अत्र ते वर्णयिष्यामि शृणु पार्थ पुरातनम् पृष्टो यदुत्तरं प्रादादृषिभ्यस्तन्मया श्रुतम्
धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वाशुभविनाशनम्
एकात्मकं त्रिदैवत्यं चतुःपंचसुलक्षणम्
एक एव जगद्योनिः प्रतियोनिषु संस्थितः
ब्रह्मा विष्णुर्वृषांकश्च त्रयो देवाः सतां मताः
प्रक्रिया चानुषंगश्च उपोद्धातस्तथैव च 4.2.
तर्कश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च
एष वक्तव्यविषयः सुमहान्प्रतिभाति मे
महदादिविशेषान्तं सवैरूप्यं सलक्षणम्
अव्यक्ताज्जायते बुद्धिर्महानिति च सा स्मृता
तन्मात्राणि च पञ्चाहुरहङ्काराच्च सात्त्विकात्
जलमूर्तिमये विष्णौ नष्टे स्थावरजंगमे
सृष्ट्यां शक्त्या च निर्भिन्नं तदण्डमभवद्द्विधा
उल्बं तस्याभवन्मेरुर्जरायुः पर्वताः स्मृताः
योजनानां सहस्राणि षोडशाधः प्रतिष्ठित भूमिपंकजविस्तीर्णा कर्णिका मेरुरुच्यते
आदित्यश्चादिदेवत्वात्तत्राभूत्त्रिगुणात्मकः रुद्रोऽपराह्णसमये स एवैकस्त्रिधामतः ।। 4.2.
प्रातः प्रजापतेर्जाता मुनयो नव मानवाः भृगुर्वशिष्ठ इत्यष्टौ नारदो नवमः स्मृतः
नव ब्रह्माण इत्येष पुराणे निश्चयः स्मृतः
वामा प्रसूतिरुदगादंगुष्ठात्तौ च दंपती सृष्टिं प्रति समुद्युक्ता नारदेन महात्मना
दक्षः क्षीणान्सुतान्वीक्ष्य जनयामास कन्यकाः
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश
द्वे प्रादाद्बाहुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय चैव हि
एकां भृगोर्भवायैकां प्रादात्तेभ्यश्चराचरः
वैराजमथ वैकुण्ठं केलासमिति नामतः
प्राचीदिक्क्रमयोगेन तेषां पार्श्वे पुरः स्मृताः
हिमवान्हेमकूटश्च निषधो मेरुरेव च जम्बूद्वीपप्रमाणेन सहस्रगुणितं शतम् ।। 4.2.
भिद्यते नवधा सोऽपि वर्षभेदेन भारत द्वीपाः सप्त समाख्याताः समुद्रे सप्तभिर्वृताः
क्षारक्षीरेक्षुसुरया दध्ना चैव घृतेन च
भूर्लोकोऽथ भुवर्लोकः स्वर्महर्ज्जन इत्यपि
महातलो भूमितलः सुतलो वितल स्ततः