அஶ்விநௌ தௌ ததோ ஜ்ஞேயௌ தம்டநாயகபிம்கலௌ
அதனால், அஶ்வினர்கள் இருவரும் தண்டநாயகன் மற்றும் பிங்கலன் என்று அறியப்பட வேண்டும்.
ரேவதஶ்சைவ திம்டிஶ்ச இத்யேதே ப்ரவரா மயா
ரேவதன் மற்றும் டிண்டி—இந்த உயர்ந்தவர்கள் எனால் விவரிக்கப்பட்டுள்ளனர்.
இத்யேபிர்நாமபிஸ்த்வந்யே தாநவாநாம் ஜிகாம்ஸயா
இந்த பெயர்களால், மற்றவர்கள், தானவர்கள் மீது வெற்றி பெறும் எண்ணத்துடன்,
ஸரூபாஶ்சாந்யரூபாஶ்ச விரூபாஃ காமரூபிணஃ
ஒரே மாதிரியாகவும், வேறு வடிவங்களிலும், விகாரமானவர்களாகவும், விருப்பப்படி எந்த வடிவமும் எடுக்கக்கூடியவர்களாகவும் இருந்தனர்.
தாதுர்திவிதி வை ப்ரோக்தோ க்ரீடாயாம் ஸ து உச்யதே
'தி' என்ற வேருக்கு விளையாட்டு என்ற பொருள் கூறப்படுகிறது; இது இங்கே குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
ரு'சோ யஜூம்ஷி ஸாமாநி யாந்யுக்தாநீஹ வை மயா
நான் இங்கு கூறிய ரிக், யஜூர், சாம வேதங்கள்,
தே ஶ்ருத்வாராத்ய தேவேஶம் ஸம்ஸித்தா திவி ஸம்ஸ்திதாஃ ।। 1.124.
அவற்றை கேட்டும், தேவர்களின் இறைவனை வழிபட்டும், அவர்கள் பரிபூரணத்தை அடைந்து வானுலகில் தங்கியுள்ளனர்.
இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ப்ரஹ்மர்ஷிஸம்வாதே ப்ரவரவர்ணநம் நாம சதுர்விம்ஶத்யுத்தரஶததமோऽத்யாயஃ
இவ்வாறு, ஸ்ரீபவிஷ்ய மகாபுராணத்தில், ப்ராஹ்ம பருவத்தில், சப்தமீ கல்பத்தில், ப்ரஹ்மரிஷிகள் உரையாடலில், 'பிரமுகர்களின் விவரிப்பு' என்ற பெயருடைய நூற்றிருபத்திநான்காவது அதிகாரம் முடிகிறது.
ததுச்யதே கிமாத்மா ச கதம்பூதஶ்ச கத்யதாம்
இப்போது கேட்கப்படுகிறது: ஆத்மா என்றால் என்ன? அது எப்படிப்பட்டது? விளக்கப்படட்டும்.
யதாத்மகம் ஹி யத்ப்ரோக்தம் யதா வஸம்தி தேவதாஃ
எது ஆத்மாவின் இயல்பாகக் கூறப்படுகிறது, தேவதைகள் எவ்வாறு வாழ்கிறார்கள் என்பதும்,
புரஸ்தாச்ச சதுஃஶ்ரு'ம்கம் தத்வ்யோமாயதநம் ரவேஃ
முன்புறம், வானில் சூரியனின் நான்கு மலைச்சிகரங்கள் கொண்ட இருப்பிடம்,
கைரிகார்ணவஸம்பூதம் யதம்தர்கர்பமாஶ்ரிதம்
அது செம்மண் கடலில் தோன்றி, உள்ளே அதன் சாரமாக இருக்கிறது.
வருணஸ்ய யதா பாஶோ ஹுங்காரோ வேதஸோ யதா
வருணனின் கட்டும், படைத்தவரின் 'ஹும்' என்ற ஒலியும் போல,
இந்த்ரஸ்ய ச யதா வஜ்ரம் ததா வ்யோம ரவேஃ ஸ்ம்ரு'தம்
இந்திரனின் வஜ்ரம் போலவே, வானம் சூரியனுக்குரியதாகக் கருதப்படுகிறது.
ஹரஶ்ச வர்ஷஶுத்தஶ்ச த்ர்யம்பகஶ்சாபராஜிதஃ ஈஶ்வரோ புவநஶ்சைதே ருத்ரா ஏகாதஶ ஸ்ம்ரு'தாஃ
ஹரன், வர்ஷசுத்தன், திரயம்பகன், அபராஜிதன், ஈஸ்வரன், புவனன்—இவர்கள் பதினொன்று ருத்ரர்கள் என்று நினைவுகூரப்படுகிறார்கள்.
ஆதித்யாநாம் ச நாமாநி விஷ்ணோஶ்சக்ரஸ்ய தீயதாம்
ஆதித்யர்களின் பெயர்களும், விஷ்ணுவின் சக்கரத்தினதும் பெயர்களும் கூறப்படட்டும்.
விவஸ்வாந்த்ஸவிதா சைவ பூஷா த்வஷ்டா ததைவ ச
விவஸ்வான், சவிதா, பூஷா, த்வஷ்டா ஆகியோர்.
பாராவதாஸ்ததா சாந்யே தே ஹ்யாஸம்ஸ்துஷிதைஃ ஸஹ । । ௧௪ ஸாத்யாந்தேவாந்ப்ரவக்ஷ்யாமி நாமதஸ்தாந்நிபோத மே । மநோऽநுமந்தா ப்ராணஶ்ச நரோ நாராயணஸ்ததா । । ௧௫ வ்ரு'த்திலம்போ மநுஶ்சைவ ஸமோ௪ தர்மஶ்ச வீர்யவாந் । வித்தஸ்வாமீ ப்ரபுஶ்சைவ ஸாத்யா த்வாதஶ கீர்திதாஃ । । ௧௬ ஏதே யஜ்ஞபுஜோ தேவாஃ ஸர்வலோகேஷு பூஜிதாஃ । ஆதித்யாமேவ தே தீர கஶ்யபஸ்யாத்மஜாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௧௭ விஶ்வே ச வஸவஃ ஸாத்யா விஜ்ஞேயா தர்மஸூநவஃ । ஏவம் தர்மஸுதஃ ஸோமஸ்த்ரு'தீயோ வஸுரிஷ்யதே । । ௧௮ தர்மோऽபி ப்ரஹ்மணஃ புத்ரஃ புராணே நிஶ்சயம் கதஃ । அத சேந்த்ராந்வஸூம்ஶ்சைவ நாமபிஶ்ச நிபோத மே । । ௧௯ ஸ்வாயம்புவோ மநுஃ பூர்வஃ ததஃ ஸ்வாரோசிஷஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । உத்தமஸ்தாமஸஶ்சைவ ரைவதஶ்சாக்ஷுஷஸ்ததா । । 1.125.௨௦ இத்யேதே ஷடதிக்ராந்தாஃ ஸப்தமஃ ஸாம்ப்ரதோ மநுஃ । வைவஸ்வதேதி விஜ்ஞேயோ பவிஷ்யாஃ ஸப்த சாபரே । । ௨௧ ஏஷாமாத்யோர்கஸாவர்ணிர்ப்ரஹ்மஸாவர்ணிரேவ ச । தஸ்மாச்ச பவஸாவர்ணிர்தர்மஸாவர்ணிரித்யுத । । ௨௨ பஞ்சமோ தக்ஷஸாவர்ணிஃ ஸாவர்ணிஃ௫ பஞ்ச கீர்திதாஃ । ரௌச்யோ பௌவ்யஶ்ச த்வாவந்யாவித்யேதே மநவஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௨௩ இந்த்ரஸ்து விஷ்ணுபுக்ஜ்ஞேயோ வித்யுதிஸ்ததநந்தரம் । விபுஃ ப்ரபுஶ்சைவ ஶிகீ ததைவ ச மநோஜவஃ । । ௨௪ ஓஜஸ்வீ ஸாம்ப்ரதிஸ்விந்த்ரோ பலிர்பாவ்யஸ்ததஃ பரம் । அத்புதஸ்த்ரிதிவஶ்சைவ தஶமஸ்த்விந்த்ர உச்யதே । । ௨௫ ஸுஸாத்த்விகஶ்ச௧ கீர்திஶ்ச ஶததாமா௨ திவஸ்பதிஃ । இதி பூதா பவிஷ்யாஶ்ச இந்த்ரா ஜ்ஞேயாஶ்சதுர்தஶ । । ௨௬ கஶ்யபோऽத்ரிர்வஶிஷ்டஶ்ச பரத்வாஜஶ்ச கௌதமஃ । விஶ்வாமித்ரோ ஜமதக்நிஃ ஸப்தைதே ரு'ஷயஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௨௭ அதஃ பரம் ப்ரவக்ஷ்யாமி மருதோऽக்நிபரிக்ரஹாந் । ப்ரவஹோதாவஹஶ்சைவ உத்வஹஃ ஸம்வஹஸ்ததா । । ௨௮ விவஹோ நிவஹஶ்சைவ பரிவாஹஸ்ததைவ ச । அந்தரிக்ஷசரா௩ ஹ்யேதே ப்ரு'தங்மார்கவிஸாரிணஃ । । ௨௯ ஸூர்யோऽக்நிஶ்ச ஶுசிர்நாம்நா வைத்யுதஃ பாவகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । நிர்மந்தஃ பவமாநோऽக்நிஸ்த்ரயஃ ப்ரோக்தா இமேக்நயஃ । । 1.125.௩௦ அக்நீநாம் புத்ரபௌத்ராஸ்து சத்வாரிம்ஶத்ததைவ து । மருதாமபி ஸர்வேஷாம் விஜ்ஞேயாஃ ஸப்தஸப்தகாஃ । । ௩௧ ரு'துஃ ஸம்வத்ஸரோऽஹ்யக்நிர்ரு'தவஸ்தஸ்ய ஜஜ்ஞிரே । ரு'துபுத்ராஶ்ச வை பஞ்ச இதி ஸர்கஃ ஸநாதநஃ । । ௩௨ ஸம்வத்ஸரஸ்து ப்ரதமோ த்விதீயஃ பரிவத்ஸரஃ । இத்வத்ஸரஸ்த்ரு'தீயஸ்து சதுர்தஸ்த்வநுவத்ஸரஃ । । ௩௩ பஞ்சமோ வத்ஸரஸ்தேஷாமித்யேவம் பஞ்ச தே ஸ்ம்ரு'தாஃ । தேஷு ஸம்வத்ஸரோ ஹ்யக்நிஃ ஸூர்யஸ்து பரிவத்ஸரஃ । । ௩௪ ஸோம இத்வத்ஸரஸ்தேஷாம் வாயுஶ்சைவாநுவத்ஸரஃ । ருத்ரஸ்து வத்ஸரோ ஜ்ஞேயஃ பஞ்சைதா ' யுகதேவதாஃ । । ௩௫ ஆர்தவா பிதரோ ஜ்ஞேயா யே ஜாதாஃ ரு'துஸூநவஃ । பிதாமஹாஸ்து விஜ்ஞேயாஃ பஞ்சாப்தா ப்ரஹ்மணஃ ஸுதாஃ । । ௩௬ ஸௌம்யா பர்ஹிஷதஶ்சைவ அக்நிஷ்வாத்தாஶ்ச யே த்ரயஃ । ஏதே வை பிதரஸ்தேஷாம் யே ஜீவத்பித்ரு'கா நராஃ । । ௩௭ ஆதித்யஶ்சைவ ஸோமஶ்ச லோஹிதாங்கோ புதஸ்ததா । ப்ரு'ஹஸ்பதிஶ்ச ஶுக்ரஶ்ச ததா ஹேலிஸுதஶ்ச யஃ । । ௩௮ உபராகஃ ஶிகீ சோபௌ நவைதே நு க்ரஹாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । த்ரைலோக்யஸ்ய த்விமே நித்யம் பாவாபாவநிவேதகாஃ । । ௩௯ ஆதித்யஶ்சைவ ஸோமஶ்ச த்வாவேதௌ மண்டலக்ரஹௌ । ராஹுஶ்சாயாக்ரஹஸ்தேஷாம் ஶேஷாஸ்தாரா க்ரஹாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । ।1.125.௪ ௦ நக்ஷத்ராதிபதிஃ ஸோமோ க்ரஹராஜோ திவாகரஃ । பட்யதே சாக்நிராதித்ய உதகஶ்சந்த்ரமாஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । । ௪௧ ஆதித்யஃ பட்யதே ப்ரஹ்மா விஷ்ணுஸ்தேஷாம் து சந்த்ரமாஃ । மஹேஶ்வரஸ்து விஜ்ஞேயஸ்த்ரு'தீயஸ்தாரகக்ரஹஃ । । ௪௨ கஶ்யபஸ்ய ஸுதஃ ஸூர்யஃ ஸோமோ தர்மஸுதஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । தேவாஸுரகுரூ த்வௌ து நாமதஸ்தௌ௧ மஹாக்ரஹௌ । । ௪௩ ப்ரஜாபதிஸுதாவேதாவுபௌ ஶுக்ரப்ரு'ஹஸ்பதீ । புதஃ ஸோமாத்மஜஃ ஶ்ரீமாஞ்சநீ ரவிஸுதஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । । ௪௪ ஸிம்ஹிகாயாஃ ஸுதோ ராஹுஃ கேதுஸ்து ப்ரஹ்மணஃ ஸுதஃ । ஸர்வேஷாம் ச க்ரஹாணாம் ஹி அதஸ்தாச்சரதே ரவிஃ । । ௪௫ ததோ தூரம் ஸ்ம்ரு'தம் தாவத்விதோர்நக்ஷத்ரமண்டலம் । நக்ஷத்ரேப்யஃ குஜபுதௌ ஶ்வேதாஹ்வஸ்ததநந்தரம் । । ௪௬ தஸ்மாந்மாஹேஶ்வரஶ்சோர்த்த்வம் திஷணஸ்ததநந்தரம் । க்ரு'ஷ்ணஶ்சோர்த்வம் ததஸ்தஸ்மாதத சித்ரஶிகண்டிஜஃ । । ௪௭ ஏஷாமேவ க்ரமஃ ப்ரோக்தாஶ்சாஸக்தம் த்ரிதிவம் த்ருவே । ஆதித்யநிலயோ ராஹுஃ கதாசித்ஸோமமார்ககஃ । । ௪௮ ஸூர்யமண்டலஸம்ஸ்தஸ்து௧ ஶிகீ ஸர்பதி ஸர்வதா । நவயோஜநஸாஹஸ்ரோ விஸ்தாரோ பார்கவஸ்ய௨ து । । ௪௯ த்விகுணஃ ஸூர்யவிஸ்தாராத்விஸ்தாரஃ ஶநிநஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । த்ரிகுணம்௩ மம்டலம் ஜ்ஞேயம் நாக்ஷத்ரம் விஸ்தராத்விதோஃ । । 1.125.௫௦ நக்ஷத்ரமண்டலாத்தத்ர பாதஹீநோ ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । ப்ரு'ஹஸ்பதேஃ பாதஹீநஃ ஶுக்ரோங்காரக ஏவ ஹி । । ௫௧ விஸ்தாரோ மண்டலாநாம் து பாதஹீநஸ்தயோர்புதஃ । புததுல்யாநி ரு'க்ஷாணி ஸர்வரு'க்ஷாணி யாநி து । । ௫௨ யோஜநாந்யர்தமாத்ராணி தேப்யோ ஹ்ரஸ்வம் ந வித்யதே । ராஹுஃ ஸூர்யப்ரமாணஶ்ச கதாசித்ஸோமஸந்நிபஃ । । ௫௩ நக்ஷத்ரக்ரஹமாநஸ்து௧ கேதுஸ்த்வநியதஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । அவிஜ்ஞாதகதிஶ்சைவ சஞ்சலத்வந்நராதிப । । ௫௪ ததாலக்ஷிதரூபஸ்து பஹுரூபதரோ ஹி ஸஃ । பூர்லோகஃ ப்ரு'திவீ ப்ரோக்தா அந்தரிக்ஷம் புவஃ ஸ்ம்ரு'தம் । । ௫௫ ஸ்வர்லோகஸ்த்ரிதிவம் ஜ்ஞேயம் ஶேஷாதூர்த்வம் யதாக்ரமம் । பூபதிஸ்து ஸதா த்வக்நிஸ்தேநாஸௌ பூபதிஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । । ௫௬ வாயுர்நபஸ்பதிஸ்தேந ததா ஸூர்யோ திவஸ்பதிஃ । கந்தர்வாப்ஸரஸஶ்சைவ குஹ்யகாஃ ஸித்தராக்ஷஸாஃ । ।௫௭ பூர்லோகவாஸிநஃ ஸர்வே அந்தரிக்ஷசராஞ்ச்ரு'ணு । மருதஃ ஸப்தமஸ்கம்தே ருத்ராஸ்தத்ரைவ சாஶ்விநௌ । ।௫௮ ஆதித்யா வஸவஃ ஸர்வே ததைவ ச கவாம் கணாஃ । சதுர்தே து மஹர்லோகே வஸந்தே கல்பவாஸிநஃ । ।௫ ௯ ப்ரஜாநாம் பதிபிஃ ஸர்வேஃ ஸஹிதாஃ குருநந்தந । ஜநலோகே பஞ்சமே ச வஸந்தே பூமிதாஃ ஸதா । । 1.125.௬௦ ரு'துஃ ஸநத்குமாராத்யா வைராஜப்ர ததாஶ்ரயாஃ । ஸத்யஸ்து ஸப்தமே லோகே ஹ்யபுநர்மார்ககாமிநாம் । । ௬௧ ப்ரஹ்மலோகஃ ஸமாக்யாதோ ஹ்யப்ரதீகாதலக்ஷணஃ । இதிஹாஸவிதோ யத்ர க்ரீடந்தே குருநந்தந । । ௬௨ ஶ்ரு'ண்வந்தி ச புராணாநி யே ஸதா பீமநம்தந । மஹீதலாத்ஸஹஸ்ராணாம் ஶதாதூர்த்வம் திவாகரஃ । । ௬௩ ஶதயோஜநகோட்யஸ்து௧ பூமேரூர்த்வம் த்ருவஃ ஸ்திதஃ । ததோ விம்ஶதிலக்ஷஸ்து த்ரைலோக்யோத்ஸேத உச்யதே । । ௬௪ த்விகுணைஸ்து ஸஹஸ்ரைஸ்து யோஜநாநாம் ஶதேஷு ச । லோகாம்தரமதோ சைவம் த்ருவாதூர்த்வம் விதீயதே । । ௬௫ தேவதாநவகந்தர்வா யக்ஷராக்ஷஸபந்நகாஃ । பூதா வித்யாதராஶ்சைவ அஷ்டௌ தே தேவயோநயஃ । । ௬௬ யஸ்மிந்வ்யோம்நி த்விமே லோகாஃ ஸப்த வை ஸம்ப்ரதிஷ்டிதாஃ । மருதஃ பிதரோ ஹ்யேதே தஸ்மிந்நேவாக்நயோ க்ரஹாஃ । । ௬௭ யாஸ்த்வப்யேதாஃ ஸமாக்யாதா மயாஷ்டௌ தேவயோநயஃ । மூர்தாஶ்சாமூர்தயஶ்சைவ ஸர்வாஸ்தா வ்யோம்நி ஸம்ஸ்திதாஃ । । ௬ ௮ ஏவம்விதமிதம் வ்யோம ஸர்வவ்யோமமயம் ஸ்ம்ரு'தம் । ஸர்வதேவமயம் சைவ ஸர்வக்ரஹமயம் ததா । । ௬௯ தஸ்மாத்யோ ஹ்யர்சயேத்வ்யோம தேந ஸர்வேऽர்சிதாஃ ஸுராஃ । தஸ்மாத்ஸர்வப்ரயத்நேந ஶுபார்தீ வ்யோம சார்சயேத் । । 1.125.௭௦ யஸ்த்வர்சதே ஸதா வ்யோம பக்த்யா ஶ்ரத்தாஸமந்விதஃ । வ்ரு'ஷத்வஜஸதோ ராஜந்ஸ கச்சேந்நாத்ர ஸம்ஶயஃ । । ௭௧ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே வ்யோம மாஹாத்ம்யே புவநகோஶவர்ணநம் நாம பஞ்சவிம்ஶத்யதிகஶததமோऽத்யாயஃ
வ்யோமமாஹாத்ம்யவர்ணநம் ஸுமந்துருவாச ஆகாஶம் கம் திஶோ வ்யோம அந்தரிக்ஷம் நபோऽம்பரம் । புஷ்கரம் ககநம் மேருர்விபுலம் ச பிலம் ததா । । ௧ ஆபோசித்ரம் ததா ஶூந்யம் தமோ வை ரோதஸீ ததா । நாமாந்யேதாநி தே வ்யோம்நஃ கீர்திதாநி மஹீபதே । । ௨ லவணக்ஷீரதத்யம்லக்ரு'தமத்விக்ஷவஸ்ததா । ஸ்வாதூதகஶ்ச ஸப்தைதே ஸமுத்ராஃ பரிகீர்திதாஃ । । ௩ ஹிமவாந்ஹேமகூடஶ்ச நிஷதோ நீல ஏவ ச । ஶ்வேதஶ்ச ஶ்ரு'ங்கவாம்ஶ்சைவ ஷடேதே வர்ஷபர்வதாஃ । ।௪ மத்யஸம்ஸ்தஸ்ததைதேஷாம் மஹாராஜதபர்வதஃ । மாஹேந்த்ரீ சாப்யதாக்நேயீ யாம்யா ச நைர்ரு'தீ ததா । । ௫ வாருணீ சாத வாயவ்யா ஸௌம்யைஶாநீ ததைவ ச । ஏதாஃ புர்யஸ்து தேவாநாம் ததோபரி ஸமாஶ்ரிதாஃ । । ௬ ப்ரு'திவ்யாம் து ஸ்திதோ வீர லோகாலோகஸ்து பர்வதஃ । ததஶ்சண்டகபாலம் து தஸ்மாத்தத்பரதஸ்து யஃ । । ௭ ததோऽக்நிர்வாயுராகாஶம் ததோ பூதாதிருச்யதே । ததோ மஹாநஹங்காரஃ ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஸ்ததஃ । । ௮ புருஷாதீஶ்வரோ ஶ்ரேய ஈஶ்வரேணாவ்ர்ரு'தம் ஜகத் । ஈஶ்வரோ பகவந்பாநுஸ்தேநேதம் பூரிதம் ஜகத் । । ௯ ஸஹஸ்ராம்ஶுர்மஹாதேஜாஶ்சதுர்பாஹுர்மஹாபலஃ । ஊர்த்வமப்யத லோகாஸ்து ப்ராங்மயா யே ப்ரகீர்திதாஃ । । 1.126.௧௦ பூயஸ்தாந்ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி அண்டாவரணகாரகாந் । பூர்லோகஸ்துபுவர்லோகஸ்த்ரு'தீயஃ பரிகீர்திதஃ । । ௧௧ மஹர்ஜநஸ்தபஃ ஸத்யஃ ஸப்தலோகாஃ ப்ரகீர்திதாஃ । ௧ததஸ்தவம்டகபாலம் து தஸ்மாச்ச பரஸ்தபஃ । । ௧௨ ததோऽக்நிர்வாயுராகாஶம் ததோ பூதாதிருச்யதே । ததோ மஹாந்ப்ரதாநஶ்ச ப்ரக்ரு'திபுருஷஸ்ததஃ । । ௧௩ புருஷாதீஶ்வரோ ஜ்ஞேய ஈஶ்வரேணாவ்ரு'தம் ஜகத் । பூமேரதஸ்தாத்ஸப்தைவ லோகாநபிமதாஞ்ச்ரு'ணு । । ௧௪ தலம் ஸுதலபாதாலே தலாதலம் ததாதலம் । விதலம் ச குருஶ்ரேஷ்ட ஸப்தமம் ச ரஸாதலம் । । ௧௫ ததோऽக்நிர்வாயுராகாஶம் ததோ பூதாதிருச்யதே । ததோ மஹாந்ப்ரதாநஶ்ச ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஸ்ததஃ । । ௧௬ புருஷாதீஶ்வரோ ஜ்ஞேய ஈஶ்வரேணாவ்ரு'தம் ஜகத் । ஏவம் மேரோஃ ப்ரமாணம் து ஸர்வமேதத்ப்ரகீர்திதம் । । ௧௭ சதுரஸ்ரஶ்சதுஃ ஶ்ரு'ம்கஃ ஸ மேருஃ காஞ்சநஃ ஶுபஃ । ப்ரு'திவ்யாம் ஸம்ஸ்திதோ மத்யே ஸித்தகந்தர்வஸேவிதஃ । । ௧௮ சதுர்பிஃ காஞ்சநைஃ ஶ்ரு'ம்கைர்திவ்யைர்திவமிவோல்லிகந் । யோஜநாநாம் ஸஹஸ்ராணி சதுராஶீதிருச்ச்ரிதஃ । । ௧௯ ப்ரவிஷ்டஃ ஷோடஶாதஸ்தாதஷ்டவிம்ஶதிவிஸ்த்ரு'தஃ । விஸ்தாரஸ்த்ரிகுணஶ்சாஸ்ய பரிணாஹஸ்ததஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । । 1.126.௨௦ தஸ்ய ஸௌமநஸம் நாம ஶ்ரு'ம்கமேகம் து காஞ்சநம் । த்விதீயம் பத்மராகாபம் ஜ்யோதிஷ்கம் நாம நாமதஃ । । ௨௧ த்ரு'தீயம் நாமதஶ்சித்ரம் ஸர்வதேவமயம் ஶுபம் । சதுர்தம் ராஜதம் ஶுக்லம் சந்த்ரௌஜஸ்கமிதி ஸ்ம்ரு'தம் । । ௨௨ யத்து ஸௌமநஸம் நாம ஶ்ரு'ம்கம் காங்கேயமுச்யதே । ததேவ சோதயோ நாம்நா யத்ரோத்யந்த்ரு'ஶ்யதே ரவிஃ । । ௨௩ உத்தரேண பரிக்ரம்ய ஜம்பூத்வீபம் திவாகரஃ । த்ரு'ஶ்யோ பவதி பூதாநாம் ஶிகரம் ச ஸமாஸ்திதஃ । । ௨௪ காஞ்சநஸ்ய ச ஶைலஸ்ய தேஜஸார்கஸ்ய சாஹ்ரு'தே । உபே ஸந்த்யே ப்ரகாஶேதே ஆதாம்ரே பூர்வபஶ்சிமே । । ௨௫ ஶ்ரு'ம்கே ஸௌமநஸே ஸூர்ய உத்திஷ்டத்யுத்தராயணே । ஜ்யோதிஷே தக்ஷிணே சாபி விஷுவே மத்யதஸ்தயோஃ । । ௨௬ ஈஶேந்த்ரோத்ரிஶ்ச ஐஶாந்யாம் தத்ராக்நிஃ பூர்வதக்ஷிணே । நைர்ரு'தேऽபி ததோ ஜ்ஞேயோ வாயவ்யே மருதஸ்ததா । । ௨௭ மத்யே து கம்ஜஜஃ ஸாக்ஷாத்க்ரஹா ஜ்யோதீம்ஷி சைவ ஹி । ஆதித்யஸ்தேந ரூபேண தஸ்மிந்வ்யோம்நி ப்ரதிஷ்டிதஃ । । ௨௮ இதம் தேவமயம் வ்யோம ததா லோகமயம் ஸ்ம்ரு'தம் । பூர்வகோணஸ்திதே ஶ்ரு'ம்கே ஸ்திதஃ ஶுக்ரோ மஹீபதே । । ௨௯ ஹேலிஜஶ்சாபரே ஜ்ஞேயோ தநநாதஸ்ததாபரே । ஸோமஶ்சாபி சதுர்தே து ஸ்திதஃ ஶ்ரு'ம்கே ஜநாதிப । । 1.126.௩௦ மத்யே கேஶாஸ்திதோ ராஜந்ஹுங்காரஶ்ச பிநாகிநஃ । ஶ்ரு'ம்கே பூர்வோத்தரே ராஜந்ஸ்திதோ தேவோ விதுக்ஷயே
௩௧ ததஃ ஸ்திதோ மஹாதேவோ கோபதிர்லோகபூஜிதஃ । பூர்வாக்நேயீஸ்திதே ஶ்ரு'ம்கே ஸ்திதோ வை ஶாண்டிலஃ ஸுதஃ । । ௩௨ ததஃ ஸ்திதோ மஹாதேஜாஃ கீநாஶோ ஹேலிநந்தநஃ । ஸ்திதோ வை நைர்ரு'தே ஶ்ரு'ம்கே விரூபாக்ஷோ மஹாபலஃ । । ௩௩ தஸ்மாதநந்தரோ தேவஃ ஸ்திதோ வை யாதஸாம் பதிஃ । ததஃ ஸ்திதோ மஹாதேஜா வீர மித்ரோ மஹாபலஃ । । ௩௪ வாயவ்யம் ஶ்ரு'ம்கமாஶ்ரித்ய ஸர்வதேவநமஸ்க்ரு'தம் । ததஃ ஸ்திதோ தஶபலோ நரமாருஹ்ய பாரத । । ௩௫ ப்ரஹ்மா மத்யே ஸ்திதோ தேவோ ஹ்யநந்தஶ்சாத ஏவ ஹி । உபேந்த்ரஶங்கரௌ தேவௌ ப்ரஹ்மணோऽந்தே ஸமாஸ்திதௌ । । ௩௬ ஏஷ மேருஸ்ததா வ்யோம ஏஷ தர்மஶ்ச பட்யதே । ஸர்வதேவமயஶ்சாயம் மேருர்வ்யோம இதி ஸ்ம்ரு'தஃ । । ௩௭ ததா வேதமயஶ்சாபி பட்யதே நாத்ர ஸம்ஶயஃ । ஶ்ரு'ம்காணி வேதாஶ்சத்வாரஃ பூர்வஶ்ரு'ம்காதயோ விதுஃ । । ௩௮ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே வ்யோமமாஹாத்ம்யவர்ணநம் நாம ஷட்விம்ஶத்யதிகஶததமோऽத்யாயஃ
அந்த மாபெரும் தெய்வம், மாடுகளின் ஆண்டவர், கிழக்கு திசையில் வழிபடப்படுகிறார்; பல வலிமைமிக்கவர்கள் வெவ்வேறு மலைச்சிகரங்களில் நிலைபெற்றுள்ளனர்.
ஸூர்யப்ரஸாதவர்ணநம் ஶதாநீக உவாச கதமாராதிதஃ ஸூர்யஃ ஸாம்பேநாமிததேஜஸா । விமுக்தஸ்து கதம் ரோகைர்ப்ரூஹி மாம் த்விஜஸத்தம । । ௧ ஸுமந்துருவாச ஸாது ப்ரு'ஷ்டோऽஸ்மி ராஜேந்த்ர ஶ்ரு'ணு ஸாம்பகதாம் புரா । விஸ்தாராத்வச்மி தே ஸர்வாம் கதாம் பாபவிமோசிநீம் । । ௨ புரா ஸம்ஶ்ருத்ய மாஹாத்ம்யம் பாஸ்கரஸ்ய ஸ நாரதாத் । விநயாதுபஸங்கம்ய வசஃ பிதரமப்ரவீத் । । ௩ கஶ்மலேநாபிபூதோऽஸ்மி மலேந வ்யாதிநாச்யுத । வைத்யைரோஷதிபிஶ்சாபி ந ஶாந்திர்மம வித்யதே । । ௪ வநம் கச்சாமி பகவந்நநுஜ்ஞாம் தாதுமர்ஹஸி । ஶிவேந புண்டரீகாக்ஷ த்யாய மாம் புருஷோத்தம । । ௫ அநுஜ்ஞாதஃ ஸ க்ரு'ஷ்ணேந ஸிந்தோருத்தரகூலதஃ । கத்வா ஸந்தாரயாமாஸ சந்த்ரபாகாம் மஹாநதீம் । । ௬ ததோ மித்ரவநம் கத்வா தீர்தம் த்ரைலோக்யவிஶ்ருதம் । உபவாஸபரஃ ஸாம்பஃ ஶுஷ்கோ தமநிஸந்ததஃ । । ௭ ஆராதநார்தம் ஸூர்யஸ்ய குஹ்யம் ஸ்தோத்ரம்௧ ஜஜாப ஹ । வேதைஶ்சதுர்பிஃ ஸமிதம் புராணாஶ்ரயப்ரு'ம்ஹிதம் । । ௮ யதேதந்மண்டலம் ஶுக்லம் திவ்யம் ஹ்யஜரமவ்யயம் । யுக்தம் மநோஜவைரஶ்வைர்ஹாரீதைர்ப்ரஹ்மவாதிபிஃ
சூரியனுடைய அருளைப் பற்றி கூறப்படுகிறது.
௯ ஆதிரேஷ௧ ஹி பூதாநாமாதித்ய இதி ஸம்ஜ்ஞிதஃ । த்ரைலோக்யசக்ஷுரேவாத்ர பரமாத்மா ப்ரஜாபதிஃ । । 1.127.௧௦ ஏஷ வை மண்டலே ஹ்யஸ்மிந்புருஷோ தீப்யதே மஹாந் । ஏஷ விஷ்ணுரசிந்த்யாத்மா ப்ரஹ்மா சைஷ பிதாமஹஃ । । ௧௧ ருத்ரோ மஹேந்த்ரோ வருண ஆகாஶம் ப்ரு'திவீ ஜலம் । வாயுஃ ஶஶாங்கஃ பர்ஜந்யோ தநாத்யக்ஷோ விபாவஸுஃ । । ௧௨ யஷ ஏஷ மண்டலே ஹ்யஸ்மிந் புருஷோ தீப்யதே மஹாந் । ஏகஃ ஸாக்ஷாந்மஹாதேவோ வ்ரு'த்ரமண்டநிபஃ ஸதா । । ௧௩ காலோ ஹ்யேஷ மஹாபாஹுர்நிபோதோத்பத்திலக்ஷணஃ । ய ஏஷ மண்டலே ஹ்யஸ்மிம்ஸ்தேஜோபிஃ பூரயந்மஹீம் । । ௧௪ ப்ராம்யதே ஹ்யவ்யவச்சிந்நோ வாதைர்யோऽம்ரு'தலக்ஷணஃ । நாதஃ பரதரம் கிஞ்சித்தேஜஸா வித்யதே க்வசித் । । ௧௫ புஷ்ணாதி ஸர்வபூதாநி ஏஷ ஏவ ஸுதாம்ரு'தைஃ । அந்தஸ்தாந்ம்லேச்சஜாதீயாம்ஸ்திர்யக்யோநிகதாநபி । । ௧௬ காருண்யாத்ஸர்வபூதாநி பாஸி த்வம் ச விபாவஸோ । ஶ்வித்ரகுஷ்ட்யம்தபதிராந்பம்கூம்ஶ்சாபி ததா விபோ । । ௧௭ ப்ரபந்நவத்ஸலோ தேவ குருதே நீருஜோ பவாந் । சக்ரமண்டலமக்ராம்ஶ்ச நிர்தநால்பாயுஷஸ்ததா । । ௧௮ ப்ரத்யக்ஷதர்ஶீ த்வம் தேவ ஸமுத்தரஸி லீலயா । கா மே ஶக்திஃ ஸ்தவைஃ ஸ்தோதுமார்தோऽஹம் ரோகபீடிதஃ । । ௧௯ ஸ்தூயஸே த்வம் ஸதா தேவைர்ப்ரஹ்மவிஷ்ணுஶிவாதிபிஃ । மஹேந்த்ரஸித்தகந்தர்வைரப்ஸரோபிஃ ஸகுஹ்யகைஃ । । 1.127.௨௦ ஸ்துதிபிஃ கிம் பவித்ரைர்வா தவ தேவ ஸமீரிதைஃ । யஸ்ய தே ரு'க்யஜுஃ ஸாம்நாம் த்ரிதய மண்டலஸ்திதம் । । ௨௧ த்யாநிநாம் த்வம் பரம் த்யாநம் மோக்ஷத்வாரம் ச மோக்ஷிணாம் । அநந்ததேஜஸாக்ஷோப்யோ ஹ்யசிம்த்யாவ்யக்தநிஷ்கலஃ । । ௨௨ யதயம் வ்யாஹதஃ கிஞ்சித்ஸ்தோத்ரேऽஸ்மிஞ்ஜகதஃ பதிஃ । ஆர்திம் பக்திம் ச விஜ்ஞாய தத்ஸர்வம் ஜ்ஞாதுமர்ஹஸி । । ௨௩ தமுவாச ததஃ ஸூர்யஃ ப்ரீத்யா ஜாம்பவதீஸுதம் । ப்ரீதோऽஸ்மி தபஸா வத்ஸே ப்ரூஹி தந்மாம் யதிச்சஸி । । ௨௪ ஸாம்ப உவாச யதி ப்ரஸந்நோ பகவாநேஷ ஏவ வரோ மம । பக்திர்பவது மேऽத்யர்தம் த்வயி தேவ ஸநாதந । । ௨௫ ஶ்ரீஸூர்ய உவாச பூயஸ்துஷ்டோऽஸ்மி பத்ரம் தே வரம் வரய ஸுவ்ரத । ஸ த்விதீயம் வரம் வவ்ரே ததைவ வரதம் விபும் । । ௨௬ மலஃ ஶரீரஸம்ஸ்தோ மே த்வத்ப்ரஸாதாத்ப்ரணஶ்யது । யேந மே ஶுத்தமகிலம் வபுர்பவது கோபதே । । ௨௭ ஸுமந்துருவாச ஸ ததாஸ்த்விதி தேநோக்தோ பாஸ்கரேண மஹாத்மநா । தாம் முமோச ருஜம் ஸாம்போ தேஹாத்த்வசமிவோரகஃ । । ௨௮ ததோ ரூபேண திவ்யேந ரூபவாநபவத்புநஃ । ப்ரணம்ய ஶிரஸா தேவம் புரதோऽவஸ்திதோऽபவத் । । ௨௯ ஶ்ரீஸூர்ய உவாச பூயஶ்ச ஶ்ரு'ணு மே ஸாம்பம் துஷ்டோऽஹம் யத்ப்ரவீமி தே । அத்ய ப்ரப்ரு'தி த்வந்நாம்நா மம ஸ்தாநாநி ஸுவ்ரத । । க்ஷிதௌ யே ஸ்தாபயிஷ்யந்தி தேஷாம் லோகாஃ ஸநாதநாஃ । । 1.127.௩௦ ஸ்தாபயஸ்வைவ மாமஸ்மிம்ஶ்சந்த்ரபாகாதடே ஶுபே । தவ நாம்நா ச ஸாம்பேதம் பராம் க்யாதிம் கமிஷ்யதி । । ௩௧ கீர்திஸ்தவாக்ஷயா லோகே க்யாதிம் யாஸ்யதி ஸுவ்ரத । பூயஶ்ச தே ப்ரதாஸ்யாமி ப்ரத்யஹம் ஸ்வப்நதர்ஶநம் । । ௩௨ ஸுமந்துருவாச ஏவம் தத்த்வா வரம் தஸ்மை வ்ரு'ஷ்ணிஸிம்ஹாய சாபரம் । ப்ரத்யக்ஷதர்ஶநம் தத்த்வா தத்ரைவாந்தரதாத்தரிஃ । । ௩௩ ய இதம் படதே ஸ்தோத்ரம் த்ரிகாலம் பக்திமாந்நரஃ । த்ரிஸப்தஶதமாவர்த்ய ஹோமம் வா ஸப்தராத்ரகம் । । ௩௪ ராஜ்யகாமோ லபேத்ராஜ்யம் தநகாமோ லபேததநம் । ரோகார்தோ முச்யதே ரோகாத்யதா ஸாம்பஸ்ததைவ ஸஃ । । ௩௫ ஸூர்யலோகம் வ்ரஜேச்சாபி பக்த்யா பூஜ்ய திவாகரம் । ரமதே ச ததா தஸ்மிந்தேவைஶ்ச பரிவாரிதஃ । । ௩௬ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ஸாம்போபாக்யாநே ஸூர்யப்ரஸாதவர்ணநம் நாம ஸப்தவிம்ஶத்யதிகஶததமோऽத்யாயஃ
ஸாம்பஸ்தவவர்ணநம் ஸுமந்துருவாச அஸ்தாவீச்ச தத ஸாம்பஃ க்ரு'ஶோ தமநிஸந்ததஃ । ராஜந்நாமஸஹஸ்ரேண ஸஹஸ்ராம்ஶும் திவாகரம் । । ௧ கித்யமாநம் ததோ த்ரு'ஷ்ட்வா ஸூர்யஃ க்ரு'ஷ்ணாத்மஜம் ததா । ஸ்வப்நேऽஸ்மை தர்ஶநம் தத்த்வா புநர்வசநமப்ரவீத் । । ௨ ஶ்ரீஸூர்ய உவாச ஸாம்ப ஸாம்ப மஹாவாஹோ ஶ்ரு'ணு ஜாம்பவதீஸுத । அலம் நாமஸஹஸ்ரேண பட சேமம் ஶுபம் ஸ்தவம் । । ௩ யாநி குஹ்யாநி நாமாநி பவித்ராணி ஶுபாநி ச । தாநி தே கீர்தியிஷ்யாமி ப்ரயத்நாதவதாரய । ௪ வைகர்தநோ விவஸ்வாம்ஶ்ச மார்தண்டோ பாஸ்கரோ ரவிஃ । லோகப்ரகாஶகஃ ஶ்ரீமாம்ல்லோகசக்ஷுர்க்ரஹேஶ்வரஃ । ௫ லோகஸாக்ஷீ த்ரிலோகேஶஃ கர்தா ஹர்தா தமிஸ்ரஹா । தபநஸ்தாபநஶ்சைவ ஶுசிஃ ஸப்தாஶ்வவாஹநஃ । ௬ கபஸ்திஹஸ்தோ ப்ரஹ்மா ச ஸர்வதேவநமஸ்க்ரு'தஃ । ஏகர்விஶதிரித்யேஷ ஸ்தவ இஷ்டஸ்ஸதா மம । । ௭ ஶரீராரோக்யதஶ்சைவ தநவ்ரு'த்தியஶஸ்கரஃ । ஸ்தவராஜ இதி க்யாதஸ்த்ரிஷு லோகேஷு விஶ்ருதஃ । ௮ ய ஏதேந மஹாபாஹோ த்வே ஸந்த்யேऽஸ்தமநோதயே । ஸ்தௌதி மாம் ப்ரணதோ பூத்வா ஸர்வபாபைஃ ப்ரமுச்யதே ।। ௯ மாநஸம் வாசிகம் வாபி காயிகம் யச்ச துஷ்க்ரு'தம் । ஏகஜாப்யேந தத்ஸர்வம் ப்ரணஶ்யதி மமாக்ரதஃ । 1.128.௧௦ ஏஷ ஜப்யஶ்ச ஹோமஶ்ச ஸந்த்யோபாஸநமேவ ச । பலிமந்த்ரோऽர்க்யமந்த்ரோऽத தூபமந்த்ரஸ்ததைவ ச । ।௧௧ அந்நப்ரதாநே ஸ்நாநே ச ப்ரணிபாதே ப்ரதக்ஷிணே । பூஜிதோऽயம் மஹாமந்த்ரஃ ஸர்வபாபஹரஃ ஶுபஃ । । ௧௨ ஏவமுக்த்வா ஸ பகவாந்பாஸ்கரோ ஜகதாம் பதிஃ । ஆமந்த்ர்ய க்ரு'ஷ்ணதநயம் தத்ரைவாந்தர்ஹிதோऽபவத் । । ௧௩ ஸாம்போऽபி ஸ்தவராஜேந ஸ்துத்வா ஸப்தாஶ்வவாஹநம் । ப்ரீதாத்மா நீருஜஃ ஶ்ரீமாம்ஸ்தஸ்மாத்ரோகாத்விமுக்தவாந் । । ௧௪ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ஸாம்பஸ்தவவர்ணநம் நாமாஷ்டாவிம்ஶத்யதிகஶததமோऽத்யாயஃ
சாம்பன் பாடிய ஸ்தோத்திரத்தின் விளக்கம்.
ஸாம்பக்ரு'தாதித்யமூர்திஸ்தாபநவர்ணநம் ஸுமந்துருவாச அத லப்தவரஃ ஸாம்போ வரம் ப்ராப்ய புராதநம் । மந்யமாநஸ்ததாஶ்சர்யம் ப்ரஹ்ரு'ஷ்டேநாந்தராத்மநா । । ௧ பூர்வாப்யாஸேந தேநைவ ஸார்தமந்யைஸ்தபஸ்விபிஃ । ஸ்நாபநார்தம் நாதிதூரம் சந்த்ரபாகாம் நதீம் யயௌ । । ௨ க்ரு'த்வாத்மமண்டலாகாரம் ஶ்ரத்ததாநோ திநேதிநே । ஸஸ்நௌ ஸஞ்சிந்தயாமாஸ கிம் ரூபம் ஸ்தாபயாம்யஹம் । । ௩ ஸ ஸ்நாதஃ ஸஹஸைவாத ப்ரணம்ய௧ து ப்ரபாவதீம் । உஹ்யமாநாம் ஜலௌகேந ப்ரதிமாம் ஸம்முகீம் ரவேஃ । । ௪ தாம் த்ரு'ஷ்ட்வா தஸ்ய வீரஸ்ய ஸமுத்பந்நமிதம் யதா । தேவேந யத்ததாஜ்ஞப்தம் ததிதம் நாத்ர ஸம்ஶயஃ । । ௫ ஸ தாமுத்தார்ய ஸலிலாதாநீய ச மஹீபதே । தஸ்மிந்மித்ரவநோத்தேஶே ஸ்தாபயாமாஸ தாம் ததா । । ௬ நிதாய ப்ரதிமாँல்லோகே ஸாம்பஸ்தஸ்ய மஹாத்மநஃ । மித்ரம் மித்ரவநே ரம்யே ஸ்தாபயித்வா விதாநதஃ । । ௭ ததஸ்தாமேவ பப்ரச்ச ப்ரணம்ய ப்ரதிமாம் ரவேஃ । கேநேயம் நிர்மிதா நாத பவதோ ஹ்யாக்ரு'திஃ ஶுபா । । ௮ ப்ரதிமா தமுவாசாத ஶ்ரு'ணு ஸாம்ப ப்ருவே ஸ்வயம் । நிர்மிதா யேந சாப்யேஷா மதீயா புருஷாக்ரு'திஃ । । ௯ மமாதிதேஜஸாவிஷ்டம் ரூபமாஸீத்புராதநம் । அஸஹ்யம் ஸர்வபூதாநாம் ததோऽஸ்ம்யப்யர்சிதஃ ஸுரைஃ । । ஸஹ்யம் பவது தே ரூபம் ஸர்வப்ராணப்ரு'தாமிதி । । 1.129.௧௦ ததோ மயா ஸமாதிஷ்டோ விஶ்வகர்மா மஹாதபாஃ । தேஜஸாம் ஶாதநம் குர்வந்ரூபம் நிர்வர்தயஸ்வ மே । । ௧௧ ததஸ்து மத்ஸமாதேஶாத்தேநைவ நிபுணம் ததா । ஶாகத்வீபே ப்ரமிம் க்ரு'த்வா ரூபம் நிர்வர்திதம் மம । । ௧௨ ப்ரீத்யா தேஷாம் ப்ரபஞ்சோऽயம் ஸ மயா காரிதஃ புநஃ । தேநேயம் கல்பவ்ரு'க்ஷாத்து நிர்மிதா விஶ்வகர்மணா । । ௧௩ க்ரு'த்வா ஹிமவதஃ ப்ரு'ஷ்டே புரா ஸித்தநிஷேவிதே । த்வதர்தம் சந்த்ரபாகாயாம் ததஸ்தேநாவதாரிதா । । ௧௪ பவதஸ்தாரணார்தம் ஹி ததஃ ஸ்தாநமிதம் ஶுபம் । ருசிரம் ஸர்வதா ஸாம்ப ஸாந்நித்யம் மேऽத்ர யாஸ்யதி । । ௧௫ ஸாந்நித்யம் மம பூர்வாஹ்ணே ஸுதீரே த்ரக்ஷ்யதே ஜநைஃ । காலப்ரியே ச மத்யாஹ்நேऽபராஹ்ணே சாத்ர நித்யஶஃ । । ௧௬ பூர்வாஹ்ணே பூஜயேத் ப்ரஹ்மா மத்யாஹ்நே சக்ரத்ரு'த்ஸ்வயம் । ஶங்கரஶ்சாபராஹ்ணே து மாம் பூஜயதி ஸர்வதா । । ௧௭ இத்யுக்தோऽஸௌ பகவதா பாஸ்கரேண ஸ யாதவஃ । ஹர்ஷமாப மஹாபாஹோ பாஸ்கரோऽந்தர்ததே ததஃ । । ௧௮ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ஸாம்போபாக்யாநே ஸாம்பக்ரு'தாதித்யமூர்திஸ்தாபநம் நாமைகோநத்ரிம்ஶததிகஶததமோऽத்யாயஃ
சாம்பன் உருவாக்கிய ஆதித்ய மூர்த்தியின் பிரதிஷ்டை பற்றிய விளக்கம்.
ப்ரஸாதலக்ஷணவர்ணநம் ஶதாநீக உவாச கதம் ஸாம்பேந விப்ரேந்த்ர ப்ரதிஷ்டா காரிதா ரவேஃ । கஸ்ய வா வசநாத்தேந ப்ராஸாதஃ காரிதோ ரவேஃ । । ௧ ஸுமந்துருவாச அத்ர தே வச்மி ராஜேந்த்ர யதா ஸாம்பேந தீமதா । ப்ரதிஷ்டா காரிதா பாநோஃ ப்ரஸாதஶ்ச மஹீபதே । । ௨ ஸுலப்த்வா ப்ரதிமாம் பாநோஶ்சிந்தயாமாஸ நாரதம் । ஸ சாபி சிந்திதஶ்சாகாத்யத்ர ஜாம்பவதீஸுதஃ । । ௩ தமாகதமபிப்ரேக்ஷ்ய நாரதம் முநிஸத்தமம் । ஸம்பூஜ்ய விதிவத்ஸாம்போ நாரதம் வாக்யமப்ரவீத் । ।௪ ப்ராஸாதம் காரயேத்யஸ்து பாஸ்கரஸ்ய நரோ த்விஜ । கிம் பலம் தஸ்ய தேவர்ஷே ப்ரதிஷ்டாம் யஶ்ச காரயேத் । । ௫ நாரத உவாச ப்ராஸாதம் ஶோபநே தேஶே யஸ்து காரயதே ரவேஃ । ஸ யாதி நரஶார்தூல ஸூர்யலோகம் ந ஸம்ஶயஃ । । ௬ ஸாம்ப உவாச கதம் குர்யாதாயதநம் கஸ்மிந்தேஶே த்விஜோத்தம । கீத்ரு'க்சஸ்தம் சாயதநம் தேவதேவஸ்ய௧ வை த்விஜ । । ௭ நாரத உவாச யத்ர ப்ரபூதம் ஸலிலமாகமே ச விநாஶநே । தேவதாயதநம் குர்யாத்யஶோதர்மவிவ்ரு'த்தயே । । ௮ இஷ்டாபூர்தேந லபதே லோகாம்ஸ்தாம்ஶ்ச௧ விபூஷிதாந் । தேவாநாமாலயம் கார்யம் த்வயம் யத்ர ச த்ரு'ஶ்யதே । । ௯ ஸலிலாத்யம் ச ஆராமஃ க்ரு'தேஷ்வாயதநேஷு ச । ஸ்தாநேஷ்வேதேஷு ஸாந்நித்யமுபகச்சந்தி தேவதாஃ । । 1.130.௧௦ ஸரஃஸு நலிநீச்சந்நநிரஸ்தரவிரஶ்மிஷு । ஹம்ஸஸம்க்ஷிப்தகஹ்லாரவீதீவிமலவாரிஷு । । ௧௧ ஹம்ஸகாரண்டவக்ரௌஞ்சசக்ரவாகவிராவிஷு । பர்யந்தவிமலச்சாயாவிஶ்ராந்தஜநசாரிஷு । । ௧௪ க்ரௌஞ்சகாஞ்சீஸுலாபாஶ்ச கலஹம்ஸகலஸ்வநாஃ । நத்யஸ்தோயாம்ஶுகா யத்ர ஶபரீக்ரு'தமேகலாஃ । । ௧௩ புல்லத்ருமோத்தமாவாஸாஃ ஸங்கமஶ்ரோணிமண்டலாஃ । புலிநாத்யுந்நதோரஸ்கா ரஸஹாஸாஶ்ச நிம்நகாஃ । । ௧௪ வநோபாந்தநதீஶைலஸம்ஸ்கரோபாந்தபூமிஷு । ரமந்தே தேவதா நித்யம் புரேஷூத்யாநவத்ஸு ச । । ௧௫ பூமயோ ப்ராஹ்மணாதீநாம் யாஃ ப்ரோக்தா வாஸ்துகர்மணி । தா ஏவம் தேஷாம் ஶஸ்யந்தே தேவதாயதநேஷ்வபி । । ௧௬ சதுஃஷஷ்டிபதம் குர்யாத்தேவதாயதநம் ஸதா । த்வாரம் ச மத்யமம் தஸ்மிந்ஸமதிக்ஸம்ப்ரஶஸ்யதே । ௧௭ யோ விஸ்தாரோ பவேத்தஸ்ய த்விகுணா தத்ஸமுந்நதிஃ । உச்ச்ராயஸ்து த்ரு'தீயோऽத தேந துல்யா கடிர்பவேத் । । ௧௮ விஸ்தாரார்தோ பவேத்கர்போ பிந்நயோந்யாஃ ஸமந்ததஃ । கர்பபாதோநவிஸ்தீர்ணம் த்வாரம் த்விகுணமுச்ச்ரிதம் । । ௧௯ உச்ச்ரயாத்பாதவிஸ்தீர்ணா ஶாகா தத்வதுதும்பரீ । விஸ்தாராத்பாதப்ரதிமாத்பாஹுல்யம் ஶேஷயோஃ ஸ்ம்ரு'தம் । । 1.130.௨௦ ந்ரு'பம் ஸப்தநவபிஃ ஶாகாபிஸ்தத்ப்ரஶஸ்யதே । அத ஶாகாசதுர்பாகே ப்ரதிஹாரௌ நிவேஶயேத் । । ௨௧ ஶைலமங்கல்யவிஹகஃ ஶ்ரீவ்ரு'க்ஷஃ ஸ்வஸ்திகைர்கடைஃ । மாநாஷ்டமேந௧ பாகேந ப்ரதிமா ஸ்யாத்ஸபிண்டிகா । । ௨௨ த்விபாகா ப்ரதிமா தத்ர த்ரு'தீயோ பாகபிண்டிகா । பூர்வே மேருர்மஹாபாஹோ கைலாஸஶ்ச ததாபரே । । ௨௩ பவந்தி சாபரே வீர விமாநச்சதநம் ததா । ஸமுத்ரபத்மகருடநந்திவர்த்தநகுஞ்ஜராஃ । । ௨௪ க்ரு'ஹராஜோ வ்ரு'ஷோ ஹம்ஸஃ ஸர்வதோபத்ரகோ கடஃ । ஸிம்ஹோ வ்ரு'ஷஶ்சதுஷ்கோணஃ ஷோடஶாஷ்டாஶ்ரயஸ்ததா । । ௨௫ இத்யேதே விம்ஶதிஃ ப்ரோக்தாஃ ப்ராஸாதா யதுநந்தந । யதோக்தாநுக்ரமேணைவ லக்ஷணாநி வதாமி தே । । ௨௬ நவத்ரிம்ஶதுச்ச்ரிதமேருர்த்வாதஶபௌமோ விவிதகுஹரஶ்ச । த்வாரைர்யுதஶ்சதுபிர்த்வாத்ரிம்ஶத்தஸ்தவிஸ்தீர்ணஃ । । ௨௭ த்ரிம்ஶத்தஸ்தாயாமோ தஶபௌமஃ ஸப்த மந்தரஃ । ஶிகரயுதஃ கைலாஸோऽபி ஶிகரவாநஷ்டாவிம்ஶோஷ்டபௌமஶ்ச । । ௨௮ ஜாலகவாக்ஷைர்யுக்தோ விமாநஸம்ஜ்ஞஸ்த்ரிஸப்தகாயாமஃ । நந்தந இதி வை பௌமோ த்வாத்ரிம்ஶத்ஷோடஶாங்கயுதஃ । । ௨௯ வ்ரு'த்தஃ ஸமுத்கநாமா பத்மாக்ரு'திரயம் சாஷ்டௌ । ஶ்ரு'ங்கேணைகேந பவேதேகேந ச பூமிகா தஸ்ய । । 1.130.௩௦ கருடாக்ரு'திஶ்ச கருடோ நந்தீ வை ஷஷ்டிவிஸ்தீர்ணஃ । காயஶ்ச ஸப்தபௌமோ விபூஷிதோம்ऽகைஶ்ச ஸப்தவிம்ஶதிபிஃ । । ௩௧ குஞ்ஜர இதி கஜப்ரு'ஷ்டஃ ஷோடஶாஹஸ்தோச்ச்ரிதோ மத்யே । க்ரு'ஹராஜஃ ஷோடஶகஸ்த்ரிசக்ரஶாலா பவேத்வலபீ । । ௩௨ வ்ரு'ஷ ஏவம் ம்ரு'மிஶ்ரு'ங்கோ த்வாவஶஹஸ்தஃ ஸமுந்நதோ வ்ரு'த்தஃ । ஹம்ஸோ ஹம்ஸாகாரோ கடோऽஷ்டஸஹஸ்ரகலஶரூபஃ । । ௩௩ த்வாரைர்யுதஶ்சதுர்பிர்பஹுஶிகரோ பவதி ஸர்வதோபத்ரஃ । பஹுருசிரசந்த்ரஶாலஃ ஷப்தவிம்ஶத்பாகபூமிஶ்ச । । ௩௪ ஸிம்ஹஃ ஸிம்ஹாகாரோ௧ த்வாதஶகோணோऽஷ்டஹஸ்தஶ்ச । । ௩௫ ஸஹஸ்ரத்ரிதயம் சைவ கதிதம் விஶ்வகர்மணா । ப்ராஹுஃ ஸ்தாபயதஶ்சாத்ர மதமேகம் விபஶ்சிதஃ । । ௩௬ கபோதபாலிநீயுக்தமதோ கச்சதி துல்யதாம் । । ௩௭ ஸாம்ப உவாச ய ஏதே கதிதா விப்ர ப்ராஸாதா விம்ஶதிஸ்த்வயா । தேஷாம் ஸூர்யஸ்ய கஃ கார்யஃ ப்ராஸாதோ பாஸ்கரஸ்ய து । । ௩ ௮ ஸ்தாநாநி யாநி சோக்தாநி ப்ராஸாதஸ்ய த்விஜோத்தம । தேஷாம் த்வயோக்தம் ஹி புரம் வ்யயவத்பிர்நரைர்யுதம் । । ௩ ௯ தஸ்மிந்ப்ரதேஶே வை கார்யம் பாநோர்மந்திரமுத்தமம் । திஶாம் பாகே ச கதமே ப்ரூஹி ஶேஷம் த்விஜோத்தம । । 1.130.௪௦ நாரத உவாச புரமத்யம் ஸமாஶ்ரித்ய குர்யாதாயதநம் ரவேஃ । திஶாம் பாகேऽத வா பூர்வே பூர்வத்வாரஸமீபதஃ । । ௪௧ பூமிம் பரீக்ஷ்ய பூர்வம் து குர்யாதாயதநம் ததஃ ' । இஷ்டகந்தரஸோபேதா நிம்நா௨ பூமிஃ ப்ரஶஸ்யதே । ௪௨ ஶர்கராதுஷகேஶாஸ்திக்ஷாராங்காரவிவர்ஜிதா । மேகதுந்துபிநிர்கோஷா ஸர்வபீஜப்ரரோஹிணீ । । ௪௩ ஶுக்லா ரக்தா ததா பீதா க்ரு'ஷ்ணா ச கதிதா க்ஷிதிஃ । த்விஜராஜந்யவம்ஶ்யாநாம் ஶூத்ராணாம் ச யதாக்ரமம் । । ௪௪ பரீக்ஷிதாயாம் தஸ்யாம் து மத்யே தஸ்யாஃ ப்ரமாணதஃ । உபலிப்ய சதுர்ஹஸ்தம் சதுரஸ்ரம் ச ஸமந்ததஃ । । ௪௫ ஹஸ்தமாத்ரமதஃ க்ரு'த்வா மத்யே தஸ்யா தஶாங்குலம் । கர்தமுத்கீர்ய தேநைவ பாம்ஸுநா ப்ரதிபூரயேத் । । ௪௬ ஸமே ஸமகுணா ஜ்ஞேயா ஹீநே ஹீநகுணா பவேத் । வர்தமாநே து வை பாம்ஸௌ பவேத்வ்ரு'த்திகரீ க்ஷிதிஃ । । ௪௭ நித்யம் ஸம்முகமர்கஸ்ய கதாசித்பஶ்சிமாமுகம் । ஸ்தாபநீயம் க்ரு'ஹம் ஸம்யக்ப்ராங்முகஸ்தாநகல்பநாத் । । ௪௮ பவநாத்தக்ஷிணே பார்ஶ்வே ரவேஃ ஸ்நாநக்ரு'ஹம் பவேத் । அக்நிஹோத்ர க்ரு'ஹம் கார்யம் ரவேருத்தரதஃ ஶுபம் । । உதங்முகம் பவேச்சம்போர்மாத்ரூ'ணாம் க்ரு'ஹமேவ ச । । ௪௯ ப்ரஹ்மா பஶ்சிமதஃ ஸ்தாப்யோ விஷ்ணுருத்தரதஸ்ததா । நிம்பஸ்து தக்ஷிணே பார்ஶ்வே வாமே ராஜ்ஞீ ப்ரகீர்திதா । । 1.130.௫௦ பிம்கலோ பக்ஷிணே௭ பாநோர்வாமதோ தண்டநாயகஃ । ஶ்ரீமஹாஶ்வேதயோஃ ஸ்தாநம் புரதஸ்த்வம்ஶுமாலிநஃ । । ௫௧ ததஃஸ்தாப்யாஶ்விநோஃ ஸ்தாநம் பூர்வதேவக்ரு'ஹாத்வஹிஃ । த்விதீயாயாம் து கக்ஷாயாம் ராஜ்ஞாஸ்ரௌஷௌ வ்யவஸ்திதௌ । । ௫௨ த்ரு'தீயாயாம் து கக்ஷாயாம் ஸ்திதௌ கல்மாஷபக்ஷிணௌ । ஜண்டகாமசரௌ௧ ஸ்தாப்யௌ தக்ஷிணாம் திஶமாஶ்ரிதௌ । । ௫௩ உதீச்யாம் ஸ்தாபநீயஸ்து குபேரோ லோகபூஜிதஃ । உத்தரேண ததஸ்தஸ்ய ரேவதஃ ஸவிநாயகஃ । । ௫௪ யத்ர வா வித்யதே ஸ்தாநம் திக்ஷு ஸர்வா குஹாதயஃ । த்வே மண்டலேऽர்க்யதாநார்தம் கார்யே ஸவ்யாபஸவ்யதஃ । । ௫௫ தத்யாதுதயவேலாயாமர்கம் ஸூர்யாய தக்ஷிணே । உத்தரே மண்டலே தத்யாதர்க்யமஸ்தமநே ரவேஃ । । ௫௬ சக்ராக்ரு'தாம் ததாந்யஸ்மிந்தேவஸ்ய ப்ரதிமாம் ரவேஃ । ஸ்தாபயேத்விதிவத்வீர சதுர்பிஃ கலஶைஃ ஶுபைஃ । । ௫௭ நாநாதூர்யநிநாதைஶ்ச ஶங்கஶப்தைஶ்ச புஷ்கலைஃ । த்ரு'தீயே மண்டலே ஹ்யேவ பூஜநீயோ திவாகரஃ । । ௫௮ சதுரஸ்ரம் சதுஃஶ்ரு'ங்கம் வ்யோம தேவக்ரு'ஹாக்ரதஃ । ப்ரதிமாயாஸ்து ஸூத்ரேண கார்யம் மத்யேऽஸ்ய மண்டலம் । । ௫௯ திண்டீ ஸ்தாப்யஃ புரஸ்தஸ்மாதாதித்யாபிமுகஃ ஸ்திதஃ । யதேதத்கதிதம் வ்யோம ஸர்வதேவமயம் மயா । । 1.130.௬௦ மத்யாஹ்நே தஸ்ய தாதவ்யமர்க்யமத்ர யதூத்தம । அத வா மண்டலம் சாந்யத்த்ரு'தீயம் சக்ரஸம்மிதம
௬௧ ஸ்தாபயித்வா து தேவேஶம் தாதவ்யோऽர்கஃ ஸுபண்டிதைஃ । தேவஸ்ய புரதஃ கார்யம் வ்யோமஸ்தாநம் ஸமீபதஃ । । புஸ்தகவாசநஸ்தாநமத வா யத்ர ரோசதே । । ௬௨ ஏஷ ஸ்தாநவிதிஃ ப்ரோக்தோ தேவதாநாம் யதாக்ரமம் । க்ரு'ஹராஜ்ஞோऽத ருத்ரஸ்து த்வாவேதௌ பாஸ்கரப்ரியௌ । । ௬௩ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ஸாம்போபாக்யாநே ப்ராஸாதலக்ஷணவர்ணநம் நாம த்ரிம்ஶததிகஶததமோऽத்யாயஃ
தெய்வத்தை நிறுவிய பின், அறிஞர்கள் அர்ச்சனை செய்ய வேண்டும்; புனித நூல்கள் வாசிக்க இடமும் விருப்பப்படி தேர்ந்தெடுக்கலாம்.
தாருபரீக்ஷாவர்ணநம் நாரத உவாச அத தே ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி ப்ரதிமாவிதிவிஸ்தரம் । ஸர்வேஷாமேவ தேவாநாமாதித்யஸ்ய விஶேஷதஃ । । ௧ அர்சா௧ ஸப்தவிதா ப்ரோக்தா பக்தாநாம் ஶுபவ்ரு'த்தயே । காஞ்சநீ ராஜதீ தாம்ரீ பார்திவீ ஶைலஜா ஸ்ம்ரு'தா । । ௨ வார்க்ஷீ சாலேக்யகா சேதி மூதிஸ்தாநாநி ஸப்த வை । வார்க்ஷீவிதாநம் தே வீர வர்ணயிஷ்யாம்யஶேஷதஃ । । ௩ கர்த்ரநுகூலே திவஸே ஸம்வத்ஸரவிஶோதிதே । ஶுபைர்நிமித்தைஃ ஶகுநைஃ ப்ரஸ்தாநைஶ்ச வநம் விஶேத் । । ௪ க்ஷீரிணோ வர்ஜிதாஃ ஸர்வே துர்பலாஸ்தே ஸ்வபாவதஃ । சதுஷ்பதேஷு ந க்ராஹ்யா யே ச புத்ரகவ்ரு'க்ஷகாஃ
மரங்களைத் தேர்வு செய்வது பற்றிய விளக்கம்.
௫ தேவதாயதநஸ்தா யே ததா வல்மீகஸம்பவா । உத்கீர்ணா தேவதா யேஷு சைத்யவ்ரு'க்ஷாஶ்ச யே ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௬ ஶ்மஶாநபூமிஜா யே ச பக்ஷிணாம் நிலயாஶ்ச யே । ஸகோடராஶ்ச யே வ்ரு'க்ஷாஃ ஶுஷ்காக்ரா யே ச பாதபாஃ । । ௭ ஶஸ்த்ரேண நிஹதா யே ச குஞ்ஜராஶாஸ்ததா க்ரு'தாஃ । ஸாமாத்யாஃ ஸருஜோऽதஶ்ச வ்யாதிநஶ்ச ததைவ ச । । ௮ அகாலே புஷ்பிதா யே ச காலே தே ச விவர்ஜிதாஃ । ஶீர்ணபர்ணாஶ்ச தரவோ ரக்ஷோத்வாம்க்ஷநிஷேவிதாஃ । । ஏகஶாகாதிஶாகாஶ்ச த்ரிஶாகாஶ்ச ததாதமாஃ । । ௯ மதூகோ தேவதாருஶ்ச வ்ரு'க்ஷராஜஶ்ச சந்தநஃ । பில்வஶ்சாம்ராதகஶ்சைவ கதிரோதாஞ்ஜநஸ்ததா । । 1.131.௧௦ நிம்பஃ ஶ்ரீபர்ணவ்ரு'க்ஷஶ்ச பநஸஃ ஸரலோऽர்ஜ்ஜுநஃ । ரக்தசந்தநபர்யந்தாஃ ஶ்ரேஷ்டாஃ ஸ்யுஃ ப்ரதிமாத்ருமாஃ । । ௧௧ வர்ணாநாமாநுபூர்வ்யேண த்வௌ த்வௌ வ்ரு'க்ஷௌ ப்ரகீர்திதௌ । நிம்பாத்யாஃ ஸர்வவர்ணாநாம் வ்ரு'க்ஷா ஸாதாரணாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௧௨ கத்யமாநாந்விஶேஷேண ஶ்ரு'ணு வீர ததாபராந் । ஸுரதாருஃ ஶமீ சைவ மதூகஶ்சந்தநஸ்ததா । । ஏதே வை தரவஸ்தாத ப்ராஹ்மணாநாம் ஶுபாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௧௩ க்ஷத்ரஸ்ய ச ததாரிஷ்டஃ கதிரஸ்திந்துகஸ்ததா । அஶ்வத்தஶ்ச ததா ஸாம்ப த்ருமஃ கரகதஃ ஶுபஃ । । ௧௪ வைஶ்யாநாம் தத்வதேவ ஸ்யுஃ கதிரஶ்சந்தநஸ்ததா । புண்யாஶ்ச தரவஶ்சைதே ஶுபதாஸ்து ததைவ ச । । ௧௫ கேஸரஃ ஸர்ஜகஶ்சாம்ரஃ ஶாலவ்ரு'க்ஷஸ்ததேதரஃ । ஏதே வை தரவஃ புண்யாஃ ஶூத்ராணாம் ஶுபதாயகாஃ । । ௧௬ லிங்கம் ச ப்ரதிமாம் சைவமவஸ்தாப்ய யதாவிதி । வ்ரு'க்ஷம் சாபிமதம் கத்வா பூஜயேத்பலிபுஷ்பகைஃ । । ௧௭ ஶுசௌ தேஶே விவிக்தே ச கேஶாம்காரவிவர்ஜிதே । ப்ராகுதக்ஸூசகே தேஶே லோககஷ்டவிவர்ஜிதே । । ௧௮ விஸ்தீர்ணஸ்கந்தவிடபஃ ஷத்ரவாந்ரு'ஜுவ்ரு'த்திகஃ । ஆதங்கஹீநோ விவஶஃ ஸத்த்வக்பர்ணஃ ஶுபஸ்ததா । ௧௯ ஸ்வேநைவ பதிதா யே ச ஹஸ்திபிஃ பாதிதாஸ்ததா । ஶுக்லாஶ்ச வஹ்நிதக்தாஶ்ச பக்ஷிபிஶ்சாபி வர்ஜிதாஃ । । 1.131.௨௦ தரவோ வர்ஜநீயாஶ்ச க்ரஹீதவ்யாஃ ஶுபா த்ருமாஃ । ஸ்நிக்தரூபாஃ ஸபர்ணாஶ்ர ஸபுஷ்பாஃ ஸபலாஸ்ததா । । ௨௧ தேஷாம் து க்ரஹணம் சாஷ்டமாஸேஷு கார்த்திகாதிஷு । பூத்வா ஶுபதிநே சைவ ஸோபவாஸோऽதிவாஸயேத் । । ௨௨ ஸமந்தாதுபலிப்யாத தஸ்யாதஸ்தாத்வஸுந்தராம் । காயத்ர்யா பரிபூதேந பரிதஃ ப்ரோக்ஷ்ய வாரிணா । । ௨௩ ஶுக்லே ச பரிதூதே ச பரிதாய ச௧ வாஸஸீ । பூஜயேத்கந்தமால்யைஶ்ச ஸதூபபலிகர்மபிஃ । । ௨௪ ததஃ குஶைஃ பரிஸ்தீர்ணே ஹுத்வாக்நௌ தஸ்ய சாந்திகே । தேவதாருஸமித்பிஶ்ச மந்த்ரேணாநேந தத்த்வவித் । । ௨௫ ௐ பூர்புவஃ ஸுவரிதி ததோ வ்ரு'க்ஷம் ச பூஜயேத் । ௐ ப்ரஜாபதயே ஸத்யஸதாய நித்யம் ஶ்ரேஷ்டந்தராத்மந்த்ஸசராசராத்மந் । । ஸாந்நித்யமஸ்மிந்குரு தேவ வ்ரு'க்ஷே ஸூர்யாவ்ரு'தம் மண்டலமாவிஶேஶ்ச நமஃ । । ௨௬ நாரத உவாச ஏவம் ஸம்பூஜயித்யா து வாக்யைஸ்தம் பரிஸாந்த்வயந் । வ்ரு'க்ஷலோகஸ்ய ஶாந்த்யர்தம் கச்ச தேவாலயம் ஶுபம் । । ௨௭ தேவ த்வம் ஸ்தாஸ்யஸே தத்ர ச்சேததாஹவிவர்ஜிதஃ । காலே தூபப்ரதாநேந ஸபுஷ்பைர்பலிகர்மபிஃ । । ௨௮ லோகாஸ்த்வாம் பூஜயிஷ்யந்தி ததோ யாஸ்யஸி நிர்வ்ரு'திம் । வ்ரு'க்ஷமூலே குடாரம் து தூபமால்யைஃ ப்ரபூஜ்ய ச । । ௨௯ பூர்வதஸ்து ஶிரஃ க்ரு'த்வா ஸ்தாபநீயஃ ப்ரயத்நதஃ । பரமாந்நமோதகௌதநபலபூபிகாதிபிர்பக்ஷ்யைஃ । । 1.131.௩௦ மத்யைஃ குஸுமைர்தூபைர்கந்தைஶ்ச தரும் ஸமப்யர்ச்ய । ஸுரபித்ரு'பிஶாசராக்ஷஸபுஜங்கஸுரகணவிநாயகாத்யாநாம் । । ௩௧ க்ரு'த்வா பூஜாம் ராத்ரௌ வ்ரு'க்ஷம் ஸம்ஸ்ப்ரு'ஶ்ய ச ப்ரூயாத் । । ௩௨ அர்சாஸு தேவதேவ த்வம் தேவைஶ்ச பரிகல்பிதஃ । நமஸ்தே வ்ரு'க்ஷ பூஜேயம் விதிவத்பரிக்ரு'ஹ்யதாம் । । ௩௩ யாநீஹ பூதாநி வஸந்தி தாநி பலிம் க்ரு'ஹீத்வா விதிவத்ப்ரயுக்தம் । அந்யத்ர வாஸம் பரிகல்பயந்து க்ஷமந்து தே சாத்ய நமோऽஸ்து தேப்யஃ । । ௩௪ ப்ரபாதாயாம் து ஶர்வர்யாம் புநஃ ஸம்பூஜ்ய தம் நகம் । ப்ராஹ்மணேப்யஸ்ததோ தத்த்வா போஜகேப்யஶ்ச தக்ஷிணாம் । । சிந்த்யாத்வநஸ்பதீம்ஸ்தஜ்ஜ்ஞைஸ்தை க்ரு'தஸ்வஸ்திவாசநைஃ । । ௩௫ பூர்வஸ்யாம் திஶி பாதோऽஸ்ய ஐஶாந்யாம் சாபி யோ பவேத் । அதவா உத்தரஸ்யாம் து ததா சிந்த்யாத்து௧ நாந்யதா । । ௩௬ ஐந்த்ர்யைஶாந்யோருதீச்யாம் சஃ பாதஸ்திஸ்ரு'ஷு ஶஸ்யதே । நைர்ரு'த்யாக்நேயயாம்யாஸு திக்ஷு பாதோ ந ஶோபநஃ । । வாயவ்யாம் சைவ வாருண்யாம் தஸ்ய பாதஸ்து மத்யமஃ । । ௩௭ யஸ்ய பாஹ்யஸ்திதா ஶாகா திக்ஷு நஷ்டா சதஸ்ரு'ஷு । வாஸ்துபூர்வம் ததஃ ஸ்தித்வா ததஃ பஶ்சாதவஸ்திதா । । ௩௮ அவிலக்நமஶப்தம் து பதநம் து ப்ரஶஸ்யதே । உத்பத்யேத்த்விதலம் யஸ்ய த்ராவஶ்ச மதுரோ பவேத் । । ௩௯ ஸர்பிஸ்தைலம் க்ஷரேத்யஸ்ய பாதபம் தம் விவர்ஜவேத் । ஶுபதம் யதுஶார்தூல ஶ்ரு'ணு த்வம் கதயே ஶுசி । । 1.131.௪௦ வ்ரு'க்ஷம் ப்ரபாதே ஸலிலைர்நிஷிக்தம் பூர்வோத்தரஸ்யாம் திஶி ஸந்நிக்ரு'த்ய । மத்வாஜ்யதிக்தேந குடாரகேண ப்ரதக்ஷிணாம் ஶோஷமபிப்ரஹண்யாத் । । ௪௧ பூர்வோத்தரேऽப்யுத்தரதிக்விபாகே பாதே யதா வ்ரு'த்திகரஸ்ததா ஸ்யாத் । ஆக்நேயகோணக்ரமஶோऽக்நிதாஹ உக்ரோக்ரரோகாஃ ஸுதநக்ஷயஶ்ச । ।௪௨ காருடே திஶி பாஷாணம் கபோதோ க்ரு'ஹகோதிகா । ஸிதவர்ணம் ஜலம் ஜ்ஞேயமங்குஷ்டாபம் பவேத்க்ரு'மிஃ । । தோஷைரேதைர்விநிர்முக்தம் முதா காலம் ஸமுத்தரேத் । । ௪௩ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே தாருபரீக்ஷாவர்ணநம் நாமைகத்ரிம்ஶததிகஶததமோऽத்யாயஃ
ஶ்ரீஸூர்யப்ரதிமாலக்ஷணவர்ணநம் நாரத உவாச ஹந்த தே ஸர்வதேவாநாம் ப்ரதிமாலக்ஷணம் பரம் । வச்மி தே யதுஶார்தூல ஆதித்யஸ்ய விஶேஷதஃ । । ௧ ஏகஹஸ்தா த்விஹஸ்தா வா த்ரிஹஸ்தா வா ப்ரமாணதஃ । ததா ஸார்த்தத்ரிஹஸ்தா ச ஸவிதுஃ ப்ரதிமா ஶுபா । । ௨ ப்ரஸாதாத்த்வாரதோ வாபி ப்ரமாணம் ச ப்ரகல்பிதம் । தத்வத்ப்ரயாணம் கர்தவ்யம் ஸததம் ஶுபமிச்சதா । । ௩ ஏகஹஸ்தா பவேத்ஸௌம்யா த்விஹஸ்தா தநதாந்யதா । த்ரிஹஸ்தா ப்ரதிமா பாநோஃ ஸர்வகாமப்ரதா ஸ்ம்ரு'தா । । ௪ ஸார்தத்ரிஹஸ்தா ப்ரதிமா ஸுபிக்ஷக்ஷேமகாரிணீ । அக்ரே மத்யே ச மூலே ச ப்ரதிமா ஸர்வதஃ ஸமா । । காந்தர்வீ ஸா து விஜ்ஞேயா தநதாந்யாவஹா ஸ்ம்ரு'தா । । ௫ தேவாகாரஸ்ய யத்த்வாரம் தஸ்மாதஷ்டாம்ஶமுத்யதா । விபாகைஃ பிண்டிகாஃ கார்யா த்வௌ பாகௌ ப்ரதிமா பவேத் । । ௬ அங்குலைஶ்ச ததா மூர்திஶ்சதுரஶீதிஸம்மிதைஃ । விஸ்தாராயாமதஃ கார்யா வதநம் த்வாதஶாங்குலம் । । ௭ முகாத்த்ரிபாகைஶ்சிபுகம் லலாடம் நாஸிகா ததா । கர்ணௌ நாஸிகயா துல்யௌ பாதௌ சாநியதௌ தயோஃ । । ௮ நயநே த்வ்யம்குலே ஸ்யாதாம் த்ரிபாகா தாரகா பவேத । த்ரு'தீயதாரகாபாகாத்குர்யாத்த்ரு'ஷ்டிம் விசக்ஷணஃ । । ௯ லலாடமஸ்தகோத்ஸேதம் குர்யாத்தத்ஸமமேவ ச । பரிணாஹஸ்து ஶிரஸோ பவேத்த்வாவிம்ஶதங்குலஃ । । 1.132.௧௦ துல்யா நாஸிகயா க்ரீவா முகேந ஹதயாம்தரம் । முகமாத்ரா பவேந்நாபிஸ்ததோ மேட்ரமநந்தரம் । । முகவிஸ்தாரணமுரஸ்ததோऽர்த்தம் து கடிஃ ஸ்ம்ரு'தா । । ௧௧ பாஹூ ப்ரவாஹதுல்யௌ து ஊரூ ஜங்கே ச தத்ஸமே । குல்பாதஸ்தாத்து பாதஃ ஸ்யாதுச்ச்ரிதஶ்சதுரங்குலஃ । । ௧௨ ஷடங்குலஸுவிஸ்தாரஸ்தஸ்யாங்குஷ்டாங்குலத்ரயம் । ப்ரதேஶிநீ ச தத்துல்யா ஹீநா ஶேஷா நகைர்யுதாஃ । । ௧௩ சதுர்தஶாங்குலஃ பாத ஆயாமாத்பரிகீர்திதஃ । ஏவம் லக்ஷணஸம்யுக்தா ப்ரதிமார்ச்யா பவேத்ஸதா । । ௧௪ அம்ஸௌ ஹரேஸ்ததைவோரூ லலாடம் ச ஸநாஸிகம் । நியதே நயநே கண்டௌ மூர்தேஃ குர்யாத்ஸமுந்நதே । । ௧௫ விஶாலதவலாவாமபக்ஷ்மலாயதலோசநே । ஸஸ்மிதாநநபத்மஸ்ய சாருபிம்பாதரஸ்ததா । । ௧௬ ரத்நப்ரோத்பாஸிமுகுடகடகாங்கதஹாரவாந் । அவ்யங்கபதமத்யாதிஸமாயோகோऽபி ஶோபிதஃ । । ௧௭ ஸுப்ரபோ மண்டலஶ்சாருர்விசித்ரமணிகுண்டலஃ । கராப்யாம் காஞ்சநீம் மாலாம் ப்ரோத்வஹந்ஸஸரோருஹாம் । । ௧௮ ஏவம் லக்ஷணஸம்யுக்தாம் காரயேதீஹிதப்ரதாம் । ப்ரஜாப்யஶ்ச ஸதா பாநுஃ ஶிவாரோக்யாபயப்ரதஃ । । ௧௯ அல்பாங்காயாம் ந்ரு'பபயம் ஹீநாங்காயாமகல்பதா । காதோதர்யாம் ச க்ஷுத்பீடா க்ரு'ஶாயாம் து தரித்ரதா । । 1.132.௨௦ ஸக்ஷதாயாம் பயம் ஶஸ்த்ராத்ஸ்புடிதா ம்ரு'த்யுகாரிணீ । தக்ஷிணாவநதாயாம் து ஶஶ்வதாயுஃ க்ஷயோ பவேத் । । ௨௧ உத்தராவநதாயாம் து வியோகோ பவதி த்ருவம் । நாலோக்யா நாப்யநாலோக்யா ரக்ஷ்யாமூர்திஃ ப்ரஶஸ்யதே । । ௨௨ தஸ்மாத்பாஸ்கரபக்தேந லோகத்வயஹிதைஷிணா । தந்மூர்தேஶ்சாதரஃ கார்யஸ்தததீநாஸ்து ஸம்பதஃ । । ௨௩ ஶிரோருகண்டவதநைஃ ஸர்வாங்காவயவைஸ்ததா । ஏவம் லக்ஷணஸம்பூர்ணா ப்ரதிமா பவதே ஶுபா । । ௨௪ நாஸாலலாடஜங்கோருதண்டவக்ஷோபிரந்விதா । குர்யாதாதித்யவேஷம் து கூடபாதோதரம் ததா । । ௨௫ கமலோதரகாந்திநிபஃ கஞ்சுககுப்தஃ ப்ரஸந்நமுகஃ । ரக்தோத்பலப்ரபாமண்டலஶ்ச கர்துஃ ஶுபம் கரோத்யர்கஃ । । ௨௬ குண்டலபூஷிதவதநஃ ப்ரலம்பஹாரோऽபி க்ரு'ஹவ்ரு'த்தஃ । ந்ரு'பதிபயம் வ்யங்காயாம் ஹீநாங்காயாமகல்பநா கர்துஃ । । ௨௭ காதோதர்யாம் க்ஷுத்பயமர்தவிநாஶஃ க்ரு'ஶாங்காயாம் । மரணம் து ஸக்ஷதாயாம் ஶஸ்த்ரநிபாதேந நிர்திஶேத்கர்துஃ । । ௨௮ வாமோந்நதா து பத்நீம் தக்ஷிணாவநதா ஹிநஸ்த்யாயுஃ । அந்தத்வமூர்த்த்வத்ரு'ஷ்டிஃ கரோதி சிந்தாமதோமுகீ த்ரு'ஷ்டிஃ । । ௨௯ ஸர்வப்ரதிமாஸ்வேவம் ஶுபாஶுபம் பாஸ்கரேணோக்தம் । ப்ரஹ்மா கமண்டலுகரஶ்சதுர்முகஃ பங்கஜஸ்தஶ்ச । । ௩௦ ஸ்கந்தஃ குமாரரூபஃ ஶக்திதரோ பர்ஹிகேதுஶ்ச । ஶுக்லஶ்சதுர்விஷாணோ த்விபோ மஹேந்த்ரஸ்ய வஜ்ரபாணித்வம் । । ௩௧ திர்யகூர்த்வலலாடஸம்ஸ்தம் த்ரு'தீயமபி லோசநம் சிஹ்நம் । । ௩௨ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ஸாம்போபாக்யாநே ஶ்ரீஸூர்யப்ரதிமாலக்ஷணவர்ணநம் நாம த்வாத்ரிம்ஶததிகஶததமோऽத்யாயஃ
விஶ்வரூபவர்ணநம் நாரத உவாச ததோऽதிவாஸநம் குர்யாத்விதித்ரு'ஷ்டேந கர்மணா । ஐஶாந்யாம் திஶி வை குர்யாததிவாஸநமண்டபம் । । ௧ சதுஸ்தோரணஸம்பந்நம் ஸர்வாபரணஸம்யுதம் । திஶாஸு விதிஶாஸ்வேவ பதாகாபிஸ்து பூஷிதம் । । ௨ ஆக்நேய்யாம் திஶி ரக்தாஃ ஸ்யுஃ க்ரு'ஷ்ணாஃ ஸ்யுர்யாம்யநைர்ரு'தே । ஶ்வேதா திஶ்யபரஸ்யாம் து வாயவ்யாமேவ பாண்டுரா । । ௩ சித்ரா சோத்தர பார்ந்யே து பீதா பூர்வோத்தரே ததா । ஶ்ரியமாயுர்ஜயம் சைவ பலம் யஶோ யதூத்தம । । ௪ ததாதி ஸா வீர க்ரு'தா ஸம்பதர்தே ந ஸம்ஶயஃ । ஹிதாய ஸர்வலோகாநாம் ம்ரு'ண்மயீ ப்ரதிமா பவேத் । । ௫ ஸுபிக்ஷக்ஷேமதா நித்யம் ஸர்வா மணிமயீக்ரு'தா । காங்கேயா௧ புஷ்டிதா ரௌப்யா ஸ்யாத்வை கீர்திப்ரவர்திநீ । । ௬ ப்ரஜாவ்ரு'த்திம் தாம்ரமயீம் குர்யாந்நித்யமஸம்ஶயஃ । பூமேர்லாபம் து விபுலம் குர்யாதஶ்மமயீ ஸதா । । ௭ ப்ரதாநபுருஷம் ஹந்தி த்ரபுலோஹமயீ ஸதா । ஸர்வதேவமயஸ்யைவமர்சா குர்யாத்ப்ரயத்நதஃ । । ௮ ஸாம்ப உவாச ஸர்வதேவமயத்வம் ஹி ப்ரூஹி மே பாஸ்கரஸ்ய து । ஸர்வதேவமயோ ஹ்யேஷ கதம் நாரத கத்யதே । । ௯ நாரத உவாச ஸாது ஸாம்ப மஹாபாஹோ ஶ்ரு'ணு மே பரமம் வசஃ । புதஸோமௌ ஸ்ம்ரு'தௌ நேத்ரே லலாடே சேஶ்வரஃ ஸ்திதஃ । । 1.133.௧௦ ஸுரஜ்யேஷ்டஃ ஶிரஸ்தஸ்ய கபாலேऽஸ்ய ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । ஏகாதஶே ததா ருத்ராஃ கண்டமஸ்ய௨ ஸமாஶ்ரிதாஃ । । ௧௧ நக்ஷத்ராணி க்ரஹாஶ்சைவ தஶநேஷு ஸமாஶ்ரிதாஃ । தர்மாதர்மௌ ச தேவஸ்ய ஓஷ்டஸம்புடகே ஸ்திதௌ । । ௧௨ ஸர்வஶாஸ்த்ரமயீ தேவீ ஜிஹ்வாயாம் ச ஸரஸ்வதீ । திஶஶ்ச விதிஶஶ்சைவ ஸர்வாஃ ஶ்ரோத்ரேஷு ஸம்ஸ்திதாஃ । । ௧௩ ப்ரஹ்மேந்த்ரௌ தாலுதேஶே து ஸ்திதௌ தேவைஶ்ச பூஜிதௌ । ஆதித்யா த்வாதஶ விபோப்ருர்வோர்மத்யே ஸமாஶ்ரிதாஃ । । ௧௪ ரு'ஷயோ ரோமகூபேஷு ஸமுத்ரா ஜடரே ஸ்திதாஃ । யக்ஷகிந்நரகந்தர்வாஃ பிஶாசா தாநவாஸ்ததா । । ௧௫ ராக்ஷஸாஶ்ச கணாஃ ஸர்வே ஹ்ரு'தயே ஸ்யுஃ ஸ்திதாஃ ரவேஃ । நத்யோ பாஹுகதாஶ்சைவ நகாஃ கக்ஷாந்தரே ஸ்திதாஃ । । ௧௬ ப்ரு'ஷ்டமத்யே ஸ்திதோ மேருஃ ஸ்தநயோரந்தரே குஜஃ । தஸ்ய புத்ரோ தர்மராஜஃ ஸ்திதோ வை நாபிமண்டலே । । ௧௭ கடிதேஶே ப்ரு'திவ்யாத்யா லிங்கே ஸ்ரு'ஷ்டிஃ ஸமாஶ்ரிதா । ஜாநுநீ சாஶ்விநீதேவாவூரூ தஸ்யாசலா ஸ்ம்ரு'தாஃ । । ௧௮ ஸப்த பாதாலலோகாஸ்து நகமத்யே ஸமாஶ்ரிதாஃ । ஸஸாகரவநா ப்ரு'த்வீ பாதமத்யேऽஸ்ய வர்ததே । । ௧௯ தேவஃ காலாக்நிருத்ரோ யோ தந்தாந்தேஷு ஸமாஶ்ரிதஃ । ஸர்வதேவமயோ பாநுஃ ஸர்வதேவாத்மகஸ்ததா । । 1.133.௨௦ வ்யம்கேஷு வாயவஶ்சைவ லோகாலோகம் சராசரம் । வ்யாப்தம் கர்மஶரீரேண வாயுநா தஸ்ய வை விபோஃ । । ௨௧ ஸ ஏஷ பகவாநர்கோ பூதாநுக்ரஹணே ஸ்திதஃ । ஏதத்தே பரமம் ஜ்ஞாநமேதத்தே பரமம் பதம் । । ௨௨ தஸ்ய ஸ்தாநவிபாகேந ப்ரதிமாஸ்தாபநம் யதா । தத்தே ஸர்வம் ப்ரவக்ஷ்யாமி யதோக்தம் ப்ரஹ்மணா புரா । । ௨௩ இதி ஶ்ரீபவிஷ்யே மஹாபுராணே ப்ராஹ்மே பர்வணி ஸப்தமீகல்பே ஸாம்போபாக்யாநே ப்ரதிமாப்ரதிஷ்டாகல்பே விஶ்வரூபவர்ணநம் நாம த்ரயஸ்த்ரிம்ஶததிகஶததமோऽத்யாயஃ
விச்வரூபம் பற்றிய விளக்கம்.
பாராவதர்கள் மற்றும் மற்றவர்களும் துஷிதர்களுடன் சேர்ந்து இருந்தார்கள்; இப்போது சாத்ய தேவர்களின் பெயர்களை நான் கூறுகிறேன், கவனமாகக் கேள்.
வானத்தின் மகிமையைப் பற்றி கூறப்படுகிறது.
மூலாதாரம் ஆதித்யன் என அழைக்கப்படுகிறார்; அவர் மூன்று உலகங்களுக்கும் கண்கள், பரமாத்மா, பிரஜாபதி.
கோயிலின் அமைப்பு மற்றும் அதன் தன்மைகள் பற்றிய விளக்கம்.
தெய்வத்திற்கு அர்ப்பணிக்கப்படும் மரங்கள், புனித இடங்களில் வளர்ந்த மரங்கள், ஒவ்வொன்றுக்கும் உள்ள சிறப்பு மற்றும் அவற்றை வழிபடும் முறைகள் பற்றிய விளக்கம்.
பெருமைமிக்க சூரியன் உருவத்தின் தன்மைகள் பற்றிய விளக்கம்.