చన్ద్రలేఖేవ పతితా భూమౌ భాసితదిఙ్ముఖా 4.64.
ఆమె ముఖం అన్ని వైపులా ప్రకాశిస్తూ, అర్ధచంద్రంలా నేలపై పడిపోయింది.
ఉవాచ భైమీ సవ్రీడం సైరంధ్రీం మాం నిబోధతామ్
భీముడి కుమార్తె సిగ్గుతో, సైరంధ్రీ అనే దాసిని చూచి, 'నన్ను విను' అని చెప్పింది.
యది ప్రార్థయతే కశ్చిద్దండ్యస్తే సాంప్రతం భవేత్ ఏవమస్త్వనవద్యాంగి రాజ మాతాప్యువాచ తామ్
ఇప్పుడు నిన్ను ఎవరైనా కోరితే, అతడిని శిక్షించాలి. అలా జరగాలని, నిందలేని సుందరివి, అని రాజమాత కూడా ఆమెతో చెప్పింది.
ఏవంవిధా తద్భవనే కంచిత్కాలమనిందితా ఆనయామాస ముదితో దమయంతీం గృహం పితుః
అలా, ఆ ఇంట్లో కొంతకాలం అపవాదం లేకుండా ఉండి, ఆనందంగా దమయంతిని తండ్రి ఇంటికి తీసుకువచ్చారు.
మాత్రా పిత్రా సమాయుక్తా సుతైర్భ్రాతృభిరేవ చ
ఆమె తల్లి, తండ్రితో పాటు తన కుమారులు, అన్నలతో కూడి మళ్లీ కలిసింది.
ప్రోవాచ విమనాహూయ వ్రతం దానమథాపి వా
ఆమెను విచారంతో పిలిపించి, వ్రతం లేదా దానం గురించి చెప్పింది.
తత్రేతిహాసకుశలో విప్రః ప్రోవాచ బుద్ధిమాన్
అక్కడ, పురాణాలపై పాండిత్యం కలిగిన ఒక తెలివైన బ్రాహ్మణుడు మాట్లాడాడు.
చకార సర్వం తన్వంగీ యత్పురాణవిదా తదా
ఆ సన్నని దేహం కలిగిన దమయంతి, పురాణాలను తెలిసినవాడు చెప్పినట్టు అన్నీ చేసింది.
వ్రతస్యాస్య ప్రభావేణ దమయంత్యా నరోత్తమ
ఈ వ్రతం వల్ల దమయంతి, ఓ ఉత్తమ పురుషా,
సర్వమేతత్సమాచక్ష్వ మాం సర్వజ్ఞోసి యాదవ
ఈ సంగతులన్నీ నాకు చెప్పు, నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివి యాదవా.
భార్యార్థం తు వణిక్పుత్రః పుత్రార్థే గుర్విణీ తథా ।। 4.64.
భార్య కోసం వాణికుని కుమారుడు, కుమారుని కోసం సంతానం కోరే మహిళ కూడా ఈ వ్రతాన్ని చేస్తారు.
ధర్మార్థకామసంసిద్ధయై లోకకన్యా వరార్థినీ
ధర్మం, ఆర్థిక ప్రయోజనం, కామసిద్ధి కోసం లోకంలోని యువతి వరుడు కోరుకుంటుంది.
చిరప్రవాసితే కాంతే కాలేన ధృతిపండితా
ప్రియుడు చాలా కాలంగా దూరంగా ఉన్నప్పుడు, ఓర్పుతో ఉన్న ఆ మహిళ కాలక్రమంలో సహనం చూపుతుంది.
యదా యస్య భవేదార్తం కార్యతే హి తదా వ్రతమ్
ఎవరైనా బాధపడుతున్నప్పుడు, అప్పుడే ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు.
నక్తం తదాశాః సంపూజ్యాః పుష్పాలక్తకచన్దనైః దత్త్వా ఘృతాక్తం నైవేద్యం పునః కార్యం నివేదయేత్
రాత్రి సమయంలో కోరికలను పూలతో, కుంకుమతో, చందనంతో పూజించాలి. నెయ్యితో చేసిన నైవేద్యం సమర్పించి, మళ్లీ ఆ పూజను నివేదించాలి.
ఆశాశ్చాశాః సదా సంతు విద్యంతాం చ మనోరథాః
కోరికలు ఎప్పుడూ ఉండాలి, మనసులో ఉన్న ఆశలు నెరవేరాలి.
ఏవం సంపూజ్య భుఞ్జీత దత్త్వా విప్రాయ దక్షిణామ్
ఇలా పూజ చేసి, బ్రాహ్మణునికి దక్షిణా ఇచ్చిన తర్వాత భోజనం చేయాలి.
యావన్మనోరథః పూర్ణస్తతః పశ్చాత్సముద్యమాత్
మన కోరిక నెరవేరిన తర్వాత, ఆ విధిగా నిర్ణయించిన కార్యాన్ని చేయాలి.
సౌవర్ణాః కారయేదాశా రౌప్యపిష్టాతకేన వా
కోరికలను బంగారంతో లేదా వెండితో తయారు చేయాలి.
పూజయేన్మంత్రసందర్భైరేభిర్ధ్యాత్వా గృహాంగణే। పూర్వా చన్ద్రేణ సహితా ఐన్ద్రీదిగ్దేవతే నమః
ఈ మంత్రాలతో ఇంటి ప్రాంగణంలో ధ్యానం చేస్తూ పూజించాలి: 'తూర్పు దిక్కు చంద్రుడితో కలసి, ఇంద్రుని దిక్కు దేవతలకు నమస్సులు.'
అగ్నేః పరిగ్రహాదార్యే త్వమాగ్నేయీతి పఠ్యసే 4.64.
నీవు అగ్ని సంబంధంగా ఉన్నందువల్ల, అగ్నేయ అని పిలవబడుతున్నావు.
దేవరాజం సమాసాద్య లోకః సంయమయత్యసౌ
దేవేంద్రుని చేరిన తర్వాత, లోకాన్ని ఆయన నియంత్రిస్తాడు.
ఖడ్గంసహాతివికృతా నైర్ఋతిస్త్వముపాభృతా
ఖడ్గంతో, భయంకరంగా, నీవే నైరృతి దిక్కు దేవతవు, పూజింపబడుతున్నావు.
త్వయ్యాస్తే భవనాధారవరుణో యాదసాం పతిః
నీలోనే నివసిస్తున్నాడు వరుణుడు, జలజంతువులకు అధిపతి, ఇళ్లకు ఆధారం.
అధిశ్రితాసి యస్మాత్త్వం వాయునా జగదాయునా
నీవు వాయువుతో, జగత్తుకు ప్రాణమైన వాయువుతో ఆధారపడివున్నావు.
కుబేరవాసతః సౌమ్యా ప్రఖ్యాతా త్వమథోత్తరా అతస్త్వం శివసాన్నిధ్యం దేవి దేహి శివే నమః
కుబేరుని ప్రాంతంలో నివసిస్తూ, ఉత్తరదిక్కు మృదువైనవాడిగా ప్రసిద్ధి చెందినవు. అందుకే, ఓ దేవి, శివుని సన్నిధిని ప్రసాదించు. శివాయ నమః.
సర్పాష్టకకులేన త్వం సేవితాసి తథాప్యధః
నీవు ఎనిమిది రకాల పాముల వృందంతో సేవించబడుతున్నావు, అయినా నీవు క్రిందగానే ఉన్నావు.
సప్తలోకైః పరిగతా సర్వదా త్వం శివా యతః
శివా! నీవు ఎప్పుడూ ఏడు లోకాలచేత చుట్టుముట్టబడి ఉంటావు.
నక్షత్రాణి చ సర్వాణి గ్రహాస్తారాగ్రహాస్తథా సర్వే మమేష్టసిద్ధ్యర్థే భవంతు ప్రణతాః సదా
నా కోరికలు నెరవేరాలంటే, అన్ని నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, గ్రహదేవతలు ఎప్పుడూ నమస్కరించాలి.
ఏభిర్మంత్రైః సమభ్యర్చ్య పుష్పధూపాదినా తతః
ఈ మంత్రాలతో, పుష్పాలు, ధూపం మొదలైన వాటితో పూజ చేసి,