साधनत्वं मनुः प्राह वेदमूलं सनातनम्
उपलभ्य यथातत्त्वं स च दर्शितवानृषिः
निष्कामेन सदा वीर काम्यं रूपान्वितेन च कर्मणां फलमाप्नोति न्यायार्जितधनश्च यः
विभागं ब्रूहि देवेंद्र संमानय ग्रहाधिप
तं देवनिर्मितं देशं ब्रह्मावर्तं प्रचक्षते ।। 1.181.
हिमवद्विंध्यधरयोर्यदंतरमुदाहृतम् आसमुद्रात्तु वै पूर्वादासमुद्रात्तु पश्चिमात्
तयोरेवांतरं गिर्योरार्यावर्तं विदुर्बुधाः
शूद्रस्तु यस्मिंस्तस्मिन्वा निवसेद्वृत्तिकर्शितः
विवाहविधिवर्णनम् आदित्य उवाच उक्तं धर्मस्य रूपं तु साधिकारं सनातनम्
ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वनस्थो भिक्षुरेव च
गायत्रो ब्रह्मचारी तु प्राजापत्यो द्वितीयकः
चत्वार आश्रमाः प्रोक्ताः सवेदाः समधर्मकाः
गर्भाधानमृतौ कार्यं हृष्टयोस्तु समन्त्रकम्
सीमन्तः सप्तमे गर्भे षष्ठे वा सप्तमेऽपि वा
जातकर्मादयः सर्वे संस्काराः पुरुषस्य तु
जातकर्मेति तत्प्रोक्तं गुह्यं नाम तदैव तु
धर्मशास्त्रादिसंयुक्तं षष्ठेऽन्नप्राशनं खग
अष्टमे दशमे वापि ब्राह्मणस्योपनायनम् 1.182.
एकादशे द्वादशे वा कार्य क्षत्रियवैश्ययोः
पुरुषस्य तथा चान्य उभयोश्च ब्रवीम्यहम्
तथौपनिषदं चाब्दं गोदानं च सुवर्णकम्
वेदैकदेशपाठस्य उक्तं गृह्ये प्रपञ्चकम्
उभयोर्वा तथा चान्या यथान्यायं यथाश्रुतम्
तोषः परस्परस्येति एतावान्धर्मसंग्रहः
ज्ञात्वा वेदं ब्रह्मचारी ग्रंथार्थान्यान्यथाविधि विद्यान्तेऽभीष्टदानं च अनुज्ञातो गृही भवेत्
निष्कासनं गुरुगृहाद्गृहस्थस्य यथाभवेत्
उद्वहेद्वै ततो भार्यां सवर्णां लक्षणान्विताम्
स्वतन्त्रमन्ये चेच्छन्ति ह्यधिकारं द्विजोत्तमाः 1.182.
उद्वहेत द्विजो भार्यामसमानार्षगोत्रजाम्
अष्टौ विवाहा वर्णानां संस्काराख्या इति श्रुतिः