గచ్ఛ శీఘ్రం న దహతే భువనం యావదంగిరాః
త్వరగా వెళ్ళు, ఎందుకంటే నీవు లేనంత కాలం అంగిరసుడు ఈ లోకాన్ని కాల్చడు.
పాటలో హరితః శోణః శ్వేతో వర్ణః ప్రణాశితః దగ్ధమఙ్గిరసా సర్వం భూయోఽపి ప్రదహిష్యతి
పాటల, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు, తెలుపు రంగులు నశించిపోయాయి; అంగిరసుడు అన్నీ కాల్చేశాడు, మళ్లీ కూడా కాల్చబోతున్నాడు.
యావచ్చ దహతే సర్వం భువనం తపసాంగిరాః
అంగిరసుడు తన తపస్సుతో ఈ లోకాన్ని కాల్చుతున్నంత కాలం—
ఏవముక్తః స విభునా స్వస్థానమధిరూఢవాన్
ప్రభువు ఇలా చెప్పిన తరువాత, అతను తన స్థానానికి చేరుకున్నాడు.
గత్వాఙ్గిరా ఉవాచేదం గతః కిం కరవాణ్యహమ్
అంగిరసు అక్కడికి వెళ్లి, "నేను వచ్చాను, ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలి?" అని అడిగాడు.
సంప్రశస్యోచురగ్నిత్వం కురు తావన్మహీతలే
వారు అతన్ని పొగిడుతూ, "అగ్ని, నీవు ఇప్పుడు భూమిపై నీ కర్తవ్యాన్ని చేయు" అని అన్నారు.
యావదగ్నిం ప్రపశ్యామః క్వాసౌ నష్టః క్వ తిష్ఠతి 4.93.
మేము అగ్నిని చూడేవరకు, అతను ఎక్కడ పోయాడు, ఎక్కడ ఉన్నాడు అని అన్వేషించాలి.
దేవైర్దృష్టో యథా హ్యగ్నిస్తత్తే సర్వం నివేదితమ్
దేవతలు అగ్నిని ఎలా చూశారో, ఆ సంగతులన్నీ నీకు చెప్పబడ్డాయి.
అగ్నేఽగ్నిత్వం కురుష్వ త్వమంగిరాస్తు యథా పురా
అగ్ని, నీవు నీ స్వరూపాన్ని ధరించు; అంగిరసు, నీవు కూడా మునుపట్లానే చేయు.
కో మేఽపహృతం తేజః కేనాగ్నిత్వం కృతం త్విహ
నా తేజస్సును ఎవరు తీసుకున్నారు? ఇక్కడ ఎవరు అగ్ని స్థానాన్ని స్వీకరించారు?
ఉవాచ ముఞ్చ మత్స్థానం వచస్తోషకరం శృణు
అతను చెప్పాడు: "నా స్థలాన్ని విడిచిపెట్టు; హర్షం కలిగించే మాటలు విను."
బృహస్పతీతి నామా వై తథాన్యే బహవః సుతాః
బృహస్పతి అనే పేరు ఉంది, అలాగే మరెన్నో కుమారులు కూడా ఉన్నారు.
వహ్నిం సంజనయామాస పుత్రాన్పౌత్రాంస్తదాంగిరాః
అంగిరసు ఆ సమయంలో అగ్నిని, తన కుమారులను, మనవళ్లను సృష్టించాడు.
సర్వమేవ చతుర్దశ్యాం సంజాతం హవ్యవాహనమ్
చతుర్దశి రోజున అన్ని హవ్యవాహనాలు జన్మించాయి.
తతోఽష్టపతిపత్వే చ రుద్రేణ ప్రతిపాదితమ్
ఆ తరువాత, ఎనిమిది అధికారాన్ని రుద్రుడు ప్రసాదించాడు.
పైలజాబాలిమన్వాద్యైరన్యైశ్చ నహుషాదిభిః
పైలుడు, జాబాలి, మనువు మరియు ఇతరులు, నహుషుడు మొదలైనవారు కూడా చేశారు.
అజ్ఞాతావృషపాపైశ్చ వ్యాలైర్యే వ్యాప్య హింసితాః 4.93.
తెలియని పాపాత్ములు, ఎద్దులు, పాములు చేసిన హింస వల్ల కొందరు హతమయ్యారు.
పతితాః పర్వతేభ్యశ్చ తోయాగ్నిదహనే మృతాః తేషాం శస్తం చతుర్దశ్యాం శ్రాద్ధం స్వర్గసుఖప్రదమ్
కొంతమంది పర్వతాల నుంచి పడిపోయి, నీటిలో లేదా అగ్నిలో మరణించినవారికి, చతుర్దశి రోజున చేసిన శ్రాద్ధం స్వర్గసుఖాన్ని ఇస్తుంది.
శ్రాద్ధాని చైవ దత్తాని దానాని సులఘూన్యపి
శ్రాద్ధాలు, దానాలు, చిన్నదైనా దానం చేసినా, అవన్నీ ఇక్కడ ప్రస్తావించబడ్డాయి.
ఏవం తిథిరియం రాజన్నాగ్నేయీ ప్రోచ్యతే జనైః
ఇలా, రాజా, ఈ తిథిని ప్రజలు అగ్నితిథి అని పిలుస్తారు.
యస్యాం మనోరథం యంయం సముద్దిశ్య హ్యుపోషతి
ఈ రోజున ఎవరి కోరిక ఉన్నా, దాన్ని మనసులో ఉంచుకొని ఉపవాసం చేస్తారు.
చతుర్దశ్యాం నిరాహారః సమభ్యర్చ్య త్రిలోచనమ్ పఞ్చగవ్యం నిశి ప్రాశ్య స్వప్యాద్భూమౌ విమత్సరః
చతుర్దశి రోజున ఉపవాసంగా ఉండి, త్రినేత్రుడిని పూజించి, రాత్రి పంచగవ్యాన్ని సేవించి, భూమిపై అసూయ లేకుండా నిద్రించాలి.
శ్యామాకమథ వా భుక్త్వా తైలక్షారవివర్జితమ్
శ్యామాకాన్ని తినిన తరువాత, నూనెను, అల్కలిని దూరంగా ఉంచాలి.
అగ్నయే హవ్యవాహనాయ సోమాయాంగిరసే నమః
అగ్నికి, హవ్యవాహనుడైన అగ్నికి, సోమునికి, ఆంగిరసునికి నమస్కారం.
పూజయిత్వా విధానేన హోమం కృత్వా తథైవ చ
నియమానుసారం పూజ చేసి, అలాగే హోమం చేయాలి.
నమస్త్రిమూర్తయే తుభ్యం నమః సూర్యాగ్నిరూపిణే
మూడు రూపాలవాడవైన నీకు నమస్కారం. సూర్యుని, అగ్నిరూపుడవైన నీకు నమస్కారం.
నీరాజనం తతః కృత్వా పశ్చాద్భుంజీత వాగ్యతః 4.93.
తరువాత నీరాజనం చేసి, మౌనంగా ఉండి భోజనం చేయాలి.
సౌవర్ణం కారయేద్దేవం త్రినేత్రం శూలపాణినమ్
మూడు కళ్లతో, త్రిశూలాన్ని పట్టుకున్న దేవుని బంగారు విగ్రహాన్ని తయారు చేయాలి.
చన్దనేనానులిప్తాఙ్గం సితమాల్యోపశోభితమ్ సర్వకాలికమేతత్తే కథితం వ్రతముత్తమమ్
చందనంతో శరీరం పూసి, తెల్ల పుష్పమాలలతో అలంకరించాలి. అన్ని కాలాల్లో చేయదగిన ఈ ఉత్తమ వ్రతాన్ని నీకు వివరించాను.
సంవత్సరం సమాప్తం హి వ్రతస్య తు యదా భవేత్ మృతస్య దేహో దివ్యస్థో దివ్యాలంకారభూషితః
ఒక సంవత్సరం వ్రతం పూర్తయినప్పుడు, మరణించినవారి శరీరం దివ్యస్థితిని పొందుతుంది, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడుతుంది.