గోషు యజ్ఞాః ప్రవర్తంతే గోషు దేవాః ప్రతిష్ఠితాః
యజ్ఞాలు ఆవులలోనే జరుగుతాయి; ఆవులలోనే దేవతలు స్థిరంగా ఉంటారు.
శృఙ్గమూలే గవాం నిత్యం బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ సంస్థితౌ
ఆవు కొమ్ముల వేరుల దగ్గర ఎప్పుడూ బ్రహ్మ, విష్ణువులు ఉంటారు.
శివో మధ్యే మహాదేవః సర్వకారణకారణమ్
మధ్యభాగంలో శివుడు, మహాదేవుడు, అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడు, ఉంటాడు.
కంబలాశ్వతరౌ నాగౌ నాసాపుటసమాశ్రితౌ
కంబలుడు, అశ్వతరుడు అనే రెండు పాములు ఆవు ముక్కు రంధ్రాలలో నివసిస్తాయి.
దంతేషు వసవః సర్వే జిహ్వాయాం వరుణః స్థితః
ఆవు పళ్ళలో వసువులు అన్నీ ఉంటాయి; నాలుకపై వరుణుడు స్థిరంగా ఉంటాడు.
సంధ్యాద్వయం తథేష్టాభ్యాం గ్రీవాయాం చ పురందరః
ఆవు మెడలో రెండు సంధ్యలు, కోరుకున్న దేవతలు, అలాగే పురందరుడు కూడా ఉంటారు.
చతుష్పాత్సకలో ధర్మో నిత్యం జంఘాసు తిష్ఠతి 4.69.
నాలుగు కాళ్లు గల ఆవు కాళ్లలో ధర్మం ఎప్పుడూ నిలిచి ఉంటుంది.
ఖురాణాం పశ్చిమే భాగే రాక్షసాః సంప్రతిష్ఠితాః
ఆవు కూర్చుల వెనుక భాగంలో రాక్షసులు స్థిరంగా ఉంటారు.
శ్రోణీతటస్థాః పితరః కపోలేషు చ మానవాః
నడుము పక్కలలో పితృదేవతలు, చెంపలపై మనుషులు ఉన్నారు.
ఆదిత్యా రశ్మయో వాలాః పిణ్డీభూతా వ్యవస్థితాః
సూర్యుని కిరణాలు జుట్టుగా కూడి, అందంగా ఏర్పడినవి.
త్రయస్త్రింశద్దేవకోట్యో రోమకూపే వ్యవస్థితాః
మూడున్నర కోట్ల దేవతలు జుట్టు రంధ్రాలలో స్థిరంగా ఉన్నారు.
చత్వారః సాగరాః ప్రోక్తా గవాం యే తు పయోధరాః
నాలుగు సముద్రాలు ఆవుల పాలు పిండాలుగా చెప్పబడ్డాయి.
జఠరే గార్హపత్యోఽగ్నిర్దక్షిణాగ్నిర్హృదిస్థితః
జఠరంలో గార్హపత్యాగ్ని, హృదయంలో దక్షిణాగ్ని స్థితి చెందాయి.
అస్థివ్యవస్థితాః శైలా మజ్జాసు క్రతవః స్థితాః
ఎముకల్లో పర్వతాలు, మజ్జలో యజ్ఞాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
సురక్తపీతకృష్ణాదౌ గవాం వర్ణే వ్యవస్థితాః
ఎరుపు, తెలుపు, పసుపు, నలుపు రంగుల్లో ఆవుల స్వరూపాలు ఉన్నాయి.
సంస్మృత్య తత్క్షణాద్గౌరీ ఇయేష సదృశీం తనుమ్
అది గుర్తు చేసుకొని, ఆ క్షణంలోనే గౌరీ అలాంటి రూపాన్ని కోరింది.
షడున్నతాం పఞ్చనిమ్నాం మండూకాక్షీం సువాలధిమ్ 4.69.
ఆ ఆవు ఆరు భాగాలు పైకి, ఐదు భాగాలు క్రిందికి, గబ్బిలం కన్నుల్లా కన్నులు, అందమైన తోక జుట్టుతో ఉంది.
సుశీలాం చ సుతస్నేహాం సుక్షీరాం సుపయోధరామ్
ఆమె మంచి స్వభావంతో, కూనపిల్లపై మమకారంతో, మధురమైన పాలుతో, అందమైన పిండాలతో ఉంది.
చర్యయా ప్రతరన్హృష్టో మహాదేవః స్వచేతసి
ఆమె నడకతో, ఉదయాన్నే మహాదేవుడు తన మనసులో ఆనందించాడు.
దత్త్వా కులపతేః పార్శ్వం భృగోస్తాం గాం న్యవేదయత్
ఆ ఆవును కుటుంబాధిపతికి సమీపంలో ఇచ్చి, భృగువుకు సమర్పించాడు.
న్యాసరూపాం దదౌ ధేనుం రక్షిత్వా తాం దినద్వయమ్
రెండు రోజులు కాపాడి, ఆ ఆవును న్యాసంగా అప్పగించాడు.
అన్తర్ద్ధిమగమద్దేవః పునర్వ్యాఘ్రో బభూవ హ
ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయి, మళ్లీ పులి రూపం ధరించాడు.
వజ్రచక్రనఖో దేవీం జ్వలత్పింగలలోచనః
వజ్రంలాంటి గోరు, చక్రాల్లాంటి రూపం, మిణుగురు రంగు కళ్లతో ఆ దేవుడు ఆ దేవిని దగ్గరికి వెళ్లాడు.
సంప్రాయాదాశ్రమపదం తాం చ ధేనుం సవత్సికామ్
ఆయన ఆశ్రమానికి వెళ్లి, ఆ ఆవును కూనపిల్లతో పాటు తీసుకెళ్లాడు.
హాహేత్యుచ్చైః కేచిదూచుర్హుంహుంకారైస్తథాపరే
కొంత మంది పెద్దగా 'హా!' అని అరవగా, మరికొందరు 'హుం హుం' అని శబ్దం చేశారు.
తాలాస్ఫోటాన్దదుః కేచిద్వ్యాఘ్రం దృష్ట్వాతిభైరవమ్
ఆ భయంకరమైన పులిని చూసి, కొంత మంది చేతులు కొట్టారు.
తస్యా వ్యాఘ్రభయార్తాయాః కపిలాయా యుధిష్ఠిర 4.69.
అయితే, యుధిష్ఠిరా, ఆ కపిలా ఆవు పులి భయంతో వణికిపోతూ ఉంది.
వ్యాఘ్రవత్సకయోస్తత్ర వందితం సురకిన్నరైః
అక్కడ ఆ పులిని, దాని పిల్లను దేవతలు, కిన్నరులు పూజించారు.
సజలం శివలింగం చ శమ్భోస్తీర్థం తదుత్తమమ్
అక్కడ తడి శివలింగం, శంభువు ప్రసిద్ధమైన తీర్థం ఉంది.
తత్ర స్నాత్వా మహాతీర్థే జంబూమార్గే నరాధిప
ఓ రాజా, జంబూ మార్గంలో ఉన్న ఆ మహాతీర్థంలో స్నానం చేసినవారు,