోరుకుంటారో,
సుస్నాతః ప్రయతాహారః సంపూజయతి యోఽచ్యుతమ్
స్నానం చేసి, తినే ఆహారం శుద్ధిపరిచి, యవడు అచ్యుతుని భక్తితో పూజిస్తాడో వాడు —
యోషితా హి పరం రూపమిచ్ఛన్త్యా జగతః పతిః
ఒక మహిళకు అత్యుత్తమమైన అందం కావాలంటే, జగత్తు పాలకుడైన భగవంతుడిని —
మునే యేన విధానేన తన్మమాఖ్యాతుమర్హసి
మహర్షీ! ఈ కార్యాన్ని ఏ విధంగా చేయాలో నాకు వివరంగా చెప్పాలి.
యథా కుర్వీత రూపార్థం తన్నిశామయ తత్త్వతః
అందాన్ని పొందేందుకు ఎలా చేయాలో నీవు నిశ్చయంగా విను.
నక్షత్రమేకమేకం వై స్నాతః సమ్యగుపోషితః
సరిగ్గా స్నానం చేసి, ఉపవాసం చేసి, ఒక్కొక్క నక్షత్రాన్ని ఒక్కొక్కదిగా పూజించాలి.
మూలే పాదౌ తథా జంఘే రోహిణ్యామర్చయేచ్ఛుభే 4.108.
రోహిణి నక్షత్రంలో, పాదాలు, కాళ్లు, మరియు మూల భాగాన్ని పూజించాలి.
ఫాల్గునీద్వితయే గుహ్యం కృత్తికాసు తథా కటిమ్
రెండు ఫాల్గుణి నక్షత్రాల్లో గుప్తాంగాలను, కృత్తికా నక్షత్రంలో నడుమును పూజించాలి.
అనురాధాసూరః పృష్ఠం ధనిష్ఠాస్వభిపూజయేత్
అనూరాధ, శూర నక్షత్రాల్లో వెన్నెముకను, ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో కూడా అలాగే పూజించాలి.
పునర్వసావంగులీశ్చ ఆశ్లేషాసు తథా నఖాన్
పునర్వసు నక్షత్రంలో వేళ్లను, ఆశ్లేష నక్షత్రంలో గోళ్లను పూజించాలి.
పుష్యే ముఖం తథా స్వాతౌ దశనానభిపూజయేత్
పుష్య నక్షత్రంలో నోరును, స్వాతి నక్షత్రంలో పళ్ళను పూజించాలి.
మృగోత్తమాంగే నయనే పూజయేద్భక్తితః శుభే
మృగశిర నక్షత్రంలో, శ్రేష్ఠమైన భాగమైన కన్నులను భక్తితో పూజించాలి.
సంపూజనీయా విద్వద్భిరార్ద్రాయాం చ శిరోరుహాః
పండితులు ఆర్ద్ర నక్షత్రంలో తలపై ఉన్న జుట్టును పూజించాలి.
వర్జనీయం ప్రయత్నేన రూపఘ్నం తద్వినిర్దిశేత్
అందాన్ని నాశనం చేసే దానిని జాగ్రత్తగా నివారించాలి; దాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేయాలి.
సోమం నక్షత్రరాజానం స్వమన్త్రైరర్చయేద్బుధః
బుద్ధిమంతుడు తనకు తెలిసిన మంత్రాలతో నక్షత్రాల రాజైన సోముని పూజించాలి.
నక్షత్రజ్ఞాయ విప్రాయ దానం దద్యాచ్చ శక్తితః
నక్షత్ర జ్ఞానం ఉన్న బ్రాహ్మణునికి తన శక్తికి తగినంత దానం ఇవ్వాలి.
ఉపోష్య వాచోప విశేన్నక్షత్రమపరం పునః 4.108.
ఉపవాసం చేసిన తరువాత, మాటలతో మరో నక్షత్రంలో ప్రవేశించాలి.
సమాప్తే తు వ్రతే దద్యాచ్ఛక్త్యా సోపస్కరాన్వితమ్
వ్రతం పూర్తయినప్పుడు, తన శక్తికి తగిన విధంగా, కావాల్సిన వస్తువులతో కూడిన దానం ఇవ్వాలి.
బ్రాహ్మణం బ్రాహ్మణీం చైవ వస్త్రాలంకారభూషణైః
బ్రాహ్మణునికీ, బ్రాహ్మణస్త్రీకీ వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో కూడిన దానం చేయాలి.
సప్తధాన్యం యథాలాభం గాం సవత్సాం పయస్వినీమ్
ఏడు రకాల ధాన్యాలు లభ్యమైనన్ని సమర్పించి, పాలిచ్చే దూడతో కూడిన ఆవును కూడా సమర్పించాలి.
మంత్రేణానేన విప్రాయ సుశీలాయ నివేదయేత్ తథా సురూపతారోగ్య సుఖసంపదిహాస్తు మే
ఈ మంత్రంతో మంచి స్వభావం ఉన్న బ్రాహ్మణునికి వాటిని సమర్పించాలి. అప్పుడు నాకు అందం, ఆరోగ్యం, సుఖం, ఐశ్వర్యం కలగాలని కోరాలి.
యథా న లక్ష్మ్యా శయనం తవ శూన్యం జనార్దన
హే జనార్దన, నీ మంచం ఎప్పుడూ లక్ష్మీతో ఖాళీగా ఉండదు కదా.
ఏవం నివేద్య తత్సర్వం ప్రణిపత్య క్షమాపయేత్
అన్నీ ఈ విధంగా సమర్పించి, నమస్కరించి క్షమించమని అడగాలి.