கல்பாதௌ ஸ்ரு'ஜதே தாத அந்தே கல்பஸ்ய ஸம்ஹரேத் । திநம் தஸ்யேஹ யத்தாத கல்பாந்தமிதி கத்யதே
ஓ மகனே, ஒரு கல்பத்தின் தொடக்கத்தில் உலகங்கள் உருவாகி அதன் முடிவில் இன்னொரு முறையும் கரைவாய்க்கும்; இவ்விதமான காலப்பகுதியே இங்கே கல்பத்தின் நாள் என அழைக்கப்படுகிறது.
காலஸம்க்யாம் ததஸ்தஸ்ய கல்பஸ்ய ஶ்ரு'ணு பாரத । நிமேஷா தஶ சாஷ்டௌ ச அக்ஷ்ணஃ காஷ்டா நிகத்யதே
அந்த கல்பத்துக்கான காலக்கணக்கை கேள், பரதா: பத்து நிமிஷங்களும் எட்டு நிமிஷங்களும் சேர்ந்து அக்ஷ்ணம் எனப்படும்; அதன்படி ஒரு காஷ்டம் பெயரிடப்படுகிறது.
த்ரிம்ஶத்காஷ்டாஃ கலாமாஹுஃ க்ஷணஸ்த்ரிம்ஶத்கலாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । முஹூர்தமத மௌஹூர்தா வதந்தி த்வாதஶ க்ஷணம்
மூன்றுßகாஷ்டங்கள் ஒரு காலை ஆவது என்று கூறுகின்றனர், மற்றும் முப்பது காலாஸ்தோ ஒரு க்ஷணத்தை உருவாக்குகின்றன; ஒரு முகூர்த்தம் அல்லது அதிலுள்ள பாதி பன்னிரண்டு க்ஷணங்களாகக் கணிக்கப்படுகிறது.
த்ரிம்ஶந்முஹூர்தமுத்திஷ்டமஹோராத்ரம் மநீஷிபிஃ । மாஸஸ்த்ரிம்ஶதஹோராத்ரம் த்வௌ த்வௌ மாஸாவ்ரு'துஃ ஸ்ம்ரு'தஃ
ஞானிகள் கூறுவதாவது முப்பது முகூர்த்தங்கள் ஒரு இரவும் ஒருநாளாக அமைந்துஉள்ளது; ஒரு மாதம் இத்தகைய முப்பது நாள்கள்-இரவு-நாட்களைக் கொண்டது, மற்றும் மாதங்கள் ஜோடிகளாக வேறு ஒரு சுழற்சியை முடிக்கின்றன.
ரு'துத்ரயமப்யயநமயநே த்வே து வத்ஸரஃ । அஹோராத்ரே விபஜதே ஸூர்யோ மாநுஷதைவிகே
ஒரு ஆண்டில் மூன்று பருவங்களும் இரண்டு அரைவர்களும் (அயனாக்கள்) உள்ளன; மனிதன் மற்றும் தெய்வீகக் கணக்கிற்கும் சூரியனுக்குமான நாள் மற்றும் இரவு அவைபோலப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது.
ராத்ரிஃ ஸ்வப்நாய பூதாநாம் சேஷ்டாயை கர்மணாமஹஃ । பித்ர்யே ராத்ர்யஹநீ மாஸஃ ப்ரவிபாகஸ்து பக்ஷயோஃ
இரவுிலில் உயிர்கள் உறங்குவதற்கும் அவர்களது காரியங்கள் செயல்படுவதற்குமானது; பகல் பண்டைய குடும்பங்களுக்கு சேர்ந்தது — மாதம் இரு சந்திரபக்ஷங்களாகப் பிரிக்கப்படும்.
கர்ம சேஷ்டாஸ்வஹஃ க்ரு'ஷ்ணஃ முக்தஃ ஸ்வப்நாய ஶர்வரீ । தைவே ராத்ர்யஹநீ வர்ஷம் ப்ரவிபாகஸ்தயோஃ புநஃ
அந்தகரா பக்ஷம் (க்ருஷ்ண பக்ஷம்) செயல் மற்றும் உழைப்புக்குரியது, பிரகாச பக்ஷம் (சுக்லம்) கனவுகளுக்கும் முல்யமோட்சத்திற்கும்; தெய்வீக கணக்கில் ஒரு ஆண்டும் மீண்டும் இரவு‑பகலாகப் பிரிக்கப்படுகிறது.
அஹஸ்தத்ரோதகயநம் ராத்ரிஃ ஸ்யாத்தக்ஷிணாயநம் । ப்ராஹ்மஸ்ய து க்ஷபாஹஸ்ய யத்ப்ரமாணம் மஹீபதே
சூரியன் மேலே நகரும்போது அது பகலாகக் கருதப்படுகிறது; கீழே செல்வதற்கு அது இரவாகும் — தெற்கே செல்லும் பாதையில் அது இரவு. பிரக்ருத்ரான பிரமணனின் (பிராமணர்) நாளை அரசரின் கணக்கீட்டால் அளவிடு.
ஏகைகஶோ யுகாநாம் து க்ரமஶஸ்தந்திபோத மே । சத்வார்யாஹுஃ ஸஹஸ்ராணி வர்ஷாணாம் தத்க்ரு'தம் யுகம்
நான் உனக்குத் தெரிவிப்பேன், நூலுக்குக் கூதை போல் ஒன்றொன்று புரிந்து, நூறு யுகங்களின் கோடியின் வரிசையை: அவர்கள் கூறுகின்றனர் யுகம் நான்கு பிரிவுச் சதுரங்கள், ஒவ்வொன்றும் ஆயிர் ஆண்டுகளாகவே அமைந்ததாக.
தஸ்ய தாவச்சதீ ஸந்த்யா ஸந்த்யாம்ஶஶ்ச ததாவிதஃ । த்ரேதா த்ரீணி ஸஹஸ்ராணி வர்ஷாணி ச விதுர்புதாஃ
அந்த யுகத்திற்கு நிர்ணயிக்கப்பட்ட சில சந்த்யைகள் மற்றும் அவற்றின் பாகங்கள் உள்ளன; தெரேட்டாவில் (த்ரேதா) முனிவர்கள் தெரிந்தனர் அது மூன்று முறை ஆயிர் ஆண்டுகள் என.