तत्र सर्वे समाधिस्था ध्यात्वा सर्वमयं हरिम् 3.4.6.१
व्यास उवाच वर्णितं च मया तुभ्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
अहं मायाभवो जातो भवान्वेदभवो भुवि
अविद्यया च सकलं मम ज्ञानं समाहृतम्
परं ब्रह्मैव कृपया दृष्ट्वा मां मंदभागिनम्
नमस्तस्मै मुनींद्राय वेदव्यासाय साक्षिणे
पुनरन्यच्च मे ब्रूहि सूताद्यैः किं कृतं मुने
अहंकारो हि जीवात्मा सर्वः स्यात्कोटिहीनकः
पुराणोऽणोरणीयांश्च षोडशात्मा सनातनः
ज्ञेयो जीवः शरीरेऽस्मिन्स ईशगुणबंधितः
बुद्धिर्मनश्च विषया इंद्रियाणि तथैव च 3.4.6.
जीवो नारायणस्साक्षाच्छंकरेण विमोहितः
कालात्मा भगवानीशो महाकल्पस्वरूपकः ईशनेत्राणि तान्येव बन्धकल्पश्चतुर्थकः
वायुकल्पो वह्निकल्पो ब्रह्मांडो लिंगकल्पकः
भविष्यकल्पश्च तथा तथा गरुडक ल्पकः
वामनश्च नृसिंहश्च वराहो मत्स्यकूर्मकौ
अष्टादशदिनेष्वेव ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः
कूर्मकल्पश्च तत्राद्यो मत्स्यकल्पो द्वितीयकः
द्विधा च भगवान्ब्रह्मा सूक्ष्मः स्थूलोऽगुणो गुणी
निर्गुणोव्ययरूपश्चाव्यक्तजन्मा स्वभूः स्वयम्
ऊनविंशसहस्राणि लक्षैको मानुषाब्दकैः 3.4.6.
निर्गुणोऽव्यक्तजन्मा च कालात्सर्वेश्वरः परः
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरव्यक्तस्य स्मृतानि वै
यदा व्यक्ते स्वयं प्राप्तोऽव्यक्तजन्मा हि संस्मृतः
सूक्ष्मो मनोनिलो भूत्वा गच्छेद्वै ब्रह्मणः पदम्
तत्र स्थाने तु मुनयो गताः सर्वे समाधिना
सच्चिदानंदघनकं ततः प्राप्ताः कलेवरे
ददृशुर्मनुजान्सर्वान्पशुतुल्यान्हि सूक्ष्मकान्
क्वचित्क्वचित्स्थिता वर्णा वर्णसंकरसन्निभाः
तीर्थानि सकला वेदास्त्यक्त्वा भूमंडलं तदा ।। गोप्यो भूत्वा च हरिणा सार्द्धं चक्रुर्महोत्सवम्