వృద్ధబ్రాహ్మణరూపేణ ఇత ఏహీత్యువాచ తమ్
వృద్ధ బ్రాహ్మణ రూపంలో అతనితో, 'ఇక్కడికి రా' అని అన్నాడు.
తాం పురీం దర్శయామాస దివ్యనారీనరైర్యుతామ్
అతనికి ఆ నగరాన్ని చూపించాడు, అది దివ్య స్త్రీపురుషులతో నిండింది.
పార్శ్వస్థశంఖచక్రాసిగదాగరుడశోభితమ్
పక్కన శంఖం, చక్రం, ఖడ్గం, గద, గరుడునితో అలంకరించబడి ఉంది.
విభూతిభేదైశ్చానన్తమనన్తం పరమేశ్వరమ్
వివిధ వైభవాలతో, అనంతుడు, అనంతుడు, పరమేశ్వరుడు అక్కడ ఉన్నాడు.
పాపోహం పాపకర్మాహం పాపాత్మా పాపసమ్భవః
నేను పాపి, నా చేతలు పాపమైనవి, నా మనసు పాపంతో నిండినది, నేను పాపంలోనే పుట్టినవాడిని.
అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం చ సుజీవితమ్ గర్దభం కుఞ్జరం చైవ దేవ మే బ్రూహి తత్త్వతః
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం సుఖంగా గడిచిందని అనిపిస్తోంది. దేవా, ఆ గాడిద, ఏనుగు గురించిన నిజాన్ని నాకు చెప్పు.
విద్యాదానం నోపకుర్వఞ్ఛిష్యేభ్యస్తరుతాం గతః
విద్యను నా శిష్యులకు ఇవ్వకపోతే, నేను చెట్టులా మారిపోయాను.
సా గౌర్వసున్ధరా దృష్టా నిష్ఫలా యా త్వయేక్షితా
నువ్వు చూసిన ఆ ఆవు గానీ, భూమి గానీ ఫలించనివే.
ధర్మాధర్మవ్యవస్థానం తచ్చ పుష్కరిణీద్వయమ్ బ్రాహ్మణోసావనంతోహం గుహాసంసారగహ్వరే
ధర్మం, అధర్మం ఎలా ఉండాలో, ఆ రెండు తీర్థాలు, ఇంకా నేను — ఈ లోక సంసారపు గుహలో అంతములేని బ్రాహ్మణుడిని.
ఇత్యుక్తం తే మయా సర్వం విప్ర గచ్ఛ పునర్గృహమ్
ఇలా నేను నీకు అన్నీ వివరించాను. బ్రాహ్మణా, మళ్లీ నీ ఇంటికి వెళ్ళు.
చరానంతవ్రతం తత్త్వం నవ వర్షాణి పంచ చ
నీవు నిజంగా పదిహేను సంవత్సరాలు అనంత వ్రతాన్ని ఆచరించు.
భుక్త్వా చ విపులాన్భోగాన్సర్వాన్కామాన్యథేప్సితాన్
అన్ని కోరికలు తీరేలా విస్తారమైన అనుభవాలు అనుభవించిన తరువాత,
ఇతి దత్త్వా వరం దేవస్తత్రైవాంతర్హితోఽభవత్
అలా వరం ఇచ్చి, ఆ దేవుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
శీలయా సహ ధర్మాత్మా భుక్త్వా భోగాన్మనోరమాన్ కల్పస్థానీ చ సంభూతో దృశ్యతేద్యాపి స జ్వలన్
శీలా అనే భార్యతో కలసి, ఆ ధార్మికుడు ఆనందంగా సుఖాలు అనుభవించాడు. ఒక యుగం పాటు స్థిరంగా ఉండి, ఇప్పటికీ ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తున్నాడు.
ఏతత్తే కథితం పార్థ వ్రతానాముత్తమం వ్రతమ్
పార్థా, వ్రతాలలో శ్రేష్ఠమైన వ్రతాన్ని నీకు వివరించాను.
యే చ శృణ్వంతి సతతం వాచ్యమానం నరోత్తమ
ఎవరైతే ఎప్పుడూ ఇది చెప్పబడుతున్నప్పుడు శ్రద్ధగా వినుతారో,
సంసారసాగరగుహాం సుసుఖం విహర్తుం వాంఛంతి యే కురుకులోద్భవ శుద్ధసత్త్వాః
ఈ కురు వంశంలో పుట్టిన పవిత్ర హృదయులు, సంసారసాగరపు గుహలో సుఖంగా విహరించాలనుకునేవారు,
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాఽపురాణ ఉత్తరపర్వణి శ్రీకృష్ణయుధిష్ఠిరసంవాదేఽఅనంతచతుర్దశీవ్రతవర్ణనం నామ చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణం ఉత్తరపర్వంలో శ్రీకృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరుడు మధ్య జరిగిన సంభాషణలో అనంతచతుర్దశి వ్రతవివరణ అనే తొంభై నాల్గవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రవణికావ్రతమ్ ఏతాః కాః కిం చ కుర్వంతి ధర్మం చాసాం బ్రవీహి మే
శ్రవణికా వ్రతం — వారు ఎవరు, వారు ఏం చేస్తారు, వారి ధర్మం ఏమిటో నాకు చెప్పు.
బ్రహ్మణా ప్రథమం సృష్టా నియోగశ్చ జనే కృతః
వారు మొదట బ్రహ్మద్వారా సృష్టించబడ్డారు, ప్రజల్లో ఆజ్ఞ కూడా ఇవ్వబడింది.
యో యద్వదతి లోకేస్మిఞ్ఛుభం వాప్యథ వాఽశుభమ్
ఈ లోకంలో ఎవరు ఏది మంచిదైనా, చెడ్డదైనా చెప్పినా,
జాతాస్త్రిలోకే పూజ్యాస్తు నియమేన ప్రజాపతే
మూడు లోకాలలో జన్మించినవారు, ప్రజాపతి ఆజ్ఞ ప్రకారం, అందరితో కూడి గౌరవించబడాలి.
తాసామస్తీహ సా శక్తిరచిన్త్యా తర్కహేతుభిః
వాళ్లలో ఉన్న ఆ శక్తి, ఇక్కడ, మన తర్కంతో ఊహించలేనిది.
తచ్ఛృణ్వంతి యతః పార్థ నైకా శ్రావణికా మతాః
పార్థా, వాళ్లు వినిపిస్తారు కనుక, కేవలం శ్రోతలుగా పరిగణించరు.
యథా హి సిద్ధగంధర్వా నాగాః కింపురుషాః ఖగాః తథైతాః పుణ్యనామానో వంద్యాః శ్రావణికాః స్మృతాః
ఎలా సిద్ధులు, గంధర్వులు, నాగులు, కింపురుషులు, పక్షులు గౌరవించబడతారో, అలాగే పుణ్యనామాలు కలిగిన శ్రావణికలు కూడా పూజించదగ్గవారిగా గుర్తించబడ్డారు.
తా సముద్దిశ్య కర్తవ్యస్తం నారీనరైరిహ
వాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఇక్కడ పురుషులు, స్త్రీలు కర్తవ్యాలు చేయాలి.
ఆఘ్రాయ ధూపం పక్వాన్నం జలం చాగన్ధ మేవ చ
ధూపం, వండిన అన్నం, నీరు, పరిమళాలు సమర్పించిన తర్వాత,
అదత్త్వా యది మృత్యుః స్యాదంతరాలేపి పాండవ సఫేనిలైర్ముఖై రౌద్రైర్భ్రియంతే నీచదుఃఖితాః ।। 4.95.
పాండవా, ఇవి ఇవ్వకపోతే, మధ్యలోనే మరణం సంభవించవచ్చు; దురదృష్టవంతులు, బాధపడేవారు ఉగ్రంగా, నురుగు నోరుతో ఉన్నవారి చేత బాధించబడతారు.
శ్రూయంతే హి పురా పార్థ పృథివ్యాం నహుషో నృపః
పార్థా, పూర్వం భూమిపై నహుషుడు అనే రాజు ఉన్నాడని వినబడింది.
అనన్త ఉవాచ । తుష్టోఽహం బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠ భక్త్యా తవ విశేషతః । వరం గృహాణ విప్రేన్ద్ర తుష్టోఽస్మి త్యజ విస్మయం ।। । కౌణ్డిన్య ఉవాచ । స్వకర్మ్మఫలభోగేన యాం యాం యోనిం వ్రజామ్యహం । తస్యాం తస్యాం హృషీకేశ హరిభక్తిర్దృఢాస్తు మే ।। అతిప్రమాదాన్మోహాద్వా యన్మయా దుష్కృతం కృతం । తదాగః క్షమ్యతాం నాథ ప్రణమామి పునః పునః ।। శ్రుత్వానన్తస్తు తద్వాక్యం దదౌ తస్మై వరత్రయం । దారిద్రనాశనం ధర్మ్మం విష్ణులోకం తథాక్షయం
అనంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! నీ భక్తికి నేను ఎంతో సంతోషించాను. ఓ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ఒక వరాన్ని కోరుకో. నేను సంతోషంగా ఉన్నాను, ఆశ్చర్యాన్ని విడిచిపెట్టు.' కౌండిన్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా స్వకర్మ ఫలితంగా నేను ఏ జన్మలో పుట్టినా, ఆ ప్రతి జన్మలో హృషీకేశా! నాకూ హరిభక్తి నిలకడగా ఉండాలి. అతి నిర్లక్ష్యంతో లేదా మోహంతో నేను చేసిన పాపాలు ఏవైనా ఉంటే, వాటిని క్షమించు ప్రభూ! నేను మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను.' అనంతుడు ఆ మాటలు విని, అతనికి మూడు వరాలు ఇచ్చాడు: దారిద్ర్య నివారణ, ధర్మం, విష్ణు లోకంలో శాశ్వత స్థానం.