ఏతద్దృష్టం మయా శక్ర వసంత్యా సురసద్మని
ఇంద్రా, నేను దేవతల గృహంలో నివసిస్తూ ఇదంతా చూశాను.
తతః కుతూహలపరో దేవరాట్ తాం తపస్వినీమ్
ఆ తరువాత, ఆసక్తితో నిండిన దేవేంద్రుడు ఆ తపస్విని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
బభూవురేతే చరితమేతేషాం వేద్మి తేన వై
వారి ఈ కార్యాలు నాకు తెలుసు, అందుకే వారు ఇలా అయ్యారు.
అహో సర్వవ్రతానాం తు హ్యుపోషితమథాద్భుతమ్ 4.107.
అయ్యో! అన్ని వ్రతాలలో ఈ ఉపవాసమే నిజంగా అద్భుతమైనది.
ఏవముక్తా తతస్తేన దేవేన్ద్రేణ తపస్వినీం
దేవేంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ తపస్విని—
మాసర్క్షే హ్యచ్యుతో దేవః ప్రతిమాసం సురేశ్వర
దేవేంద్రా, ప్రతి నెలా నక్షత్ర సమయానికి అచ్యుతుడిని పూజిస్తారు.
తస్యేయం కర్మణో వ్యుష్టిరచ్యుతారాధనస్య మే
ఇది నా అచ్యుతారాధన ఫలితమే.
స్వర్గేన్ద్రవిభవైశ్వర్యం సంతతిం యాతి చాచ్యుతిమ్
దేవేంద్రుని ఐశ్వర్యం, రాజ్యభాగ్యం, వంశ పరంపర—all ఇవన్నీ అచ్యుతుని పూజ వల్ల లభిస్తాయి.
ఏతత్తే పూర్వదేవేన్ద్రచరితం సకలం మయా యథావత్కథితం దేవ పృచ్ఛతస్త్రిదశేశ్వర
దేవతాధిపతీ, నీవు అడిగిన ప్రకారం, పూర్వ దేవేంద్రుని కార్యాలన్నిటిని నేను నీకు చెప్పాను.
ధర్మార్థకామమోక్షాశ్చ వాఞ్ఛితా విబుధాధిప
వివేకవంతుల అధిపతీ, ధర్మం, ధనం, కామం, మోక్షం—ఇవన్నీ కోరినవారు పొందగలరు.
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా దేవరాజబృహస్పతీ
ఆమె మాటలు విని దేవేంద్రుడు, బృహస్పతితో కలిసి,
తస్మాత్పార్థ ప్రయత్నేన ప్రతిమాసం సమాహితః
అందుకే, పార్థా, ప్రతి నెలా మనసు పెట్టి శ్రద్ధగా ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.
యే సాంభరాయణికథాచరితవ్రతేస్మిన్వర్షాణి సప్త విధినా సుధియో నయంతి
ఏవరు సాంభరాయణీ వ్రతానికి సంబంధించిన కథలు, ఆచారాలు, నియమాలు ఏడు సంవత్సరాలు విధిగా పాటిస్తారో, వారు నిజంగా జ్ఞానులు.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణ యుధిష్ఠిరసంవాదే సాంభరాయణీవ్రతవర్ణనం నామ సప్తాధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరునితో చేసిన సంభాషణలో 'సాంభరాయణీ వ్రతవర్ణనం' అనే వంద ఏడవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
నక్షత్రపురుషవ్రతవర్ణనమ్ కర్మణా జాయతే కేన తన్మమాఖ్యాతుమర్హసి
నక్షత్రపురుష వ్రతవివరణ. ఇలా జన్మించడానికి ఏ కార్యం కారణమో, దయచేసి నాకు చెప్పాలి.
సురూపాణాం సుగాత్రాణాం సువేషాణాం తథైవ చ
ఎవరు అందమైన రూపం కలిగి, శరీరం బాగుండి, మంచి వస్త్రాలు ధరించేవారో,
సమస్తైః శోభనైరంగైర్నరాః కేచిద్యదూత్తమ
కొంతమంది పురుషులు అన్ని మంచి అవయవాలు ఉన్నా, అందరిలో ఉత్తములు కాలేరు.
నరాణాం యోషితాం చైవ సమస్తాఙ్గః సురూపతా
పురుషులు, స్త్రీలు ఇద్దరిలోనూ సంపూర్ణమైన అందం ఎలా కలుగుతుందో,
లావణ్యగతివాక్యాని సతి రూపే మహామతే
ఓ మహామతీ! అందం ఉన్నప్పుడు, నడకలో, మాటల్లో లావణ్యం కనిపించాలి.
వాక్యలావణ్యసంస్కారవిలాసలలితా గతిః
మాటల్లో ఆకర్షణ, refinement, సౌందర్యం, నడకలో చక్కదనం ఇవన్నీ కలవాలి.
రూపకారణభూతాయ కర్మణా ప్రయతో భవేత్
రూపానికి కారణమైన మంచి కార్యాన్ని శ్రద్ధగా చేయాలి.
కథయామి యథాప్రోక్తం వరిష్ఠేన మహాత్మనా
ఎలా చెప్పారో, ఆ మహాత్ముడు చెప్పినట్టు నేను వివరంగా చెబుతాను.
వశిష్ఠమృషిమాసీనం సప్తర్షిప్రవరం ద్విజమ్
సప్తర్షుల్లో ప్రముఖుడైన వశిష్ఠ మహర్షి అక్కడ కూర్చున్నాడు.
తస్యాస్తు పరిపృచ్ఛన్త్యా జగాద మునిసత్తమః 4.108.
ఆమె ప్రశ్నించగా, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ఇలా చెప్పాడు.
సురూపతా నృణాం యేన యోషితాం చోపజాయతే
పురుషులు, స్త్రీలు అందంగా ఉండడానికి కారణం ఏమిటో,
అనభ్యర్చ్య తు గోవిందమనారాధ్య చ కేశవమ్
గోవిందుణ్ణి పూజించకుండా, కేశవుని ఆరాధించకుండా,
తస్మాదారాధనీయోఽగ్రే విష్ణురేవ యశస్విని
అందుకే, ఓ మహాశయీ! మొదటగా విష్ణువును ఆరాధించాలి.
యస్తు వాఞ్ఛతి ధర్మజ్ఞే రూపం సర్వాంగసున్దరమ్
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా! ఎవరు అన్ని అవయవాల్లోనూ సంపూర్ణమైన అందాన్ని కోరుకుంటారో,
సుస్నాతః ప్రయతాహారః సంపూజయతి యోఽచ్యుతమ్
స్నానం చేసి, తినే ఆహారం శుద్ధిపరిచి, యవడు అచ్యుతుని భక్తితో పూజిస్తాడో వాడు —
యోషితా హి పరం రూపమిచ్ఛన్త్యా జగతః పతిః
ఒక మహిళకు అత్యుత్తమమైన అందం కావాలంటే, జగత్తు పాలకుడైన భగవంతుడిని —