తతో వివాదం పశ్యామి భవతాం తైః సమేత్య చ
మీ ఇద్దరి మధ్య ఇప్పుడు వివాదం జరుగుతోందని నేను చూస్తున్నాను.
లోకపాలాన్మహేంద్రాదీన్సయమాన్వారుణానిలాన్
లోకపాలులైన మహేంద్రుడు, యముడు, వరుణుడు, అనిలుడు మొదలైనవారు అక్కడ ఉన్నారు.
గంధర్వాన్విత్తరక్షోఘ్నాన్రాక్షసాన్దైత్యదానవాన్
గంధర్వులు, కుబేరుడు, రాక్షస సంహారకులు, రాక్షసులు, దైత్యులు, దానవులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
దృష్ట్వా తు విబుధాన్సర్వాన్బ్రహ్మా ప్రోవాచ తానృషీన్
అక్కడ ఉన్న అన్ని దేవతలను చూసిన బ్రహ్మదేవుడు, ఆ మహర్షులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
ఏవముక్తో గతస్తావదుతథ్యః సూర్యమండలమ్
అలా చెప్పిన తరువాత, ఉతత్యుడు సూర్య మండలానికి వెళ్లాడు.
స ఉతథ్యమథోవాచ కథం బ్రహ్మన్వ్రజామ్యహమ్
అప్పుడు అతను ఉతత్యుడిని అడిగాడు: బ్రాహ్మణా, నేను ఎలా వెళ్లాలి?
ఏవముక్తో మునిః ప్రాయాత్సర్వ దేవసమాగమమ్ 4.93.
అలా అడిగిన తరువాత, ఆ మహర్షి అన్ని దేవతల సమూహానికి వెళ్లాడు.
ఉవాచాఙ్గిరసం బ్రహ్మా శీఘ్రమేనం త్వమానయ
బ్రహ్మదేవుడు అంగిరసుని ఉద్దేశించి అన్నాడు: త్వరగా అతన్ని ఇక్కడికి తీసుకురా.
ఏహ్యేహి భగవన్సూర్య తప్యతే భవతాన్వహమ్
రా రా భగవంతుడైన సూర్యుడా, నీవు ప్రతి రోజూ అతని వల్ల కాలిపోతున్నావు.
స్థిత్వా ముహూర్తం ప్రోవాచ కిం వా కార్యముపస్థితమ్
కొంతసేపు నిలబడి, అతను అడిగాడు: ఏ పని కలిగింది?
గచ్ఛ శీఘ్రం న దహతే భువనం యావదంగిరాః
త్వరగా వెళ్ళు, ఎందుకంటే నీవు లేనంత కాలం అంగిరసుడు ఈ లోకాన్ని కాల్చడు.
పాటలో హరితః శోణః శ్వేతో వర్ణః ప్రణాశితః దగ్ధమఙ్గిరసా సర్వం భూయోఽపి ప్రదహిష్యతి
పాటల, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు, తెలుపు రంగులు నశించిపోయాయి; అంగిరసుడు అన్నీ కాల్చేశాడు, మళ్లీ కూడా కాల్చబోతున్నాడు.
యావచ్చ దహతే సర్వం భువనం తపసాంగిరాః
అంగిరసుడు తన తపస్సుతో ఈ లోకాన్ని కాల్చుతున్నంత కాలం—
ఏవముక్తః స విభునా స్వస్థానమధిరూఢవాన్
ప్రభువు ఇలా చెప్పిన తరువాత, అతను తన స్థానానికి చేరుకున్నాడు.
గత్వాఙ్గిరా ఉవాచేదం గతః కిం కరవాణ్యహమ్
అంగిరసు అక్కడికి వెళ్లి, "నేను వచ్చాను, ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలి?" అని అడిగాడు.
సంప్రశస్యోచురగ్నిత్వం కురు తావన్మహీతలే
వారు అతన్ని పొగిడుతూ, "అగ్ని, నీవు ఇప్పుడు భూమిపై నీ కర్తవ్యాన్ని చేయు" అని అన్నారు.
యావదగ్నిం ప్రపశ్యామః క్వాసౌ నష్టః క్వ తిష్ఠతి 4.93.
మేము అగ్నిని చూడేవరకు, అతను ఎక్కడ పోయాడు, ఎక్కడ ఉన్నాడు అని అన్వేషించాలి.
దేవైర్దృష్టో యథా హ్యగ్నిస్తత్తే సర్వం నివేదితమ్
దేవతలు అగ్నిని ఎలా చూశారో, ఆ సంగతులన్నీ నీకు చెప్పబడ్డాయి.
అగ్నేఽగ్నిత్వం కురుష్వ త్వమంగిరాస్తు యథా పురా
అగ్ని, నీవు నీ స్వరూపాన్ని ధరించు; అంగిరసు, నీవు కూడా మునుపట్లానే చేయు.
కో మేఽపహృతం తేజః కేనాగ్నిత్వం కృతం త్విహ
నా తేజస్సును ఎవరు తీసుకున్నారు? ఇక్కడ ఎవరు అగ్ని స్థానాన్ని స్వీకరించారు?
ఉవాచ ముఞ్చ మత్స్థానం వచస్తోషకరం శృణు
అతను చెప్పాడు: "నా స్థలాన్ని విడిచిపెట్టు; హర్షం కలిగించే మాటలు విను."
బృహస్పతీతి నామా వై తథాన్యే బహవః సుతాః
బృహస్పతి అనే పేరు ఉంది, అలాగే మరెన్నో కుమారులు కూడా ఉన్నారు.
వహ్నిం సంజనయామాస పుత్రాన్పౌత్రాంస్తదాంగిరాః
అంగిరసు ఆ సమయంలో అగ్నిని, తన కుమారులను, మనవళ్లను సృష్టించాడు.
సర్వమేవ చతుర్దశ్యాం సంజాతం హవ్యవాహనమ్
చతుర్దశి రోజున అన్ని హవ్యవాహనాలు జన్మించాయి.
తతోఽష్టపతిపత్వే చ రుద్రేణ ప్రతిపాదితమ్
ఆ తరువాత, ఎనిమిది అధికారాన్ని రుద్రుడు ప్రసాదించాడు.
పైలజాబాలిమన్వాద్యైరన్యైశ్చ నహుషాదిభిః
పైలుడు, జాబాలి, మనువు మరియు ఇతరులు, నహుషుడు మొదలైనవారు కూడా చేశారు.
అజ్ఞాతావృషపాపైశ్చ వ్యాలైర్యే వ్యాప్య హింసితాః 4.93.
తెలియని పాపాత్ములు, ఎద్దులు, పాములు చేసిన హింస వల్ల కొందరు హతమయ్యారు.
పతితాః పర్వతేభ్యశ్చ తోయాగ్నిదహనే మృతాః తేషాం శస్తం చతుర్దశ్యాం శ్రాద్ధం స్వర్గసుఖప్రదమ్
కొంతమంది పర్వతాల నుంచి పడిపోయి, నీటిలో లేదా అగ్నిలో మరణించినవారికి, చతుర్దశి రోజున చేసిన శ్రాద్ధం స్వర్గసుఖాన్ని ఇస్తుంది.
శ్రాద్ధాని చైవ దత్తాని దానాని సులఘూన్యపి
శ్రాద్ధాలు, దానాలు, చిన్నదైనా దానం చేసినా, అవన్నీ ఇక్కడ ప్రస్తావించబడ్డాయి.
ఏవం తిథిరియం రాజన్నాగ్నేయీ ప్రోచ్యతే జనైః
ఇలా, రాజా, ఈ తిథిని ప్రజలు అగ్నితిథి అని పిలుస్తారు.