యత్రాణ్వపి నరైర్ద్దత్తం జప్తం వా సుమహద్భవేత్
ఎక్కడైనా మనుషులు కొద్దిగా దానం చేసినా, లేదా జపం చేసినా అది ఎంతో గొప్పదిగా ఫలిస్తుంది.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ శృణు పాండవ తే వచ్మి రహస్యం దేవనిర్మితమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ పాండవా! దేవతలు నిర్ణయించిన ఈ రహస్యాన్ని నేను నీకు చెబుతాను, విను.
వైశాఖమాసస్య తు యా తృతీయా నవమ్యసౌ కార్తికశుక్లపక్షే
వైశాఖ మాసంలో మూడవ తిథి, కార్తీక శుక్ల పక్షంలో తొమ్మిదవ తిథి —
వైశాఖస్య తృతీయా తు సమా కృతయుతేన తు
వైశాఖ మాసపు మూడవ తిథి పది లక్షల సంవత్సరాలకు సమానం.
త్రయోదశీ నభస్యే తు ద్వాపరేణ సమాగతా
భాద్రపద మాసంలో త్రయోదశి తిథి ద్వాపర యుగానికి సంబంధించినది.
ఏతాశ్చతస్రో రాజేన్ద్ర యుగానాం ప్రభవాద్యథా
ఓ రాజా! ఈ నాలుగు తిథులు యుగాల ఆరంభంగా చెప్పబడ్డాయి.
ఉపవాసస్తపో దానం జపహోమక్రియాస్తథా
ఉపవాసం, తపస్సు, దానం, జపం, హోమాది క్రియలు — ఇవన్నీ
వైశాఖస్య తృతీయాయాం శ్రీసమేతం జగద్గురుమ్ వస్త్రాలంకారసంభారైనైవేద్యై ర్వివిధైస్తథా
వైశాఖ మాసపు మూడవ తిథినాడు శ్రీ సమేతుడైన జగద్గురువును వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, వివిధ నైవేద్యాలు, భోజనాలతో పూజించాలి.
తతస్తస్యాగ్రతో ధేనుర్లవణస్యాఢకేన తు 4.101.
ఆ తరువాత, అతని ముందు ఒక ఆవును ఉప్పుతో కూడిన కొలతతో ఉంచాలి.
అవిచర్మోపరి స్థాప్య కల్పయిత్వా విధానతః
అదాన్ని పచ్చచర్మంపై ఉంచి, నిర్ణీత విధానానికి అనుగుణంగా ఏర్పాటుచేయాలి.
శ్రీధరః శ్రీపతిః శ్రీమాఞ్ఛ్రీశః సంప్రీయతామితి గోసహస్రం దశగుణం ప్రాప్నోతీహ న సంశయః
'శ్రీధరుడు, శ్రీపతి, శ్రీమంతుడు, శ్రీశ్వరుడు సంతోషించాలి' అని పఠిస్తూ, ఇక్కడ ఎవడైనా వేల ఆవుల దానం చేసిన ఫలితాన్ని పది రెట్లు పొందుతాడు అనడంలో సందేహమే లేదు.
తథైవ కార్తికే మాసి నవమ్యాం నక్తభుఙ్నరః
అదేవిధంగా, కార్తీక మాసంలో నవమి రోజున, రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేసే వాడు—
ఉమాసహాయం వరదం నీలకంఠమథార్చయేత్
—ఉమాదేవితో కూడిన వరప్రదాయిని, నీలకంఠుడిని పూజించాలి.
ధేనుం తిలమయీం దద్యాత్పురాణో క్తవిధానతః
పురాణాల్లో చెప్పిన విధానాన్ని అనుసరించి, నువ్వులతో చేసిన ఆవును దానం చేయాలి.
యదత్ర ప్రాప్యతే పుణ్యం పార్థ తత్కేన వర్ణ్యతే
పార్థా, ఇక్కడ లభించే పుణ్యాన్ని ఎవరు వివరించగలరు?
త్రయోదశీ నభసి యా కృష్ణమస్యాం సమర్చయేత్ భోజయేద్బ్రాహ్మణాన్భక్త్యా వేదవేదాఙ్గపారగాన్
భాద్రపద మాసంలో కృష్ణపక్ష త్రయోదశి రోజున, వేదాలు మరియు వేదాంగాలలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులను భక్తితో పూజించి, వారికి భోజనం పెట్టాలి.
పితౄనుద్దిశ్య దాతవ్యా సవత్సా కాంస్యదోహనీ
పితృదేవతల కోసం, కూనతో కూడిన ఆవును, కాంస్యపు పాలగిన్నెతో కలిపి దానం చేయాలి.
పితా పితామహశ్చైవ తథైవ ప్రపితామహః
తండ్రి, తాత, అలాగే పరతాత—
కృతేనానేన రాజేన్ద్ర యత్పుణ్యం ప్రాప్యతే నృభిః 4.101.
ఓ రాజేంద్రా, ఈ కార్యం ద్వారా మనుషులకు లభించే పుణ్యం—
పుత్రాన్పౌత్రాన్ప్రపౌత్రాంశ్చ ధనం చ మహదీప్సితమ్
—కుమారులు, మనవళ్లు, పరమానవళ్లు మరియు కోరుకున్న గొప్ప ధనం లభించడమే.
పఞ్చదశ్యాం చ మాఘస్య పూజయిత్వా పితామహమ్
మాఘ మాసంలో పండుగ పది రోజున, పితామహుడిని పూజించిన తరువాత—
నవనీతమయీం ధేనుం ఫలైర్నానావిధైర్యుతామ్ కీర్తయేత్ప్రీయతామత్ర పద్మయోనిః పితామహః
—నవనీతంతో చేసిన ఆవును,色色 పండ్లతో అలంకరించి, పద్మయోని అయిన పితామహుడు ఇక్కడ సంతోషించాలనే ఉద్దేశంతో స్తుతించాలి.
యత్స్వర్గే యచ్చ పాతాలే యచ్చ మర్త్యే సుదుర్లభమ్
స్వర్గంలో, పాతాళంలో, లేదా మానవ లోకంలో దొరకని దేనైనా—
యాని చాన్యాని దానాని దత్తాని సుబహూన్యపి
—ఇంకా ఎన్నో ఇతర దానాలు ఎంతైనా ఇచ్చినా—
అల్పమల్పం హి యః కశ్చిత్ప్రదద్యాన్నిర్ద్ధనోపి సన్
ఎవరైనా తక్కువగా, మరింత తక్కువగా, లేక దరిద్రుడైనా ఇచ్చినా—
విత్తానుసారం స్వం జ్ఞాత్వా విత్తవాన్పార్థివోపి వా
తన సొంత సామర్థ్యాన్ని తెలుసుకుని, ధనికుడైనా, రాజైనవాడైనా—
భూర్హిరణ్యం గృహం వాసః శయనాన్యాసనాని చ
భూమి, బంగారం, ఇల్లు, నివాసం, మంచాలు, కుర్చీలు — ఇవన్నీ
ఏవం దత్త్వా యథాశక్త్యా భోజయిత్వా ద్విజానపి
ఇలా తన శక్తికి తగినంత ఇచ్చి, ద్విజులకు భోజనం పెట్టినవాడు
యత్కిఞ్చిన్మానసం పాపం కాయికం వాచికం తథా 4.101.
మనసుతో, శరీరంతో, మాటలతో చేసిన ఏదైనా పాపం
ఉద్గీయమానో గన్ధర్వైః స్తూయమానః సురాసురైః
ఆ సమయంలో గంధర్వులు పాడుతూ, దేవతలు మరియు అసురులు స్తుతిస్తూ ఉండగా