हिरण्यगर्भेति ऋचा पञ्चरत्नानि निक्षिपेत् सविता देवता चास्य रत्नन्यासेति योज येत्
अमृतीकरणं कुर्याद्दैवशुल्बनमेव च
श्रीश्च ते इति मन्त्रेण दद्यात्पुष्पं सचन्दनम्
काण्डादिति च मन्त्रेण दद्याद्दूर्वाक्षतं पुनः
तिलाश्च माषा मुद्गाश्च श्यामाकाः शालयः स्मृताः
मासवर्णनम् क्रियते तद्विधं संख्ये भवेन्मास श्चतुर्विधः
चान्द्रः सौरः सावनश्च नाक्षत्रश्च तथापरः
एकराशौ रविर्यावत्स मासः सौर उच्यते
नाक्षत्रमासोऽश्विन्यादिरेवत्यन्तो हि विश्रुतः
तंत्रेणैकतिथेर्भागकालो दिवस ऐन्दवः
अहोरात्रं तु तन्नैवं सौरेऽपि भागमानतः
सौरे चान्द्रे तूपगणौ त्रिंशद्भागे त्वदर्शनात्
अतिभागव्यवस्थायां प्रायश्चित्तक्रियासु च
करस्य ग्रहणे राज्ञो व्यवहारेषु माःसु च
सौरमासो विवाहादौ यदाद्यैः सुप्रगृह्यते 2.2.6.
चान्द्रस्तु पार्वणे ग्राह्यो वार्षिकेष्वष्टकासु च
नाक्षत्रः सोमपादीनामार्यभागविचारणे
तद्वच्चैत्रादिमासोक्तं तिथ्युक्तं कर्म दृश्यते
राजोक्तौ सावनः प्रोक्ते तिथिसंभागकर्मणि
चित्रानक्षत्रयोगेन चैत्री सा पूर्णिमा स्मृता
स च तिथ्यात्मको मासश्चान्द्रः श्रवणभास्करः
गौणोऽप्यसौ युगाद्यादेरनुरोधेन वर्धनात्
चैत्राद्याश्चान्द्रमासा ये द्वादशापि तु योगतः
विशाखयाद्येषु या वा तथा भाद्रपदेन वा
योऽसौ यद्यपि चैत्रादौ नैष्ठिकोऽपि प्रलभ्यते 2.2.6.
तथा च माससामान्ये योगेनायं भवेत्क्वचित्
संयुक्ता लभ्यते यत्र भवेद्राज्यविनाशनम्
दण्डद्वये भुक्तशेषे न भुञ्जीत कदाचन
यत्र विंशत्तिथिस्तस्मात्सञ्चितैका भवेदिति
स चाधिको यतो मासस्ततः स्यादधिमासकः