భర్తా తస్యాః సమాగత్య తాం దదర్శ మహాధనామ్
ఆమె భర్త వచ్చి, ఆమెను గొప్ప ధనంతో ఉన్నదిగా చూశాడు.
పునర్జగామ సా హృష్టా గోరథేన స్వమాశ్రమమ్ తేనానంతప్రభావేణ శుభగోధనసంకులః
ఆమె ఆనందంతో, మంచి ఆవులతో చుట్టుముట్టిన ఆవుల బండిలో, అనంతుని కృపతో తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్లింది.
గృహాశ్రమః శ్రియా యుక్తో ధనధాన్యసమాయుతః
ఆ ఇంటి ఆశ్రమం ఐశ్వర్యంతో, ధనం ధాన్యాలతో నిండిపోయింది.
సాపి మాణిక్యకాఞ్చీభిర్ముక్తాహారవిభూషితా
ఆమె మాణిక్య కంచులతో, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
కదాచిదుపవిష్టేన దృష్టం బద్ధం సుదోరకమ్
ఒకసారి కూర్చుని ఉండగా, అతను బలంగా కట్టిన దారాన్ని చూశాడు.
తేన కర్మవిపాకేణ తస్య సా శ్రీః క్షయం గతా
ఆ కార్య ఫలితంగా, ఆమె ఐశ్వర్యం తగ్గిపోయింది.
యద్యదేవాగతం గేహే తత్ర తత్రైవ నశ్యతి
ఇంట్లోకి ఏది వచ్చినా, అది అక్కడే నశించిపోతుంది.
అనంతాక్షేపదోషేణ దారిద్ర్యం పతితం గృహే
ఎందరో నిందలు వచ్చి పడటంతో, ఆ ఇంట్లో దారిద్ర్యం నెలకొంది.
తతో జగామ కౌండిన్యో నిర్వేదాద్వనగహ్వరమ్
అప్పుడా కౌండిన్యుడు నిరాశతో అడవి లోతుల్లోకి వెళ్లిపోయాడు.
వ్రతం నిరశనం గృహ్య బ్రహ్మచర్యం జపన్హరిమ్
ఉపవాస వ్రతాన్ని చేపట్టి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, హరిదేవుని నామాన్ని జపించాడు.
తత్రాపశ్యన్మహావృక్షం ఫలితం పుష్పితం తథా తద్బ్రూహి సోప్యువాచేదం నానంతం వేద్మ్యహం ద్విజ
అక్కడ అతడు పండ్లు, పువ్వులు పూసిన గొప్ప చెట్టును చూశాడు. 'నాకు చెప్పు' అన్నాడు. ఆ చెట్టు, 'నాకు అనంతుడు తెలియదు, ద్విజుడా' అని చెప్పింది.
ఏవం నిరీక్షితస్తేన గాం దదర్శ సవత్సకామ్
అలా చూస్తూ ఉండగా, ఒక ఆవును దూడతో కలిసి చూశాడు.
సోబ్రవీద్ధేనుకే బ్రూహి యద్యనంతస్త్వయేక్షితః
ఆ ఆవును అడిగాడు, 'నీవు అనంతుణ్ని చూశావా? చెప్పు' అని.
తతో జగామాథ వనే గోవృషం శాద్వలే స్థితమ్
తర్వాత అడవిలోకి వెళ్లి, పచ్చిక మీద నిలబడి ఉన్న ఎద్దును చూశాడు.
గోవృషస్తమువాచాథ నానన్తో వీక్షితో మయా
ఆ ఎద్దు అతనితో, 'నేను అనంతుణ్ని చూడలేదు' అని చెప్పింది.
అన్యోన్యజలకల్లోలవీచిభిః పరిశోభితమ్
అక్కడ పరస్పర నీటి తుఫాన్లు, అలలతో అందంగా అలంకరించబడింది.
సేవితం భ్రమరైర్హంసైశ్చక్రైః కారండవైర్బకైః
బొమ్మలు, హంసలు, చక్రపక్షులు, కారండవాలు, బకపక్షులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
ఊచతుః పుష్కరిణ్యౌ తం నానంతం విద్వహే ద్విజ
ఆ రెండు పద్మసరోవరాలు అతనితో, 'మేము అనంతుణ్ని తెలియము, ద్విజుడా' అని చెప్పాయి.
తావప్యుక్తౌ సుమంతేన తస్యాపి వినివేదితమ్
ఆ ఇద్దరూ సుమంతునితో చెప్పగా, అతడూ అదే విషయాన్ని తెలియజేశాడు.
తస్మిన్క్షణే మునివరే కౌండిన్యే బ్రాహ్మణోత్తమే
ఆ సమయంలో, మహర్షి కౌండిన్యుడు, బ్రాహ్మణుల్లో శ్రేష్ఠుడు,
వృద్ధబ్రాహ్మణరూపేణ ఇత ఏహీత్యువాచ తమ్
వృద్ధ బ్రాహ్మణ రూపంలో అతనితో, 'ఇక్కడికి రా' అని అన్నాడు.
తాం పురీం దర్శయామాస దివ్యనారీనరైర్యుతామ్
అతనికి ఆ నగరాన్ని చూపించాడు, అది దివ్య స్త్రీపురుషులతో నిండింది.
పార్శ్వస్థశంఖచక్రాసిగదాగరుడశోభితమ్
పక్కన శంఖం, చక్రం, ఖడ్గం, గద, గరుడునితో అలంకరించబడి ఉంది.
విభూతిభేదైశ్చానన్తమనన్తం పరమేశ్వరమ్
వివిధ వైభవాలతో, అనంతుడు, అనంతుడు, పరమేశ్వరుడు అక్కడ ఉన్నాడు.
పాపోహం పాపకర్మాహం పాపాత్మా పాపసమ్భవః
నేను పాపి, నా చేతలు పాపమైనవి, నా మనసు పాపంతో నిండినది, నేను పాపంలోనే పుట్టినవాడిని.
అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం చ సుజీవితమ్ గర్దభం కుఞ్జరం చైవ దేవ మే బ్రూహి తత్త్వతః
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం సుఖంగా గడిచిందని అనిపిస్తోంది. దేవా, ఆ గాడిద, ఏనుగు గురించిన నిజాన్ని నాకు చెప్పు.
విద్యాదానం నోపకుర్వఞ్ఛిష్యేభ్యస్తరుతాం గతః
విద్యను నా శిష్యులకు ఇవ్వకపోతే, నేను చెట్టులా మారిపోయాను.
సా గౌర్వసున్ధరా దృష్టా నిష్ఫలా యా త్వయేక్షితా
నువ్వు చూసిన ఆ ఆవు గానీ, భూమి గానీ ఫలించనివే.
ధర్మాధర్మవ్యవస్థానం తచ్చ పుష్కరిణీద్వయమ్ బ్రాహ్మణోసావనంతోహం గుహాసంసారగహ్వరే
ధర్మం, అధర్మం ఎలా ఉండాలో, ఆ రెండు తీర్థాలు, ఇంకా నేను — ఈ లోక సంసారపు గుహలో అంతములేని బ్రాహ్మణుడిని.
ఇత్యుక్తం తే మయా సర్వం విప్ర గచ్ఛ పునర్గృహమ్
ఇలా నేను నీకు అన్నీ వివరించాను. బ్రాహ్మణా, మళ్లీ నీ ఇంటికి వెళ్ళు.