इतीदं कीर्तितं वीर सप्तमीव्रतमुत्तमम्
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सौरधर्मे सूर्यारुणसंवादे सप्तसप्तमीव्रतवर्णनं नामाष्टाधिकद्विशततमोऽध्यायः
सप्तमीव्रतवर्णनम् अथवा यावकाहारः शीर्णपर्णाशनोऽपि वा
क्षीराशी चैकभक्तो वा भिक्षाहारोथ वा पुनः
पुष्पोपहारैर्विविधैः पद्मसौगन्धिकोत्पलैः
कृष्णगंधपायसाद्यैर्विचित्रैः सुविभूषणैः
स तत्फलमवाप्नोति क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ५ विमानवरमारूढः सूर्यलोके महीयते
एवं भक्त्या विवस्वंतं प्रतिमासं समाहितः
चैत्रिके मासि विष्णुश्च माधवे ह्यर्यमेति वै
पर्जन्यः श्रावणे मासि नभस्ये वरुणस्तथा
मार्गशीर्षेपि मित्रस्तु कीर्तितः सततं बुधैः
माघे भगेति विज्ञेयस्त्वष्टा चैवाथ फाल्गुने
धूपार्चनविधिमिमं सप्तम्यां सुसमाहितः
ततस्ते सर्वमाख्यातं यथागुह्यतमं विभोः
न च पापकृते देयं न देयं नास्तिकाय वा
य इदं शृणुयान्नित्यं सप्तमीव्रतमुत्तमम्
इह लोके सुखं प्राप्य सूर्यलोके महीयते
सूर्यपूजावर्णनम् विस्तरात्ते पुनर्वच्मि शृणु चैकमना विभो
फाल्गुनामलपक्षस्य षष्ठ्यां च समुपोषितः
अर्कपुष्पैर्महाबाहो गुग्गुलेन सुगंधिना
गुडोदकेन नैवेद्यं निवेद्यं प्रीतये रवेः जपन्भौमं परं जाप्यं विनिद्रः सततं बुधः।।४ शतानीक उवाच किं तत्परं भगवतः प्रियं जाप्यमनुत्तमम् । । ५ जप्तव्यो यत्परैर्भक्त्या भानुस्तस्याग्रतो नरैः । तन्मे ब्रूहि तथा मन्त्रान्धूपदीपान्विशेषतः । । येनाहं तं जपञ्जप्यं पूजयामि दिवाकरम् । । ६ सुमन्तुरुवाच वच्मि ते भरतश्रेष्ठ समासान्न तु विस्तरात् । । ७ षडक्षरेण मन्त्रेण कुर्यात्सर्वं समाहितः । जपं होमं तथा पूजां शतजप्तेन सर्वदा । । ८ सावित्र्या च जपं पूर्वं कृत्वा शतसहस्रशः । पश्चात्सर्वं प्रकुर्वीत जपादिकमनाकुलम् । । ९ ॐ भोः सावित्रि भास्कराय सहस्ररश्मि धीमहि । तेन सूर्यः प्रचोदयात् । । 1.210.१० जप एव परः प्रोक्तः सप्तम्यां भानुना स्वयम् । जप्त्वा सकृद्भवेत्पूतो मानवो नात्र संशयः । । ११ प्रभाते त्वथ सप्तम्यां जपन्नियतमानसः । पूजयेद्भान्करं भक्त्या पूर्वोक्तविधिना नृप । । १२ श्रद्धया भोजयेच्चापि ब्राह्मणाञ्छक्तितो नृप । दिव्यान्भोगांश्च विधिवद्भक्ष्यभोज्यैरनेकशः । । १३ वित्तशाठ्यं न कुर्वीत भोजकांश्च प्रभोजयेत् । न भोजयेत्तथाऽसौरान्सौरान्यत्नेन भोजयेत् । । १४ शतानीक उवाच के भोज्या के न वा भोज्या ब्राह्मणा ब्रह्मवित्तम । केषु चित्तेषु सप्तम्यां देवदेवो दिवाकरः । । १५ घटीभोज्यो भवेद्विप्रः सप्तमीं कुरुते च यः । सौरभिन्नेष्वभोज्यो यो यश्च भुक्तो दिवाकरे । । १६ एते भोज्या द्विजा राजन्नादित्येन समासतः । प्रोक्ताः कुरुकुलश्रेष्ठ तथाऽभोज्याञ्छृणुष्व वै । । १७ सभार्यः सपतिर्यस्तु कुष्ठरोगैर्हतश्च यः । यश्चान्यदेवताभक्तस्तथा नक्षत्रसूचकः । । १८ परापवादनिरतो यश्च देवलकस्तथा । एतेऽभोज्याः सवित्रा तु स्वयं देवेन चिन्तिताः । । १९ शतानीक उवाच ये भोज्या ब्राह्मणाः प्रोक्ता ये चाभोज्या द्विजोत्तमाः । एतेषां लक्षणं ब्रूहि सर्वेषां वै समाहितः । । 1.210.२० सुमन्तुरुवाच साधु पृष्ठोऽस्मि राजेन्द्र कीर्तयाम्येव कृत्स्नशः । पठतां तु त्रयी विद्यां ब्राह्मणानां कदम्बकः । । २१ घटेत्युक्ता तु सा राजन्स्वयं देवेन भानुना । सा घटा विद्यते यस्य स घटीत्युच्यते द्विजैः । । २२ ब्रह्मक्षत्रविशां वीर शूद्राणां च कदम्बकः । शृण्वतां विधिवत्पुण्यं भक्त्या पुस्तकवाचनम् । । २३ इति मासे निबद्धस्य होमस्येति च भानुना । कथितं कुरुशार्दूल स्वयमाकाशगामिना । । २४ यस्याः कर्ता भवेद्यस्तु मम स्यात्करको मतः । स विप्रो राजशार्दूल सदेष्टो भास्करस्य तु । । २५ जयोपजीवी व्यासश्च समः स्याज्जीवकस्तथा । यान्येतानि पुराणानि सेतिहासानि भारत । । जयेति कथितानीह स्वयं देवेन भास्वता । । २६ एकं निवासयन्यस्तु ब्राह्मणं तूपजीवति । जयोपजीवी स ज्ञेयो वाचकश्च तथा नृप । । २७ आरुणेयादिशास्त्राणि सप्ताश्वतिलकं तथा । यश्च जानाति सौराणि विप्रः सौरस्स तत्त्ववित् । । २८ पूजयेत्सततं यस्तु भास्करं नृपसत्तम । भोजकांश्च तथा राजन्यथा देवं दिवाकरम् । । २९ स ज्ञेयो भास्करे भक्तो भोजनीयः प्रयत्नतः 1.210.
वृषली यस्य वै भार्या ब्राह्मणस्य विशेषतः
दैवेन निहतः कुष्ठी ब्राह्मणो ब्रह्मघातकः
ज्ञेयोन्यदेवभक्तोसौ स विप्रः कुरुनंदन
नादित्यं पूजयेद्यस्तु स भोज्यो न कदाचन
यस्य याति गृहे राजन्भोजको मानवस्य तु
रक्षोभूतपिशाचाश्च योगिन्योपि पलायिताः
सप्तसंवत्सरं यावतृप्तो भवति भास्करः यस्तु तान्निंदते विप्रः स न भोज्यः कदाचन
निजं भर्तारमुत्सृज्य स्वैरं यान्यत्र गच्छति
प्रच्छन्नं रोचते राजन्या नारी भवदोषतः