తపసా తస్య తుష్టేన చతుర్వక్త్రేణ భారత ।।4.85.
ఆయన తపస్సుతో నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మను సంతృప్తిపరిచాడు, ఓ భారత వంశజా.
సమస్తభృత్యసహితః సాంతఃపురపరిస్థితః
అతడు తన సేవకులతో కూడి, అంతఃపురంలో ఉండేవాడు.
కల్పాదౌ సప్తమే ద్వీపే తేన పుష్కరవాసినః
ఆ కల్ప ప్రారంభంలో, ఏడవ ద్వీపంలో, పుష్కరంలో నివసించేవారు.
తదైవ బ్రహ్మణా దత్తం యానమస్య యతో నృప
అప్పుడే బ్రహ్మదేవుడు ఆ రాజుకు ఒక వాహనం ఇచ్చాడు.
నాగస్య తస్యాస్య జగత్త్రయేపి బ్రహ్మాంబుజస్థస్య తపోఽనుభావాత్
బ్రహ్మదేవుడి పద్మంపై నివసించే ఆ పాము చేసిన తపస్సు శక్తితో, మూడు లోకాల్లో కూడా ప్రభావం కనిపించింది.
నామ్నా చ లావణ్యవతీ బభూవ యా పార్వతీవేష్టతమా భవస్య
ఆమె లావణ్యవతిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. భవుడికి, పార్వతిదేవికి ఎంత ప్రియమో, అంతగా ఆమె కూడా ప్రియమైనవారు అయ్యింది.
తదాత్మనః సర్వమవేక్ష్య రాజా ముహుర్ముహుర్విస్మయమాససాద
ఇది అంతా తన కన్నులతో చూసిన రాజు, మళ్లీ మళ్లీ ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
కస్మాద్విభూతిరమలా మమ మర్త్యపూజ్యా జాయా చ సర్వవిజితామరసున్దరీ యా
నాకు ఇంత పవిత్రమైన మహిమ, మానవులు కూడా పూజించే భార్య, దేవతల అందమైన స్త్రీలను మించిపోయిన భార్య ఎలా లభించిందో ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
యస్మిన్ప్రవిష్టమపి కోటిశతం నృపాణాం సామాత్యకుజరనరాశ్వఘనావృతానామ్
వందల కోట్లు రాజులు, వారి మంత్రులు, ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలతో కూడి వచ్చినా, అది లోపలికి ప్రవేశించినా—
తస్మాత్కిమన్యజననీజఠరోద్భవేన ధర్మాదికం కృతమశేషజనాతిగం స్యాత్
ఇంకొక జన్మలో, మరొకరి గర్భంలో పుట్టినా, అన్ని జీవులు సాధించిన ధర్మాది ఫలితాలను మించిపోయే పుణ్యం ఏముంటుంది?
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ధ్యానేనా వేక్ష్య చాఖిలమ్ 4.85.
ఆయన మాటలు విని, ధ్యానంతో అన్నీ గ్రహించి—
లుబ్ధకస్త్వం పురా రాజన్సర్వసత్త్వభయంకరః
ఓ రాజా! నువ్వు ఒకప్పుడు జంతువులకు భయాన్ని కలిగించే వేటగాడివి.
యతమధ్యో హ్రస్వకేశః కృష్ణాంగో రక్తలోచనః
నీవు చిన్నదేహంతో, చిన్న జుట్టుతో, నల్లటి రంగుతో, ఎర్ర కళ్లతో ఉండేవాడివి.
అభూదనావృష్టిరతీవ రౌద్రా కదాచి దాహారనిమిత్తరోషః
ఒకసారి భయంకరమైన వర్షాభావం వచ్చింది. ఆకలి, దాహం వల్ల కోపంతో నీవు అత్యంత క్రూరుడవయ్యేవాడివి.
ఉన్మూల్య లోభాచ్చ పురం సమస్తం భ్రాంతం త్వయాశేషమహత్తదా సీత్
లోభంతో నీవు మొత్తం పట్టణాన్ని దోచివేసి, ఆ సమయంలో ఎక్కడికక్కడ తిరిగి అందరికీ పెద్ద కష్టం కలిగించేవాడివి.
ఉపవిష్టస్త్వమేకస్మిన్సభార్యో భవనాంగణే
నీవు భార్యతో కలిసి ఇంటి ప్రాంగణంలో ఒంటరిగా కూర్చున్నావు.
సమాప్య మాఘమాసస్య ద్వాదశ్యాం లవణాచలమ్
మాఘమాసంలో పన్నెండవ తేదీన నీవు లవణాచల పర్వతానికి ప్రయాణం పూర్తి చేశావు.
అలంకృత్య హృషీకేశం సీవర్ణం పరమం పదమ్
నీవు హృషీకేశుడిని, ఆ బంగారు పరమపదాన్ని అలంకరించావు.
కిమేభిః కమలైః కార్యం వరం విష్ణురలంకృతః
ఈ కమలాలతో ఏమి ప్రయోజనం? విష్ణువు అలంకరించబడితే చాలు.
తత్ప్రసంగాత్సమభ్యర్చ్య కేశవం లవణాచలమ్
ఆ సందర్భంలో, నీవు లవణాచల పర్వతంపై కేశవుడిని పూజించావు.
అథానంగవతీ తుష్టా తయోర్హోనశతత్రయమ్ 4.85.
ఆ తర్వాత అనంగవతీ సంతోషంతో వారిద్దరికీ మూడు వందల హోమాలు సమర్పించింది.
అనంగవతీ చ పునస్తయోరన్నం చతుర్విధమ్
మళ్లీ అనంగవతీ వారిద్దరికీ నలువిధాల అన్నం ఇచ్చింది.
తాభ్యాం తు తదపి త్యక్తం భోజ్యావః శ్వో వరాననే
అందులో కొంతను రేపటి భోజనంగా ఉంచాలని ఆ ఇద్దరూ కూడా వదిలిపెట్టారు, ఓ చందమామ ముఖముగలవాడా.
జన్మప్రభృతి పాపిష్ఠావావాం దేవి దృఢవ్రతే
పుట్టినప్పటి నుండి మేమిద్దరం పాపాలు చేసినవారమే, ఓ దేవీ, కానీ మన వ్రతంలో మాత్రం దృఢంగా ఉన్నాం.
ఇతి జాగరణం తాభ్యాం ప్రసంగాత్తదనుష్ఠితమ్
అలా, వారి అనుబంధం వల్ల ఆ ఇద్దరూ జాగరణ వ్రతాన్ని ఆచరించారు.
గ్రామశ్చ గురవే భక్త్యా విప్రేభ్యో ద్వాదశైవ హి
ఆ ఊరిని గురువుకు భక్తితో సమర్పించారు, పన్నెండు ఊళ్లను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చారు.
భోజనం చ సుహృన్మిత్రదీనాంధకృపణైః సమమ్
ఆహారాన్ని స్నేహితులు, మిత్రులు, బీదలు, అంధులు, దరిద్రులతో సమానంగా పంచుకున్నారు.
భవాఁస్తు లుబ్ధకో జాతః సపత్నీకో నరేశ్వరః
ఓ రాజా, నీవు నీ భార్యతో కలిసి వేటగాడవిగా జన్మించు.
ప్రాప్తం సుదుర్ల్లభం వీర త్వయా పుష్కరమన్దిరమ్
ఓ వీరా, నీవు చాలా అరుదుగా లభించే పుష్కరాలయాన్ని పొందావు.
యథా కామగతం దక్షం పద్మయోనిం విరించినా
విరించిని తన కోరిక మేరకు పద్మయోనిని అయిన దక్షుణ్ణి చేరినట్టుగా,