తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా దేవరాజబృహస్పతీ
ఆమె మాటలు విని దేవేంద్రుడు, బృహస్పతితో కలిసి,
తస్మాత్పార్థ ప్రయత్నేన ప్రతిమాసం సమాహితః
అందుకే, పార్థా, ప్రతి నెలా మనసు పెట్టి శ్రద్ధగా ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.
యే సాంభరాయణికథాచరితవ్రతేస్మిన్వర్షాణి సప్త విధినా సుధియో నయంతి
ఏవరు సాంభరాయణీ వ్రతానికి సంబంధించిన కథలు, ఆచారాలు, నియమాలు ఏడు సంవత్సరాలు విధిగా పాటిస్తారో, వారు నిజంగా జ్ఞానులు.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణ యుధిష్ఠిరసంవాదే సాంభరాయణీవ్రతవర్ణనం నామ సప్తాధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరునితో చేసిన సంభాషణలో 'సాంభరాయణీ వ్రతవర్ణనం' అనే వంద ఏడవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
నక్షత్రపురుషవ్రతవర్ణనమ్ కర్మణా జాయతే కేన తన్మమాఖ్యాతుమర్హసి
నక్షత్రపురుష వ్రతవివరణ. ఇలా జన్మించడానికి ఏ కార్యం కారణమో, దయచేసి నాకు చెప్పాలి.
సురూపాణాం సుగాత్రాణాం సువేషాణాం తథైవ చ
ఎవరు అందమైన రూపం కలిగి, శరీరం బాగుండి, మంచి వస్త్రాలు ధరించేవారో,
సమస్తైః శోభనైరంగైర్నరాః కేచిద్యదూత్తమ
కొంతమంది పురుషులు అన్ని మంచి అవయవాలు ఉన్నా, అందరిలో ఉత్తములు కాలేరు.
నరాణాం యోషితాం చైవ సమస్తాఙ్గః సురూపతా
పురుషులు, స్త్రీలు ఇద్దరిలోనూ సంపూర్ణమైన అందం ఎలా కలుగుతుందో,
లావణ్యగతివాక్యాని సతి రూపే మహామతే
ఓ మహామతీ! అందం ఉన్నప్పుడు, నడకలో, మాటల్లో లావణ్యం కనిపించాలి.
వాక్యలావణ్యసంస్కారవిలాసలలితా గతిః
మాటల్లో ఆకర్షణ, refinement, సౌందర్యం, నడకలో చక్కదనం ఇవన్నీ కలవాలి.
రూపకారణభూతాయ కర్మణా ప్రయతో భవేత్
రూపానికి కారణమైన మంచి కార్యాన్ని శ్రద్ధగా చేయాలి.
కథయామి యథాప్రోక్తం వరిష్ఠేన మహాత్మనా
ఎలా చెప్పారో, ఆ మహాత్ముడు చెప్పినట్టు నేను వివరంగా చెబుతాను.
వశిష్ఠమృషిమాసీనం సప్తర్షిప్రవరం ద్విజమ్
సప్తర్షుల్లో ప్రముఖుడైన వశిష్ఠ మహర్షి అక్కడ కూర్చున్నాడు.
తస్యాస్తు పరిపృచ్ఛన్త్యా జగాద మునిసత్తమః 4.108.
ఆమె ప్రశ్నించగా, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ఇలా చెప్పాడు.
సురూపతా నృణాం యేన యోషితాం చోపజాయతే
పురుషులు, స్త్రీలు అందంగా ఉండడానికి కారణం ఏమిటో,
అనభ్యర్చ్య తు గోవిందమనారాధ్య చ కేశవమ్
గోవిందుణ్ణి పూజించకుండా, కేశవుని ఆరాధించకుండా,
తస్మాదారాధనీయోఽగ్రే విష్ణురేవ యశస్విని
అందుకే, ఓ మహాశయీ! మొదటగా విష్ణువును ఆరాధించాలి.
యస్తు వాఞ్ఛతి ధర్మజ్ఞే రూపం సర్వాంగసున్దరమ్
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా! ఎవరు అన్ని అవయవాల్లోనూ సంపూర్ణమైన అందాన్ని కోరుకుంటారో,
సుస్నాతః ప్రయతాహారః సంపూజయతి యోఽచ్యుతమ్
స్నానం చేసి, తినే ఆహారం శుద్ధిపరిచి, యవడు అచ్యుతుని భక్తితో పూజిస్తాడో వాడు —
యోషితా హి పరం రూపమిచ్ఛన్త్యా జగతః పతిః
ఒక మహిళకు అత్యుత్తమమైన అందం కావాలంటే, జగత్తు పాలకుడైన భగవంతుడిని —
మునే యేన విధానేన తన్మమాఖ్యాతుమర్హసి
మహర్షీ! ఈ కార్యాన్ని ఏ విధంగా చేయాలో నాకు వివరంగా చెప్పాలి.
యథా కుర్వీత రూపార్థం తన్నిశామయ తత్త్వతః
అందాన్ని పొందేందుకు ఎలా చేయాలో నీవు నిశ్చయంగా విను.
నక్షత్రమేకమేకం వై స్నాతః సమ్యగుపోషితః
సరిగ్గా స్నానం చేసి, ఉపవాసం చేసి, ఒక్కొక్క నక్షత్రాన్ని ఒక్కొక్కదిగా పూజించాలి.
మూలే పాదౌ తథా జంఘే రోహిణ్యామర్చయేచ్ఛుభే 4.108.
రోహిణి నక్షత్రంలో, పాదాలు, కాళ్లు, మరియు మూల భాగాన్ని పూజించాలి.
ఫాల్గునీద్వితయే గుహ్యం కృత్తికాసు తథా కటిమ్
రెండు ఫాల్గుణి నక్షత్రాల్లో గుప్తాంగాలను, కృత్తికా నక్షత్రంలో నడుమును పూజించాలి.
అనురాధాసూరః పృష్ఠం ధనిష్ఠాస్వభిపూజయేత్
అనూరాధ, శూర నక్షత్రాల్లో వెన్నెముకను, ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో కూడా అలాగే పూజించాలి.
పునర్వసావంగులీశ్చ ఆశ్లేషాసు తథా నఖాన్
పునర్వసు నక్షత్రంలో వేళ్లను, ఆశ్లేష నక్షత్రంలో గోళ్లను పూజించాలి.
పుష్యే ముఖం తథా స్వాతౌ దశనానభిపూజయేత్
పుష్య నక్షత్రంలో నోరును, స్వాతి నక్షత్రంలో పళ్ళను పూజించాలి.
మృగోత్తమాంగే నయనే పూజయేద్భక్తితః శుభే
మృగశిర నక్షత్రంలో, శ్రేష్ఠమైన భాగమైన కన్నులను భక్తితో పూజించాలి.
సంపూజనీయా విద్వద్భిరార్ద్రాయాం చ శిరోరుహాః
పండితులు ఆర్ద్ర నక్షత్రంలో తలపై ఉన్న జుట్టును పూజించాలి.