కథమద్య నిశానాథ హ్యనంగేనాసి పీడితః పరవత్యస్మి భద్రం తే న గమ్యాస్మి బుధోత్తమ
ఓ రాత్రి ప్రభూ, నీవు ఇప్పుడు మనసు కోరికతో బాధపడుతున్నావేంటి? నేను మరొకరికి అంకితమై ఉన్నాను. నీకు మేలు కలగాలి, ఓ మేధావులలో శ్రేష్ఠుడా, నన్ను చేరుకోకూడదు.
ఏవముక్తస్తథా చాసౌ న చైతత్కృతవాంస్తతః
ఆమె ఇలా చెప్పిన తర్వాత, అతడు కూడా దానిని చేయలేదు.
బృహస్పతిస్తు తాం జ్ఞాత్వా స తం సోమమగర్హయత్
బృహస్పతి ఆమెను అర్థం చేసుకుని, ఆ సోముని నిందించాడు.
ఏవం చిరేణ విజ్ఞాయ బృహస్పతిరుదారధీః
చాలా కాలం తర్వాత, ఉదారమైన బుద్ధి గల బృహస్పతి నిజాన్ని గ్రహించాడు.
ఆచఖ్యౌ సర్వమిన్ద్రాయ సోమస్యేదం విచేష్టితమ్
అతడు సోముని చేసిన పనులన్నీ ఇంద్రునికి వివరంగా చెప్పాడు.
న సోమో గణయామాస తతోఽబుధ్యత దేవరాట్
కానీ సోముడు పట్టించుకోలేదు. అప్పుడు దేవతల అధిపతి ఆ విషయాన్ని తెలుసుకున్నాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా దేవగంధర్వాః క్రోధాన్ధాః క్షుబ్ధమానసాః
అది విని, దేవతలు గంధర్వులు కోపంతో మునిగిపోయి, మనసు కలవరపడ్డారు.
సోమోఽపి దేవాన్సోద్యోగాఞ్జ్ఞాత్వా సుకృతనిశ్చయాన్
దేవతలు సిద్ధంగా ఉండి, దృఢంగా నిర్ణయించుకున్నారని సోముడు తెలుసుకున్నాడు.
ఆరుహ్య చ రథశ్రేష్ఠం యుద్ధాయైవ మనో దధే 4.99.
అతడు ఉత్తమమైన రథాన్ని ఎక్కి, యుద్ధం మీదే తన మనసు పెట్టుకున్నాడు.
కౌణపైః క్ష్మాసురైః శూలైర్దేవదానవదారణమ్ । బభంజ దేవాన్సేన్ద్రాంశ్చ హేమవృష్ట్యా క్షపాకరః
కౌణపులు, భూదానవులు కత్తులతో దేవతలను, ఇంద్రుని సైన్యాన్ని చీల్చారు. రాత్రిని కలిగించేవాడు బంగారు వర్షాన్ని కురిపించాడు.
స జిత్వా దేవగన్ధర్వాన్సోమో రాజన్యసత్తమ
దేవతలు, గంధర్వులను జయించిన సోముడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు—
దేవాశ్చ నిర్జితాస్తేన సోమేనామితతేజసా
అపారమైన తేజస్సు గల సోముని చేత దేవతలు ఓడిపోయారు.
ఇన్ద్రః సర్వం సమాచఖ్యౌ సోమస్యేదృగ్విచేష్టితమ్ గృహీత్వా చాయుధం శ్రేష్ఠం యుద్ధాయైవ మనో దధే
ఇంద్రుడు సోముని చేసిన పనులన్నీ వివరంగా చెప్పి, ఉత్తమమైన ఆయుధాన్ని తీసుకుని యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
ప్రకర్తుం సుమహద్యుద్ధం చక్రశార్ఙ్గగదా ధరః
చక్రం, శారంగం, గదను ధరించి, అతడు మహా భయంకరమైన యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
విష్ణుం విదిత్వా సంప్రాప్తం సోమో దైత్యగణైః సహ
విష్ణువు దైత్యులతో కలిసి వచ్చినట్టు సోముడు తెలుసుకున్నాడు.
స జిత్వా దేవసంఘాతం సేంద్రం వాయుపురస్సరమ్
అతడు దేవతల సమూహాన్ని, ఇంద్రుడు, వాయువు ముందుండగా, జయించాడు.
యదా నాసావుపరమేద్యుద్ధాయ సహ విష్ణునా
నాసిక యుద్ధానికి విష్ణువుతో కలసి పైకి లేవనప్పుడు,
అథాహ బ్రహ్మా దేవేశమజితం విష్ణుమవ్యయమ్
అప్పుడు బ్రహ్మ దేవతల అధిపతియైన, ఎవరూ జయించలేని, నిత్యమైన విష్ణువును ఇలా అడిగాడు.
నాస్తి వధ్యం త్రిభువనే చక్రస్యాస్య తవానఘ 4.99.
నీ చక్రంతో ఈ మూడువెళ్లలో చంపదగినవాడు ఎవరూ లేరు, పాపరహితుడా.
తస్మాద్యద్యుజ్యతే దేవకార్యేఽస్మింస్తద్విధీయతామ్
కాబట్టి, ఇది దేవతల పనికి ఉపయోగపడాలి అనుకుంటే, అలాగే ఏర్పాటుచేయాలి.
సినీవాలీ కుహూర్నామ తస్యాం నష్టః క్షపాకరః
సినీవాళి, కుహూ అనే పేర్లు దీనివి; అందులో రాత్రిని తొలగించేవాడు కనబడడంలేదు.
రాకాం చానుమతిం ప్రాప్య వృద్ధిరస్య భవిష్యతి బ్రాహ్మణైర్హవ్యకవ్యాని దేవేభ్యః ప్రాపయిష్యతి
రాకా, అనుమతి లభిస్తే, దీనికి వృద్ధి కలుగుతుంది; బ్రాహ్మణులు చేసే హవిస్సులను దేవతలకు అందించగలడు.
వృద్ధిః కృష్ణేన చైవాస్య న చ జాతస్య భూయసీ
దీనికి వృద్ధి కృష్ణునివల్ల కలుగుతుంది, కాని ఇప్పటికే ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ కాదు.
అమోఘస్య న మోఘత్వం భవిష్యతి కదాచన
అమోఘుడికి ఎప్పుడూ విఫలం కలగదు.
సుదర్శనస్య చ ప్రీతిరేవమేవ భవిష్యతి
సుదర్శనునికి కూడా ఇలాగే ప్రీతి ఉంటుంది.
బ్రహ్మా ప్రోవాచ సోమం తు వినీతవదుపస్థితమ్
బ్రహ్మ వినయంతో వచ్చిన సోమునితో ఇలా చెప్పాడు.
స తథోక్తః సమానీయ దదౌ తారాం బృహస్పతేః
అలా చెప్పిన తరువాత, సోముడు తారను తీసుకొచ్చి బృహస్పతికి ఇచ్చాడు.
అస్యాం గర్భో మదీయోఽయం యదపత్యం మమైవ తత్
ఈమెలో గర్భం నాది; పుట్టే సంతానం నా సొంతమే.
క్షేత్రే మదీయే చోత్పన్నస్తస్మాత్స మమ పుత్రకః 4.99.
నా భూమిలో పుట్టినవాడు కాబట్టి, అతడు నా కుమారుడు.
ఉప్తం వాతాహృతం బీజం యస్య క్షేత్రే ప్రరోహతి
విత్తనం వేసి, గాలి తీసుకెళ్లినప్పుడు, అది ఎవరి భూమిలో మొలకెత్తుతుంది?